हात्तीपाईले खुट्टाको घरमै उपचार गर्ने १७ तरिका

फागुन २, २०७४

काठमाडौं, २ फागुन– हात्तीपाईले रोगले मानिसलाई शारीरिक रुपमा अशक्त, अपाङ्ग बनाउँछ । हात्तीपाईले रोग फाईलेरिया परजीवीबाट लाग्ने रोग हो । यो रोग लामखुट्टेको टोकाइबाट एक व्यक्तिबाट अर्काेमा सर्दछ । हात्तीपाईले भइसकेपछि निको हुँदैन । 

विश्व स्वास्थ्य संगठनले अपहेलित रोगको रुपमा परिभाषित गरेको हात्तीपाईले सबै मानिसमा लाग्ने सम्भावना हुन्छ । लामखुट्टेको टोकाइबाट सर्ने रोग भएकाले यो रोगको जोखिम सबैलाई हुनेहुँदा सरकारले यसको नियन्त्रणको लागि सन् २००३ देखि नै अभियान चलाएको छ । हात्तीपाईले रोग नलागोस् भनेर नेपाल सरकारले हात्तीपाईले रोग निवारणको लागि हरेक वर्ष राष्ट्रिय आम औषधि सेवन कार्यक्रम नै संचालन गर्ने गरेको छ ।


ADVERTISEMENT

इपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाले  सर्वेक्षण मार्फत  रोगको जोखिम रहेका जिल्लाहरुमा प्रत्यक वर्ष औषधि अभियान संचालन गर्ने गरेको ईपिडिमियोलोजी तथा रोग नियन्त्रण महाशाखाका वरिष्ठ स्वास्थ्य प्रशासक डा. विवेककुमार लालले बताए । उनका अनुसार यस वर्षपनि आगामी फागुन १२ देखि १४ गतेसम्म २४ जिल्लाहरुमा आम औषधि सेवन कार्यक्रम गर्ने तयारी गरिएको छ ।

‘हामीले हात्तीपाईले हुनै नदिने उपायहरु अपनाउनु पर्ने हुन्छ । हात्तीपाईले रोग लामखुट्टेको टोकाइबाट सर्ने भएकाले हात्तीपाईले रोगको जोखिम सबैलाई हुन सक्छ ’ डा.विवेकले भने । 
हात्तीपाईले रोगले मानिसलाई शारीरिक रुपमा अशक्त, अपाङ्ग बनाउँछ ।  हात्तीपाईले भएका मानिसको खुट्टा यौनांग, स्तन सुनिने  समस्या देखिन्छ । जसको कारण बिरामीको जीवन कष्ठकर बन्छ ।  हात्तीपाईले भएका बिरामीलाई सहज जीवनयापनको लागि विभिन्न विधिहरु हुन्छन् । हात्तीपाईले भएका धेरै मानिसमा एक वा दुवै खुट्टा सुनिन्ने हुनसक्छ । सुन्निएको खुट्टामा विभिन्न किसिमका संक्रमणहरु हुने हुदा हात्तीपाईले भएकाहरुले खुट्टाको उपचार विधि अपनाउनु पर्दछ ।

हात्तीपाईले खुट्टाको घरमै उपचार गर्ने १७ तरिका 

 हात्तिपाईले भएको  खुट्टा र स्वस्थ खुट्टा विहान र बेलुका गरी दिनमा दुईपटक धुने ।

 खुट्टाधुनलाई साधारण धाराको पानी प्रयोग गर्नुपर्छ ।

 खुट्टालाई तातो पानीले धुनु हुदैन ।

साधारण नुहाउने साबुनले खुट्टा धुँनुपर्छ ।

ब्रस, नङ वा यस्तै खस्रो बस्तुको प्रयोग गर्नुहुदैन । यस्ता वस्तुले खुट्टामा घाउ हुन सक्छ र रोगका किटाणुहरु पसी घाउ पाक्न सक्छ ।

 खुट्टाकाऔंलाहरु बीच र दोब्रिएको छाला मुनि नरम कपडाको मद्दतले भित्र सम्म सफागर्नुपर्दछ । सफागरिसकेपछि पानीले धुनु पर्दछ ।

नरम कपडाले विस्तारै थिचेर छाला पुछेर सुकाउनु पर्दछ । 

 जोडले या खस्रो कपडाले छाला पुछने गरेमा घाउ हुन सक्छ ।

संक्रमण भएमा व्हाइटफिल्ड मल्हम लगाउनु पर्दछ ।

काटेको वाकुनै किसिमको घाउचोट भएमा एण्टीसेप्टीक क्रिम (जस्तो बेटाडिन) अथवा एण्टीवायोटिक क्रिम (जस्तो सोफ्रामाइसिन) लगाउनु पर्दछ ।

समय समयमा नङहरु काट्नु पर्दछ । नङ काट्दा घाउ हुन सक्ने भएको हँुदा होसियार हुनुपर्दछ ।

 काम वा आराम गर्दा सम्भव भएसम्म प्रभावित खुट्टामाथि उठाएर सोझो पारेर राख्ने गर्नुपर्दछ । 

खाटमा सुत्दा  हात्तिपाईले भएको खुट्टातिरको खाट मुनी दुई वटा इट्टा राखीमाथि उठाउनु पर्दछ अथवा खुट्टातिरको विछौना मुनी दुई वा तीन तकिया राखीमाथि उठाएर खुट्टाहरु राख्नु पर्दछ । 

क्रेप बाण्डेज खुट्टा र पैतला छोपिने गरी राम्रोसँग लगाउनु पर्छ । 

 राति सुत्नजानु अघि ब्याण्डेज खोल्नु पर्दछ । 

खुट्टामा घाऊ भएको वा रातो भई सुत्रिएको छ भने ब्याण्डेज लगाउनु हँुदैन ।

 सजिलो खालको जुत्ता ÷चप्पललगाउनु पर्दछ । 

 सम्भव भएसम्म खुट्टालाई दायाँबायाँ गरी घुमाउने र तलमाथि गरी उचालेर साधारण तरिकाले व्यायाम गर्नुपर्दछ ।
 

फागुन २, २०७४ मा प्रकाशित

प्रतिक्रिया दिनुहोस