अर्थ विविध

तरकारीको मूल्य बढेको बढ्यै, यस्तो छ कारण

काठमाडौं, २७ कात्तिक– काठमाडौंमा तरकारीको मूल्य आकाशिएको छ । बजार माग अत्यधिक बढेपनि आपुर्ति न्यून हुँदा बजार मूल्य ह्वात्तै बढेको हो ।  

तरकारी उत्पादनको मौसमको मुखमै पुग्दा बजारमा गोलभेँडा, काउली, आलु, गाँजर बन्दालगायत तरकारीको मूल्य आकाशिएको छ । कालिमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समितले आइतबार सानो गोलभेँडाको थोक मूल्य ८० देखि ८५ रुपैँया तोके पनि बजारमा खुद्रा मूल्य १२० देखि १४० रुपैँयासम्म रहेको छ ।
  
सेतो आलुको अधिकतम मूल्य प्रतिकिलो ४० रुपैयाँ रहेकोमा कालीमाटी बजारमा आलुको खुद्रा मूल्य ६० रुपैँया रहेको छ । यसैगरी काउलीको खुद्रा मूल्य बजारमा ११० रुपैयाँ पुगेको छ । कालिमाटी टुकुचा लगायतका बजारमा बोडी र मटरकोशा किलोको १३० देखि १४० रुपैयाँ पुगेको छ । हरियो प्याज १४० देखि १५० रुपैयाँ प्रतिकेजी छ ।

यसैगरी आईतबार घिउसिमीको बजारमूल्य प्रतिकिलो ११० देखि १२० रुपैँया छ भने गाँजर पनि किलोको १३० देखि १४० रुपैयाँ पुगेको छ । पालुंगो र चमसुर लगायतका साग प्रतिकिलो ११० देखि १५० रुपैँयाको बीचमा बिक्री भइरहेको छ ।
  
भेडे खुर्सानी किलोको १३० रुपैयाँका दरले बिक्री भइरहेको छ भने हरियो लसुुनको मूल्य किलोको १७० रुपैयाँ छ । हरियो धनियाँ बजारमा प्रतिकिलो ४०० रुपैयाँका दरले बिक्री भइरहेको छ ।

यस्तो छ कारण
बरिष्ठ कृषि अर्थविद् मणिरत्न अर्यालले तरकारी मागअनुसार आपुर्ति हुन नसक्दा मूल्य बढी भएको बताए । यो वर्ष सिजनको मुखमै आइपुग्दा तरकारीको मूल्य बढ्नुको कारण निर्वाचन पनि भएको उनको बुझाइ छ ।  लोकान्तरसँगको कुराकानीमा उनले भने, ‘सामान्यतया मागको आधारमा आपुर्ति हुन नसक्दा नै मूल्य बढ्ने हो, तरकारी बजारमा पनि यही भइरहेको छ । तराईमा बर्षातका बेला आएको बाढीले तरकारी खेती प्रभावित भयो र उत्पादन ह्वात्तै घट्यो तर निर्वाचनका कारण माग बढ्यो ।’ 

तराईमा आएको बाढीका कारण तरकारीको उत्पादन ५० प्रतिशत उत्पादन घटेको उनले बताए । उनका अनुसार बाढीका कारण सलार्ही, धनुषा, बारा, पर्सा, चितवन, मकवानपुर, नवलपरासी लगायतका जिल्लामा तरकारी उत्पादन ५० प्रतिशत घटेको छ ।  

चुनावको बेला भोजभतेरमा तरकारी बढी माग हुने हुँदा आपुर्ति कम भएकाले बजारमा मूल्य बढेको उनको भनाई छ ।  
पछिल्लो समय युवाहरु बिदेश जाने तथा घरमा बस्ने महिला, युवायुवती लगायतले पैसा छ, बजारमा किन्न पाइहाल्छ भनेर आफ्नो उपभोगका लागि पनि तरकारी नलगाउने प्रवृत्तिका कारण तरकारी उत्पादनमा भनेजस्तो बृद्धि हुन नसकेको उनले बताए ।
 
कृषि विकास मन्त्रालयका सूचना अधिकारी समेत रहेको अर्यालले सरकारले पछिल्लो समय कृषिमा युवाहरुको सहभागिता बढाउन केही योजनाहरु ल्याए पनि सकारात्मक प्रतिफल भने प्राप्त हुन नसकेको बताए ।

सरकारी तथ्याङ्कका अनुसार काठमाडौं उपत्यकामा मात्रै दैनिक एक देखि डेड लाख  क्विन्टल तरकारी खपत हुने गरेको छ । 

नेपालमा आन्तरिक रुपमा नियमित हुने तरकारीको उत्पादनले मागको २० प्रतिशत मात्रै धानेको कृषि विकास मन्त्रालयले जनाएको छ । मौसमे तरकारीले बजारको ठूलो हिस्सा ओगटेकोमा अहिले मौसमअनुसार उत्पादन हुने तरकारीको उत्पादनमा ह्रास आएको छ । दैनिक माग हुनेमध्ये करिब १५ प्रतिशत तरकारी भारतबाट आयात गरिन्छ । 
 

कात्तिक २७, २०७४ मा प्रकाशित

प्रतिक्रिया दिनुहोस