भौतिक निर्माण क्षेत्रमा अधिकांश निर्माण व्यवसायी बदनाम छन् । पुलपुलेसा, भवन, सडक जस्ता संरचनाको ठेक्का लिएर समयावधिभित्र काम नसक्ने, गुणस्तरहीन संरचना बनाउने जस्ता कार्यले आमजनता माझ ठेकेदार अलोकप्रिय छन् ।

तर यस्ता पनि निर्माण व्यवसायी छन्, जो समयावधि अगावै ठूला–ठूला संरचना निर्माण सम्पन्न गरी सरकारबाट पुरस्कृत हुँदै आएका छन् । जो आमजनताको फूलमाला र स्नेहको एक्लो हकदार बन्दै आएका छन् ।

ती निर्माण व्यवसायी हुन्, अनिल सिलवाल । जय विष्णु निर्माण सेवा प्रालि काठमाडौंका प्रबन्ध निर्देशक रहेका सिलवालले हालसम्म ठेक्का लिएका सबै संरचनाको निर्माण तोकिएको समयसीमाभन्दा अगावै गरेको दाबी गरेका छन् ।

साउन २४ गते कैलालीको कैलारी गाउपालिका–६ स्थित घुराहा नदीमा बनेको पक्की पुलको उद्घाटन सुदूरपश्चिम प्रदेश सरकारका भौतिक पूर्वाधार विकास मन्त्री दीर्घ सोडारीले गरे । जिल्लाको राजीपुर, गदरिया, फूलबारी जोड्ने सडकमा बनेको १०८ मिटर लामो पुल निर्माण भएपछि स्थानीय जनता निकै हर्षित भए । 

पुल नहुँदा कष्टकर तथा जोखिमयुक्त जीवनयापन गरेका स्थानीयले पुल उद्घाटन कार्यक्रममा निर्माण व्यवसायी सिलवालको भव्य स्वागत गरे ।

कम्पनीले पुल निर्माण सम्झौता गरेको १७ महिनामै तयार भएको छ । सरकारसँग २०७६ पुस २ गते सम्झौता भएको पुल २०७८ जेठ ३० गते निर्माण सम्पन्न भएको छ । जसको निर्माण अवधि २ वर्ष भए पनि ७ महिना अगाडि नै सम्पन्न भएको हो ।

पुलको लागत १३ करोड ५२ लाख भए पनि १३ करोड ३७ लाख रुपैयाँको लागतमा सम्पन्न भएको निर्माण व्यवसायी सिलवाल बताउँछन् ।

काम गर्नेलाई कोरोना महामारी र लकडाउन बन्दैन बाधक !

पछिल्लो समय अधिकांश कामचोर निर्माण व्यवसायीको काम नगर्ने गतिलो बहाना कोरोना महामारी तथा लकडाउन बनेको छ तर सिलवालको कार्यसम्पादनमा महामारी र लकडाउन कहिल्यै बाधक बनेको छैन ।

सिलवाल भन्छन्, ‘हामी हाम्रो कामप्रति प्रतिवद्ध छौं । स्थानीय र सरकारले सहयोग गरेपछि हामीलाई काम नगर्ने कुनै बहाना चाहिन्न । हामीले जिम्मेवारी लिएको कुनै काममा हालसम्म ढिलाइ भएको छैन । बरु हामीले तोकिएकोभन्दा चाँडै काम गरेर देखाएका छौं ।’

जय विष्णु निर्माण सेवा प्रालिले कैलालीको घोडाघोडी नगरपालिका–४ स्थित नेंगना नदीमा बनाएको पुलको साउन २५ उद्घाटन भयो । २०७६ पुस २ गते सम्झौता भएको पुल २०७८ असारमा निर्माण गरिसक्नुपर्ने थियो । पुल ६ महिना अगाडि नै सम्पन्न भयो । ४ करोड ९७ लाख लागत अनुमान गरिएको पुल ४ करोड ९३ लाखमा निर्माण सम्पन्न गरेको सिलवाल बताउँछन् । टेंगना पुलको उद्घाटन भने ढिलो भएको थियो । 

कैलालीकै प्रतापुरस्थित चोरी नदीमा २०७६ सालमा निर्माण गरेको पुल पनि समयसीमाभन्दा पहिल्यै निर्माण गरिएको छ ।

निर्माण व्यवसायी सिलवालले कैलालीमा निर्माण गरेका यी प्रतिनिधि पुल मात्रै हुन् । देशका विभिन्न स्थानमा निर्माण गरेका सबै पुलहरू तोकिएको समयभन्दा अगावै निर्माण सम्पन्न गरेको दाबी निर्माण व्यवसायी सिलवालको छ ।

डडेल्धुरा जिल्लाको परशुराम नगरपालिका–१२ पुन्तुरा नदीमा पनि उनैले पुल निर्माण गरेका थिए । २०७२ सालमा सम्झौता गरिएको १९८ मिटर लामो पुल २०७३ सालमा सम्पन्न गर्नुपर्ने थियो । निर्माण व्यवसायी सिलवालले १७ महिना अगाडि पुल बनाएका थिए । 

डडेल्धुरा जिल्ला अलिताल गाउँपालिका–४ बाघखोलामा ६ करोड ४३ लाखमा निर्माण भएको पुल पनि उनले १ वर्ष अगाडि निर्माण गरेका थिए ।

नुवाकोट जिल्लाको तादीखोला पुलको निर्माण आफैंले डिजाइन गरेर निर्माण गरेको निर्माण व्यवसायी सिलवाल सुनाउँछन् । ९ करोड २७ लाख लागतमा ९० मिटर पुलको निर्माण १७ महिनाअघि नै सम्पन्न गरेको उनको भनाइ छ । जुन पुल निर्माण गरेपछि सरकारले १ करोड पुरस्कार दिएको निर्माण व्यवसायी सिलवाल बताउँछन् ।

भोजपुर जिल्लाको रामप्रसाद राई गाउँपालिका र भोजपुर नगरपालिका जोड्ने सिक्टल खोला पुल समय सीमाभन्दा अगावै निर्माण गर्दा १० लाख नगदसहित पुरस्कार पाएको उनले बताए ।

यति मात्रै होइन, उत्कृष्ट कार्यसम्पादन देखाएकै कारण जय विष्णु निर्माण सेवा सन् २०१९ सालमा गोल्ड अवार्ड समेत प्राप्त गरेको थियो ।

निर्माण व्यवसायी महासंघले देशकै सर्वोत्कृष्ट निर्माण कम्पनी रहेको भन्दै गोल्ड अवार्डबाट सम्मान गरेको सिलवालले बताए ।

जय विष्णुको उदय

आफैं इञ्जिनीयर रहेका जय विष्णु निर्माण सेवाका प्रबन्ध निर्देशक सिलवालले कम्पनीमार्फत २०७२ सालदेखि निर्माणको कार्य थालेका हुन् । सोभन्दा पहिले केही विदेशी र केही स्वदेशी कम्पनीमा काम गरेका सिलवालले जय विष्णु निर्माण सेवामार्फत हालसम्म ३२ वटा पुल निर्माण गरेका छन् । ती सबै पुल निर्धारित समयभन्दा पहिल्यै निर्माण भएका सिलवाल बताउँछन् ।

नुवाकोट जिल्लाको बेलकोट गढी नगरपालिका–१२ स्थायी घर भएका सिलवालले जय विष्णु निर्माण सेवाको स्वामित्व लिनुभन्दा पहिले कतारमा निर्माण कार्य गर्दै आएको बेलायती कम्पनी केप इस्टमा प्रोजेक्ट म्यानेजर भई ३ वर्ष काम गरेका थिए । २०६८ देखि २०७२ सालसम्म विभिन्न निर्माण कम्पनीमा टेक्निकल एड्भाइजर भएर काम गरेको अनुभवसहित उनले जय विष्णु निर्माण सेवा शुरू गरेको बताए ।

केही समय सडक, तटबन्ध निर्माणमा हात हालेका उनी पछिल्लो समय पुल निर्माणमा मात्रै केन्द्रित छन् । पछिल्लो समय आधुनिक प्रविधिमार्फत मोडुलर पुल अर्थात् बाहिरबाट पुलका पार्टहरू बनाएर सम्बन्धित फिल्डमा निर्माण गर्दै आएका छन् । डोटीको गोम्मा गाड र वीरगञ्जको बौली नदीमा मोडुलर पुल निर्माण गरेको सिलवाल बताउँछन् ।

सरकारी कर्मचारीले दिन्छन् धेरै दुःख 

समय र गुणस्तरमा कसैसँग सम्झौता नगरिने बताउने सिलवालले सरकारी कर्मचारीले अनावश्यक दुःख दिँदा साह्रै मन दुख्ने गरेको गुनासो पोखे । उनले भने, ‘हामीले समयमा काम गर्ने कुरा त छँदैछ । अर्कोतिर गुणस्तरमा सम्झौता गर्दैनौ । कसैले औंला उठाउने ठाउँ छैन तर समयमा भुक्तानी नदिने, अनावश्यक दुःख दिने कर्मचारीका व्यवहारले हैरान भइयो । यहाँसम्म कि कर्मचारीले घुस मागेर हैरान गर्छन् ।’

ज्यान जोखिममा राखेर समेत आमजनताले दिएको हौसलाले काम गर्दै आएको बताउँदै सिलवालले पछिल्लो समय आफूलाई २ पटक कारोना भएको र कम्पनीमा कार्यरत अधिकांशलाई पनि कोरोना भएको बताए ।