कोरोनाभाइरस फैलिँदै जाँदा इन्डोनेसियामा हिन्दू रीतिरिवाजको प्रशंसा

इस्लामिक मुलुक इन्डोनेसियाको बालीमा हिन्दू समुदायका मानिसहरू बस्ने गर्छन् । 

बालीमा नयाँ वर्षको पहिलो दिन न्येपी नामक उत्सव मनाइन्छ । 


Advertisement

यो मौन दिवस हो । यसबेलामा मानिसहरू घरैमा २४ घन्टा बिताउँछन् । उनीहरू बितेको वर्षको मूल्यांकन गर्छन् र आगामी समयका लागि आफूलाई तयार पार्छन् । 

नयाँ वर्षको पहिलो दिन आँधी आएपछिको शान्ति जस्तै हुन्छ । नयाँ वर्षको पूर्वसन्ध्यामा बालीमा निकै धूमधडाका हुन्छ । 


Advertisement

महिनौं अघिदेखि मानिसहरू बाँस र कागजबाट दानवको विशाल पुत्ला बनाउन थाल्छन् । पुत्लालाई ओगोह ओगोह भनिन्छ । 

नयाँ वर्षको एक दिनअघि भव्य समारोहमा गेमेलन ब्यान्डका साथ ती पुत्लाहरूलाई परेड गराइन्छ । 

बालीका मानिस पेनग्रुपुकन नामक संस्कार पालन गर्छन् । नरिवलका सुक्खा पातको बलिरहेको मुठोलाई मन्दिर र भवनहरूको फेदमा रगडिन्छ अनि बाँसको बेत ठोकेर दानवलाई भाग् भाग् भनिन्छ । 

समय बितेसँगै नयाँ वर्षको पूर्वसन्ध्याको यो समारोह ठूलो सार्वजनिक उत्सव बनेको छ । टोलहरूमा बाँसको मसाल बालेर शहरलाई दानवमुक्त गराउने कामना राखिन्छ । 

बालीमा नयाँ वर्ष शक संवत् अनुसार मनाइन्छ । 

शक राजवंशको स्थापना ईस्वी संवत् ७८ मा राजा कनिष्कले गरेका थिए । हिन्दू प्रचारकहरू यसलाई लिएर जाभा पुगेका थिए र त्यतैबाट बाली पुगे । 

न्येपीको उत्सव नयाँ वर्षभन्दा तीन दिनअघि नै शुरू गरिन्छ । मेलास्तीको संस्कारमा देवताहरूको पवित्र मूर्तिलाई मन्दिरबाट निकालेर समुद्र तट, झर्ना वा नदीतिर लगिन्छ । 

त्यहाँ उनीहरूको शारीरिक तथा आध्यात्मिक अशुद्धि हटाइन्छ र शुद्ध बनाइएका देवताको पूजा गरिन्छ । 

यसपालि कोरोनाभाइरसको प्रकोपका कारण यस उत्सवमा भीडभाड गरिएन । 

त्यसो त कोरोनाभाइरसको संक्रमण रोक्न घरबाट मानिसलाई निस्कन नदिइएको बेलामा बालीमा २४ घन्टाका लागि प्रत्येक वर्ष मौन रहने र घरबाट ननिस्कने परम्परा नै छ । 

मानिसहरूले घरमै समय बिताउनुपर्ने हुन्छ । आगो बालिँदैन, बिजुलीबत्ती पनि बालिँदैन । कुनै काम पनि गरिन्न, मनोरञ्जन पनि गरिन्न । 

सबै व्यापार व्यवसाय बन्द गरिन्छ । विमानस्थल पनि २४ घन्टा बन्द गरिन्छ । 

केही मानिस उपवास समेत बस्छन् । उनीहरू फोन पनि स्विच अफ गर्छन् र एकदमै जरूरी पर्‍यो भने साउती मार्ने काम मात्र गर्छन् । कुकुर र कुखुराहरू पनि अन्य दिनभन्दा कम आवाज निकाल्छन् । 

स्थानीय प्रहरीले सडक र समुद्र तटमा गश्ती गरेर कुनै पनि व्यक्तिलाई नियम तोड्न दिँदैनन् । 

कुनै दानव आयो भने पनि निर्जन टापु रहेछ भनी बुझेर फर्किनेछ भनी बालीका मानिस विश्वास गर्छन् । 

२४ घन्टाका लागि मात्र भए पनि न्येपीको सकारात्मक असर वातावरणमा पनि देखिन्छ । 

इन्डोनेसियाको मौसमविज्ञान, जलवायु विज्ञान एजेन्सीले सन् २०१५ मा गरेको अध्ययनमा मौन दिवसको दिन बालीको शहरी क्षेत्रमा हावामा फैलिने धूलोका कण ७३ देखि ७८ प्रतिशत कम भएको पाइयो । 

जलवायु परिवर्तन सम्बन्धी अन्तर सरकारी प्यानलको विश्लषणमा पनि न्येपी दिवसमा ग्रीनहाउस ग्यासको उत्सर्जन ३३ प्रतिशतले कम भएको पाइयो । 

संसारको आधा जनसंख्या लकडाउनमा हुँदा बालीमा शताब्दियौंदेखि चलिरहेको संस्कृतिबाट पाठ सिक्ने राम्रो अवसर प्राप्त भएको छ ।

बीबीसीबाट

एजेन्सी
एजेन्सी

लेखकबाट थप...

कमेन्ट गर्नुहोस्