पब्जी खेल्ने पैसा माग्न दीपाश्री निरौलाको फेसबूक 'ह्याक' गर्ने फुच्चे 'ह्याकर'को कथा

गगन अर्याल
गगन अर्याल

लोकान्तर संवाददाता अर्याल सुरक्षा/अपराध तथा समसामयिक विषयमा समेत कलम चलाउँछन् ।

सांकेतिक तस्वीर

पर्साको वीरगञ्ज उपमहानगरपालिकास्थित एक स्थानीय बोर्डिङ स्कूलमा अध्ययनरत सुलभ (नाम परिवर्तन) १४ वर्षका भए । सामान्य परिवारमा हुर्केका उनी पढाइमा तीक्ष्ण छन् ।

पढाइबाट बचेको समयमा सुलभ अनलाइन गेम पब्जी खेल्छन् । उनी सामाजिक सञ्जाल फेसबूकमा पनि जोडिएका छन् ।


Advertisement

फेसबूक ग्रुपमा विभिन्न पोस्ट हेर्ने, तिनमा लाइक तथा कमेन्ट गर्नेहरूको प्रोफाइल चेक गर्ने,  उनीहरूको गतिविधि नियालिराख्ने पनि उनको बानी नै थियो ।

पब्जी खेल्ने क्रममा एकदिन उनलाई पैसाको आवश्यकता पर्‍यो  । आमाबुवासँग पब्जीका लागि भनेर पैसा माग्ने हिम्मत पनि भएन ।

त्यसपछि उनले जुक्ति निकाले- कसैको फेसबूक ह्याक गरेर उसको नामबाट अरू कसैसँग पैसा माग्ने ।

त्यसपछि उनले आफूले नियमितजसो हेरिराख्ने ग्रुपमा गएर एउटा पोस्टमा लाइक गर्नेहरूको सूची निकाले ।

त्यसबाट सयजना जति व्यक्तिको नाम छनोट गरे । अनि ती व्यक्तिको ‘यूजर आईडी’ पत्ता लगाए ।

त्यसपछि उनले फेसबूक पासवर्ड पत्ता लगाउन सकिन्छ कि भनेर खोजी गर्न थाले ।

‘हाउ टु ह्याक फेसबूक पासवर्ड’ भनेर युट्युब तथा गुगलमा सर्च पनि गरे । भेटिएका सामग्री अध्ययन गरे, भिडियो हेरे ।

इन्टरनेटमा नै प्राप्त ट्रिक्सबाट आफूले सूचीमा राखेका व्यक्तिहरूको पासवर्ड पत्ता लगाउने प्रयास गर्न थाले ।

प्रयास गर्दै जाने क्रममा एक जनाको फेसबूक ह्याक गर्न उनी सफल भए ।

ती व्यक्तिको आईडीमा पहुँच बनाएर उनी उनको साथीको सूचीमा भएका व्यक्तिहरूको विवरणसम्म पुगे ।

खोज्दै जाँदा दीपाश्री निरौलासहितका चर्चित कलाकारहरूसँग कुराकानी हुने गरेको पाएपछि उनलाई ढुंगा खोज्दा देउता मिलेजस्तो भयो ।

त्यसपछि उनको निशाना दीपाश्री निरौलातर्फ सोझियो । दीपाको फेसबूकमा पहुँच बनाउन उनले ह्याकिङभन्दा पनि चलाखीको एउटा ट्रिक्स अपनाए ।

तपाईं हामीले फेसबूक पासवर्ड बिर्सिएमा ‘फर्गेट पासवर्ड’ गर्ने अनि इमेल आईडी वा रजिस्टर्ड मोबाइलमा कोड पठाएर पासवर्ड रिसेट गर्ने विकल्प हुन्छ ।

उनले दीपाको इमेल आईडी पत्ता लगाएर पासवर्ड फर्गेट गरे । आफूले पहिले नै ह्याक गरेको आईडीबाट दीपासँग 'तपाईंको इमेलमा आएको कोड दिनुस् न' भनेर आग्रह गरे ।

कुराकानी र चिनजान भइराखेको व्यक्ति भएकाले केही नसोची दीपाले उक्त कोड दिइन् ।

यसो गर्दा फेसबूक आईडी नै ह्याकरको कब्जामा पुग्दैछ भनेर उनले ख्याल नै राखिनन् । 

उक्त कोड राखेर सुलभले दीपाको फेसबूक आईडीको पासवर्ड परिवर्तन गरिदिए ।

यसलाई साइबर ब्यूरोको भाषामा ‘फिसिङ’ भनिने साइबर ब्यूरोका उपनिर्देशक प्रहरी वरिष्ठ उपरीक्षक (एसएसपी) नवीन्द्र अर्यालले बताए । 

‘उनले कुनै प्रविधि पढेका छैनन् । उच्चतम प्रविधि प्रयोग गरेर ह्याक गरेको देखिँदैन्, उपनिर्देशक अर्यालले भने, ‘उनले फिसिङ गरेका हुन् ।’ 

त्यसपछि सुलभले दीपासँग कुरा हुने साथीहरूलाई म्यासेज गरेर पैसा माग्न थाले । उनले आफूलाई अर्जेन्ट परेको भन्दै मोबाइल बैंकिङबाट पैसा पठाइदिन आग्रह गरे । 

पैसा प्राप्त गर्नका लागि उनले त्यही विधि (कोड पठाउने र माग्ने विधि) अपनाएर अपनाएर नेपालगञ्ज निवासी एक व्यक्तिको इन्टरनेट बैंकिङ र मोबाइल बैंकिङमा पहुँच बनाए ।

शुरूमा उनले नाम फेसबूकबाटै थाहा पाएका थिए । आफूले ह्याक गरेको आईडीबाट ती व्यक्तिको बैंक अकाउन्ट नम्बर मागे ।

त्यसपछि उनले उक्त बैंकको मोबाइल एप डाउनलोड गरेर ती व्यक्तिको नाम र अकाउन्ट नम्बर राखेर लगइन गर्न प्रयास गरे ।

त्यहाँ पनि कोड माग्यो, उनले ती व्यक्तिको मोबाइलमा कोड पठाए अनि उक्त कोड पनि त्यहीँबाट मागे । कोड प्राप्त भएपछि दीपाका ती साथीको मोबाइल बैंकिङमा उनको पहुँच बन्यो ।

उनले दीपाका अन्य साथीसँग पैसा मागेर ती साथीको अकाउन्टमा रिसिभ गर्ने अनि पैसा हात परेपछि चुपचाप बाहिरिने योजना बनाएका रहेछन् ।

उनले ती व्यक्तिको बैंकिङ एपबाट २५ हजार रुपैयाँ निकालेर ‘पब्जी’मा प्रयोग गरेको प्रारम्भिक अनुसन्धानमा देखिएको एसएसपी अर्यालले लोकान्तरलाई बताए । 

‘आफ्नो बैंकको खाता नभएकाले उनले धेरै पैसा ठग्न पाएनन्,’ उपनिर्देशक अर्यालले भने, ‘उनले अकुत कमाउनुभन्दा पनि गेम खेल्नका लागि पैसा चाहिएकाले फेसबूक ह्याक गरेको देखिन्छ ।’

त्यसलगायत उनले सरोज खनाल, दयाराम पाण्डे, सुशील नेपाल लगायतका १० जना कलाकारहरूको फेसबूकमा पनि पहुँच बनाएकाे ब्यूरोले जनाएको छ ।

अहिलेसम्म कुनै पनि प्राविधिक तालिम वा शिक्षा नलिएको व्यक्तिले फेसबूक प्रयोगकर्ताहरूको असावधानीको फाइदा उठाएर फेसबूकमा अवैध पहुँच बनाएको देखिन्छ ।

पर्सनल कोड सुरक्षित नगर्दा ह्याकिङको शिकार 

सूचना प्रविधिको तीव्र विकाससँगै सामाजिक सञ्जालको प्रयोग बढ्दै जाँदा सेलिब्रेटीहरूले सामान्य कुराको ज्ञान समेत नराख्दा फेसबूक ह्याकिङको शिकार भएको ब्यूरोले जनाएको छ । 

‘कोड भनेको नितान्त व्यक्तिगत कुरा हो । यस्ता चिजहरूको महत्व सामाजिक सञ्जाल प्रयोगकर्ताहरूले नजान्दा ह्याकिङको शिकार हुने गरेको देखिन्छ,’ साइबर ब्यूरोका उपनिर्देशक एसएसपी नविन्द्र अर्यालले भने, ‘अझ सेलिब्रेटीहरूले यस्ता कुरामा ध्यान दिनुपर्छ ।’

फेसबूक, भाइबर, ट्वीटर लगायतका सामाजिक सञ्जाल प्रयोग गर्दा सेलिब्रेटी मात्रै होइन प्रविधिको ज्ञान नभएका मानिसहरूले नजिकका मानिसहरूलाई सेक्युरिटी कोड शेयर गर्दा ह्याकिङको शिकार हुने गरेको उपनिर्देशक अर्यालले बताए ।

‘सेक्युरिटी कोड त नितान्त निजी हो । यो सकेसम्म आफ्नै श्रीमान–श्रीमतीलाई पनि शेयर नगर्दा हुन्छ,’ एसएसपी अर्यालले लोकान्तरसँग भने, ‘यस्ता साना कुराहरू पनि ख्याल गर्नु आवश्यक छ ।’

गगन अर्याल
गगन अर्याल

लेखकबाट थप...

कमेन्ट गर्नुहोस्