वामदेवको प्रस्तावले नेकपा स्थिर : समाधानको बल ओली–प्रचण्डको ‘कोर्ट’मा

सत्तारूढ दल नेपाल कम्युनिस्ट पार्टी (नेकपा) भित्र देखिएको शक्तिसंघर्ष अहिले संकटको चरणबाट गुज्रिएको छ । जारी पाचौं स्थायी कमिटी बैठकमा प्रधानमन्त्री समेत रहेका अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीको राजीनामा माग्नेक्रम शुरू भएपछि संकटको डीलमा पुगेको नेकपा अहिले भने स्थिर देखिएको छ ।

विवाद समाधान गर्ने विषयमा दुवै पक्षका आ–आफ्ना धारणा रहेका छन् । अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ र वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपाल पक्ष अझै पनि राजीनामाबाट पछि हटेको जस्तो देखिएको छैन भने ओली पक्षले कुनै पनि हालतमा राजीनामा नदिने अडान छाडेको छैन ।


Advertisement

यही विवादबीच पाचौं स्थायी कमिटी बैठक पटक–पटक स्थगनको शिकार बन्यो । गत मंगलवारका लागि बोलाइएको स्थायी कमिटी बैठक ओलीले एकातर्फी रूपमा स्थगित गरिदिएपछि प्रचण्ड–नेपाल समूहका नेताहरूले प्रधानमन्त्री ओलीनिवास बालुवाटारमै छुट्टै भेला गर्नुपर्ने परिस्थिति पैदा गरिदियो ।

उपाध्यक्षसमेत रहेका वामदेव गौतमले गत मंसिर ४ गते २ अध्यक्षबीच भएको कार्यविभाजनलाई थप व्याख्या गरेर अघि बढ्नुपर्ने भन्दै विवाद समाधानका निम्ति ६ बुँदे प्रस्ताव अघि सारेपछि नेकपाभित्रको शक्तिसन्तुलन बदलिएको अनुमान गर्न थालिएको छ ।


Advertisement

 स्थायी कमिटी सदस्य मणि थापाले लोकान्तरसँग कुरा गर्दै नेकपाभित्रको शक्तिसन्तुलन अब पहिलाजस्तो नरहेको बताए । ‘२ अध्यक्षबीचको समझदारी नै नेकपाभित्रको विवाद समाधान गर्ने कडी हो,’ उनले भने, ‘उपाध्यक्ष गौतमले ल्याउनुभएको ६ बुँदे प्रस्ताव यतिबेला उपयुक्त जस्तो हामीले मानिरहेका छौं । त्यसैका आधारमा अघि बढ्नुपर्छ ।’

मंगलवारको भेलामा उपाध्यक्ष गौतमले ओली सरकार अलोकप्रिय रहेको तर पार्टी फुट्ने मूल्यमा राजीनामा माग्न नहुने आशयको सम्बोधन गरेका थिए । अझ रोचक के रह्यो भने मंगलवार साँझ प्रधानमन्त्री ओली सपरिवार गौतमको घरमा पुगे । स्वास्थ्यको कारण देखाउँदै बालुवाटारबाट खासै बाहिर निस्कन नरुचाउने ओली भैंसेपाटीस्थित गौतमको घरमै पुग्नुलाई अर्थपूर्ण हिसाबले हेरिएको छ ।

गृहमन्त्रीसमेत रहेका रामबहादुर थापा ‘बादल’ले आफ्नो कित्ता स्पष्ट नगर्नु र उपाध्यक्ष गौतम ओलीको राजीनामाबाट पछि हट्नुलाई नेकपाको सचिवालयमै समीकरण उल्टिएको हिसाबले व्याख्या गर्न थालिएको छ ।

गौतम र बादललाई छोड्ने हो भने नेकपा सचिवालयमा एकातिर अध्यक्ष प्रचण्डसहित वरिष्ठ नेताद्वय झलनाथ खनाल र माधवकुमार नेपाल अनि प्रवक्ता नारायणकाजी श्रेष्ठ छन् भने ओलीका पक्षमा उपप्रधानमन्त्रीसमेत रहेका ईश्वर पोखरेल र महासचिव विष्णु पौडेल रहेका छन् ।

स्थायी कमिटी सदस्य मणि थापाले पूर्व माओवादीका करीब १ दर्जन स्थायी कमिटी सदस्यहरू गौतमको प्रस्तावमा सकारात्मक रहेको प्रतिक्रिया दिए । थापाको प्रतिक्रियालाई आधार मान्ने हो भने स्थायी कमिटीमा पनि समीकरण फेरबदल भएको बुझ्न सकिन्छ ।

लोकान्तरले गत असार २१ गते ‘नेकपामा सहमतिको प्रयासः ५ बुँदे ड्राफ्ट छलफलमा !’ शीर्षकमा समाचार प्रकाशित गरेको थियो । प्रचण्डलाई पूर्ण कार्यकारी अध्यक्ष दिने, वरिष्ठ नेता नेपालको नेतृत्वमा सरकार सञ्चालन उच्चस्तरीय समिति गठन गर्ने, मन्त्रिपरिषद् पुनर्गठन गर्ने, असमान नियुक्ति बदर गर्ने र विधिअनुसार पार्टी संचालन गर्ने लगायतका विषयमा शीर्ष नेताहरूबीच तीन साताअघि देखि नै छलफल चलिरहेको थियो ।

गत मंगलवार बालुवाटारमा बसेको बहुमत स्थायी कमिटी सदस्यहरूको भेलाले अध्यक्ष प्रचण्डलाई अर्का अध्यक्ष ओलीसँग समझदारी गर्ने र बैठकलाई पुनः सञ्चालन गर्ने वातावरण मिलाउने जिम्मेवारी दिएको थियो । त्यसयताका २ दिनमा अध्यक्षद्वयबीच भेटघाट भएको छैन ।

ढंग पुर्‍याएर छलफल गरे समाधान निस्किन्छ:नेम्वाङ

स्थायी कमिटी सदस्य सुवासचन्द्र नेम्वाङले लोकान्तरसँग कुरा गर्दै ढंग पुर्‍याएर छलफलमा जुट्ने हो भने समाधान निस्किने बताएका छन् । उनले भने, ‘पार्टीभित्रको समस्यालाई समाधान गर्न निरन्तर गम्भीर छलफलको आवश्यकता छ । अहिले जस्तो स्थिति देखा परेको छ, त्यो अवस्थामा ढंग पुर्‍याएर छलफल गर्दा एउटा निष्कर्षमा पुग्न सकिन्छ कि भन्ने संकेत देखिएका छन् । त्यसतर्फ हामी सबै लागौं भन्ने हो ।’

उनले एउटा उत्कर्षबाट निरंकुशताविरोधी आन्दोलन गरेर आएको तत्कालीन एमाले र जनयुद्धमार्फत् एउटा उत्कर्षमा पुगेर उदाएको माओवादी केन्द्रको महाधिवेशनबाट निर्वाचित अध्यक्षहरू केपी ओली र प्रचण्डबीचमै छलफल हुनुपर्ने र निकासको विन्दु तय गर्नुपर्ने आफ्नो शुरूदेखिको धारणा रहेको बताए ।

‘दुई अध्यक्षबीचमै छलफल हुनुपर्छ, कुराकानी हुनुपर्छ, समझदारी हुनुपर्छ,’ उनले भने, ‘तब मात्र एउटा निष्कर्ष निस्कन्छ भन्ने मेरो निरन्तरको भनाइ हो । पछिल्लो घटनाक्रमले यो कुरालाई पुष्टि गरेको छ ।’

नेकपाको विवाद पूर्व माओवादी र पूर्व एमाले खेमाबीचको शक्तिसंघर्ष होइन । वरिष्ठ नेता माधवकुमार नेपालको नेतृत्वमा रहेको पूर्व एमालेकै एउटा गुट र ओलीपक्षको अर्को गुटबीचको शक्तिसंघर्षले नेकपालाई यहाँसम्म ल्याइपुर्‍याएको हो ।   

२ अध्यक्ष मात्र किन ? माधवकुमार नेपाल पनि त एउटा शक्ति हो भनेर सोधिएको प्रश्नमा नेम्वाङले जवाफ दिए, ‘मैले २ जना अध्यक्षको बीचमा सहमति हुनुपर्छ भन्दा मेरा आदरणीय कमरेड माधवकुमार नेपालदेखि म आफू समेतलाई त्यहाँ राखेको छु । हामी कोही पनि बाहिर हुनुहुँदैन ।’

नेम्वाङले अबको महाधिवेशन एकता र सहमतिको महाधिवेशन भनेर विधानमै किटान गरिएकाले नेकपाभित्रको अहिलेको तत्कालीन शक्तिसंघर्षको कुनै मूल्य नभएको बताए । ‘एमाले धारको एउटा पक्ष र माओवादी धारको अर्को पक्षबीचमा एकता गरिएको हो,’ उनले भने, ‘त्यसलाई महाधिवेशनबाट टुंगोमा नपुगुञ्जेल यो संक्रमण रहिरहन्छ । त्यसैले यसलाई नेकपा फुट्छ कि भन्ने हिसाबले लिन जरुरी छैन । हामीले विधानमै भनेका छौं कि एकता र सहमतिको महाधिवेशन हुनेछ । त्यो एकता र सहमति कसरी हुन्छ भन्ने कुरा महाधिवेशनले टुंगो गर्छ भनेका हौं ।’

महाधिवेशनसम्म पार्टी चल्ने आधार नै २ अध्यक्षबीचको सहमति रहेको नेम्वाङले प्रस्ट पारे । ‘अध्यक्षद्वयबीच सहमति हुँदा एकता प्रक्रिया अघि बढेको छ भने असहमति हुँदा एकता प्रक्रिया ठप्प भएको छ । अब बल दुवै अध्यक्षको कोर्टमा छ । नेकपाको भविष्य निर्धारण गर्ने उहाँहरूले नै हो । उहाँहरूबीच मनोमालिन्य भयो भने एक डेक पनि नेकपा अघि बढ्न सक्दैन,’ उनले भने ।

लोकान्तर संवाददाता
लोकान्तर संवाददाता

लेखकबाट थप...

कमेन्ट गर्नुहोस्