कार्यसम्पादन समिति बैठकको बहुमतबाट पार्टीको १५ औं महाधिवेशन २०८३ वैशाख २८ देखि ३१ सम्म गर्ने शुक्रबारको निर्णयपछि कांग्रेस विवाद नयाँ चरणमा प्रवेश गरेको छ ।

केन्द्रीय कार्यसम्पादन समितिको बैठकको निर्णयलाई चुनौती दिँदै महामन्त्री गगन थापाले पुस २८–२९ का लागि बोलाइएको विशेष महाधिवेशन नरोकिने घोषणा गरेका छन् ।

महामन्त्रीद्वय थापा र विश्वप्रकाश शर्माले बिहीबार संयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्दै पुस २८–२९ गतेका लागि विशेष महाधिवेशन आव्हान गरेका थिए ।

महामन्त्रीद्वयले विशेष महाधिवेशनका लागि आव्हान गरेपछि पार्टी सभापति शेरबहादुर देउवाले शुक्रबार कार्यसम्पादन समितिको बैठक राख्न कार्यवाहक सभापति पूर्णबहादुर खड्कालाई निर्देशन दिएका थिए ।

कार्यसम्पादन समिति बैठक राखिएपछि विशेष महाधिवेशनमा पेस गर्ने राजनीतिक प्रस्ताव तयार गर्न धुलिखेल गएका थापा शुक्रबार काठमाडौं फर्किए । कार्यसम्पादन समितिको बैठक अघि केही केन्द्रीय सदस्यसँग परामर्श पनि गरे ।

कार्यसम्पादन समिति बैठकमा संस्थापन पक्षको तर्फबाट केन्द्रीय समितिको कार्यकाल जेठसम्म लम्ब्याउने र वैशाखमा नियमित महाधिवेशन गर्ने प्रस्ताव आएपछि महामन्त्रीद्वयले प्रतिवाद गरेका थिए ।

‘विधानको एउटा धारा देखाएर केन्द्रीय समितिको कार्यकाल लम्ब्याउने, तर विधानकै अर्को धारामा रहेको विशेष महाधिवेशनबारे केही बोल्न पर्दैन भनेर यो बैठक उम्किन पाउँछ ?,’ गगनले प्रश्न गरे ।

केन्द्रीय समितिले निर्णय गरेर विशेष महाधिवेशनको निर्णय नगरेमा महामन्त्रीको अधिकार प्रयोग गरेर केन्द्रको तर्फबाट आफूहरूले महाधिवेशन बोलाउने थापाले बताए । विशेष महाधिवेशनको कार्यविधि त्यही नै बनाइने थापाले बताए ।

‘विशेष महाधिवेशन सम्बन्धमा केही नबोल्ने कार्यसम्पादन समितिको बैठकमा हामीले फरक मत राखेका छौं । फरक मत राखेर घरमा गएर सुत्ने होइन, हामी तोकिएको समयमै विशेष महाधिवेशन गर्छौं,’ थापाले भने ।

महामन्त्री थापाले आइतबारसम्म केन्द्रीय समिति बैठक राखेर महाधिवेशनबारे निर्णय गर्न सभापति देउवासँग आग्रह गरेका छन् । देउवाले त्यो तत्परता नलिए आफूहरूले विशेष महाधिवेशन गरिछाड्ने उनले बताए ।

नेता डा. शशांक कोइरालाका अनुसार कार्यसम्पादन समितिको बहुमतले वैशाख २८ देखि महाधिवेशन गर्ने निर्णय गरेको थियो ।

कांग्रेस प्रवक्ता प्रकाशशरण महतले फागुन २१ गतेको निर्वाचनको समेत तयारी गर्नुपर्ने भएकोले महाधिवेशनको मिति वैशाखमा तोकिएको जानकारी दिए । मिति वैशाखमा तोकिए पनि महाधिवेशन प्रक्रिया चलिरहेको दाबी उनले गरे ।

गगनको अडानले देउवालाई धर्मसंकट !

भदौ २३–२४ को घटनापछि उत्पन्न परिस्थितिमा कांग्रेसका बहुमत महाधिवेशन प्रतिनिधिले विशेष महाधिवेशन बोलाउन भन्दै उपसभापति पूर्णबहादुर खड्कालाई हस्ताक्षर बुझाएका थिए । सभापति देउवाको अनुपस्थितिमा विशेष महाधिवेशनको हस्ताक्षर बुझेका पूर्णबहादुर कार्यवाहक सभापति बने ।

विशेष महाधिवेशन गर्ने कि नियमित गर्ने भन्ने विवादले असोज २८ गते शुरू भएको केन्द्रीय समिति बैठक डेढ महिना अनिर्णित बन्यो । विशेष महाधिवेशन पक्षधर नेताहरूको समेत सहमतिमा पुस २६ देखि नियमित महाधिवेशन गर्ने निर्णय गर्दै केन्द्रीय समिति बैठक सकियो ।

महाधिवेशनका लागि गर्नुपर्ने वडा अधिवेशनको म्याद गुज्रेसँगै नियमित महाधिवेशनको कार्यतालिका भत्कियो । कार्यतालिका भत्किएसँगै हस्ताक्षरकर्ता प्रतिनिधि फेरि जुरमुराए र विशेष महाधिवेशनका लागि दबाब बढाए ।

हस्ताक्षरकर्ताको भावनालाई सम्बोधन गर्न भन्दै महामन्त्रीद्वय थापा र शर्माले केन्द्रीय कार्यालयको अधिकार प्रयोग गर्दै बिहीबार विशेष महाधिवेशन आव्हान गर्दै विज्ञप्ति जारी गरे ।

‘दोस्रोपटक पार्टी विभाजनको अपजस नबोक्ने’ बताउँदै आएका सभापति देउवाले पूर्णबहादुर खड्का र रमेश लेखकलाई बोलाएर विकसित अवस्थाबारे छलफल गरे । शुक्रबार बिहान देउवालाई भेट्न गएका डा. डिला संग्रौलासहितका केन्द्रीय सदस्यसँग देउवाले पार्टी फुट्न नदिने बताएका थिए ।

वैशाखमा महाधिवेशन गर्ने कार्यसम्पादन समितिको निर्णयलाई पार्टी कार्यालयबाटै चुनौती दिँदै विशेष महाधिवेशन नरोक्ने घोषणा गगनले गरे । ‘विशेष महाधिवेशनले पार्टी फुट्छ भने त्यस्तो विधान किन बनाइएको ? विधान पारित गर्नेले जवाफ दिनु पर्दैन ?,’ थापाले प्रतिप्रश्न गरे ।

विशेष महाधिवेशनले कांग्रेस विभाजनकै स्थितिमा पुग्छ कि भन्ने आशंकाले पार्टीका कार्यकर्ता तरंगित छन् । तर विशेष महाधिवेशन पक्षमा हस्ताक्षर गरेका नेता र महामन्त्रीद्वयले स्पष्टीकरण दिइरहेका छन्– ‘पार्टी फुट्दैन, फुटाउँदैनौं ।’

पार्टी बैठकअघि महामन्त्री विश्वप्रकाश शर्माले विशेष महाधिवेशनले पार्टी फुट्ने हल्ला निराधार भएको र विधानको बाध्यकारी व्यवस्था कार्यान्वयन गर्न मात्र लागिएको प्रष्टीकरण दिए ।

‘कांग्रेसभित्रको अहिलेको विवाद इजरायल–प्यालेस्टाइनको जस्तो होइन र रुस-युक्रेन जस्तो होइन,’ शर्माले भने, ‘विधानको व्यवस्था अनुसार विशेष महाधिवेशन गरेर जाँदा पार्टी फुट्दैन ।’

गगन–विश्वले विशेष महाधिवेशन आव्हान गरेर नरोक्ने अडान लिएपछि देउवा निकै चिन्तित बनेका छन् । ‘सभापति तनावमा हुनुहुन्थ्यो, जुनसुकै उपाय अपनाएर भए पनि पार्टी विभाजन हुन दिन्न भन्नुभयो,’ शुक्रबार देउवालाई भेटेका एक केन्द्रीय सदस्यले लोकान्तरसँग भने, ‘आज भोलिमै महामन्त्रीद्वयलाई बोलाएर कुरा गर्छु भन्नु भएको छ ।’​

बैठकमा भएको त्यो नोकझोक

कार्यसम्पादन समिति बैठकमा संस्थापन इतर समूहबाट ५ जनाले नेतृत्व परिवर्तन गरेर मात्र निर्वाचनमा जानुपर्ने अडान राखेका थिए । स्रोतका अनुसार महामन्त्रीद्वय थापा र शर्मा, अर्जुननरसिंह केसी, उमा रेग्मी, फर्मुला मन्सुरले नेतृत्व परिवर्तन गरेर चुनावमा जानु पर्ने बताएका थिए ।

संस्थापन पक्षका नेताहरूले विशेष महाधिवेशनले पार्टी फुटाउँछ भन्ने खालको अभिव्यक्ति दिएपछि महामन्त्रीद्वयले वर्षौंसम्म रजगज गरेकाले बोल्ने भाषा भएको टिप्पणी गरेका थिए ।

‘पार्टी हामीले फुटाउने होइन, यही पार्टीको नेतृत्व लिन भनेर हामीले संघर्ष गरिरहेका छौं । विशेष महाधिवेशनमा गएर हामीलाई हराएर पार्टीको नेतृत्व लिए हुन्छ,’ थापाले चुनौती दिँदै भने, ‘वर्षौंसम्म पार्टीमा रजगज गरेर बसेकाहरूको चाहना होला फुटाउने । हाम्रो छैन ।’

सहमहामन्त्री फर्मुल्ला मन्सुरले वैशाखमा महाधिवेशन सार्ने नियतमा शंका छ भनेपछि विमलेन्द्र निधि र उमाकान्त चौधरीले नियत भन्ने शब्द फिर्ता लिनुपर्ने बताएका थिए ।​

‘हामी सिंगो कांग्रेसको नेतृत्व गर्न चाहन्छौं, दृढतापूर्वक भन्छु– हामी नेतृत्व गर्नेछौं । कांग्रेस छाडेर जालान् या फुटाउँलान् भन्ने कसैले नसोच्नु । हामी पर्खिन्छौं पनि फर्किन्छौं पनि,’ शर्माले बैठकमा भनेका थिए ।​​

पढ्नुहोस् यो पनि

भत्कियो कांग्रेसको महाधिवेशन कार्यतालिका, गगनको नयाँ प्रस्तावमा संस्थापन पक्षको 'अब्जेक्सन'

चुनावमा असर पर्छ भनेर पहिले महाधिवेशन नगरौं भनेको हुँ, गर्ने नै भए बाधक बन्दिनँ– देउवा