×

Nic Asia
Marvel

चुनावी रिपोर्टिङका क्रममा देखिएका दृश्य

चुनावी रिपोर्टिङमा १३ जिल्ला घुमेर काठमाडौं फर्केपछि‍‍

काठमाडाैं | बैशाख २७, २०७९

TVS INSIDE

स्थानीय तह निर्वाचनको सन्दर्भमा मतदाताको कुरा सुन्न लोकान्तर डट्कमका सम्पादक विमल गौतम र म उम्मेदवारी मनोनयनअगावै काठमाडौंबाहिर निस्केका थियौं ।

IME BANK INNEWS
morang Auto yamaha

रिपोर्टिङका क्रममा कर्णाली प्रदेशको दैलेखदेखि नेपालगञ्ज, बुटवलदेखि गुल्मीको तम्घास, पोखरादेखि गोरखा र चितवनको भरतपुर हुँदै मध्य तराईका जिल्लाका मतदाताको कुरा सुन्ने अवसर मिल्यो । 


Advertisment
NMB BANK
Saurya island

सुर्खेत र दैलेखमा पुगेर कर्णालीका मतदाताको मनोविज्ञान बुझ्ने कामबाट हाम्रो रिर्पोटिङ शुरू भएको थियो ।

वैशाख १२ मा उम्मेदवारी मनोनयनपछि दुई–दुई जनाको चारवटा टीम र प्रदेशका संवाददाताहरूसहित लोकान्तर डट्कममा मेचीदेखि महाकालीसम्मका अधिकांश जिल्लाको रिपोर्टिङ गरियो ।

Vianet communication
Maruti inside

काठमाडौंकेन्द्रित समाचार र ब्लगहरूभन्दा जिल्ला–जिल्लामा पुगेर वस्तुस्थिति खोतल्ने प्रयास हामीले गर्‍यौं । 

एक दर्जनभन्दा बढी जिल्लाका दर्जनौं उम्मेदवार र सयौं मतदातासँग कुराकानी भयो ।

स्थानीय तहको चुनाव मात्र होइन देशको राजनीति, अहिलेको शासन व्यवस्था, राज्यले उपलब्ध गराउने सेवा सुविधाको प्रवाहलगायत विषयमा मतदाताको कुरा बुझ्ने अवसर पनि भयो । 

जिल्ला–जिल्लामा गएर समाचार लेख्ने र अन्तर्वार्ता लिने काम गरेपछि सम्बन्धित जिल्लाका नेता कार्यकर्तादेखि चिनेजानेका साथीहरूले कसको माहोल छ ? कसले चुनाव जित्छ ? भनेर सोधीखोजी गरिरहेका छन् । 

स्थानीय तहको चुनावमा कसले जित्छ या हार्दैछ भनेर पूर्वानुमान या विश्लेषण गर्नु मतदाता प्रभावित गर्ने काम हुन्छ । कतिपय सञ्चार माध्यममा कुन उम्मेदवार अगाडि या पछाडि भनेर आइरहेको छ । 

उम्मेदवार, मतदातादेखि बुद्धिजीवीसँग गरिएको कुराकानीका आधारमा एउटा धारणा बनाउन सकिए पनि चुनाव यसले जित्दैछ भनेर लेख्न पत्रकारिताको धर्मले दिँदैन ।

निर्वाचन आचारसंहिताविपरीतको काम हुन्छ भनेर त्यो शैलीको रिपोर्टिङ हामीले गरेनौं ।

त्यसैले चुनावमा कसले जित्छ या हार्छ भनेर हचुवाको भरमा विश्लेषण गरिदिँदा मतदाताको मनोविज्ञान प्रभावित हुनसक्छ भन्नेमा हामी सचेत थियौं र छौं । 

विगतको निर्वाचनको नतिजा, कुनै दलले गरेको ठूलो आमसभा या सेलिब्रेटी उम्मेदवारका आधारमा कसैले चुनाव जित्छ भनेर पूर्वानुमान गर्नु कठिन हुन्छ । तर देश घुम्दा देखेको केही दृश्य र प्रवृत्तिबारे भने लेख्न सकिन्छ ।   

कांग्रेसमा देखिएको उत्साह

सिन्धुली जिल्लाको गोलाञ्जोर गाउँपालिकाको खुर्कोट बजारमा चारतारे झण्डाको शर्ट नै सिलाएर लगाएका एक युवा बुलेट बाइकमा आएर टक्क रोकिए ।

शरीरमा ट्याटु खोपेका, दाह्री र कपाल पालेका ती युवालाई देखेपछि एकछिन कुरा गर्न मन लाग्यो ।

कांग्रेसको झण्डाको शर्ट लगाएका रोहित सुनार, जसलाई आफ्नो गाउँपालिकामा कांग्रेसका को–को उम्मेदवार छन् भन्ने पनि थाहा छैन । 

‘यहाँ का–को उम्मेदवार छन् भन्ने सबै मलाई थाहा भएन, म कांग्रेस हो, चारतारे झण्डाको शर्ट सिलाएर लगाउनु मेरो शोख हो । यहाँ को–को उम्मेदवार छन् भन्ने चाहिँ त्यो साथी (संगैको युवा)ले बताउनुहुन्छ,’ सुनारले भने ।

सुनार एउटा पात्र हुन्, जसलाई आफ्नो ठाउँको उम्मेदवारबारे पनि धेरै ज्ञान छैन । तर, कांग्रेसको झण्डा बाइकमा राखेर हिँडिरहेका छन् ।

स्थानीय निर्वाचनमा देशैभर नेपाली कांग्रेसको उत्साह देखियो । 

भर्खरै सम्पन्न महाधिवेशनमा युवा पुस्ताका अनुहार नेतृत्वमा आएको र टीनएजका युवाहरू समेत महाधिवेशन प्रतिनिधि बनेर आएकाले कांग्रेसप्रति युवाहरूको आकर्षण देखियो ।

नेतृत्व गगन पुस्तामा हस्तान्तरणको प्रक्रिया शुरू भएसँगै तल पनि कांग्रेसको पालुवा पलाउन थालेको देखियो ।

‘जता पाक्छ काफल गेडी उतै नाच्छ चरी भनेझैँ देखियो । केही दिन अघिसम्म अर्कै पार्टीको कार्यकर्ता हुँ भन्ने पनि अहिले कांग्रेस बनेर हिँडेको देखियो, अचम्म छ,’ कांग्रेस कार्यकर्ता शंकर भण्डारीले भने । 

युवा पुस्तामा उत्साह देखिए पनि कांग्रेसमा झांगिएको गुटको राजनीतिले ठाउँ–ठाउँमा बागी उम्मेदवारको कमी छैन । त्यही मध्येको एक हो, चितवन ।

भरतपुरको चुनावी नतिजाले अहिलेको सत्ता गठबन्धनको भविष्य निर्धारण गर्दैछ ।

जगन्नाथ पौडेल कांग्रेसका तर्फबाट भरतपुर महानगरको उम्मेदवार छन् । उनलाई फकाउन कांग्रेसका नेताहरू पौडेलका निवासमा धाए पनि सफल हुन सकेनन् ।

‘पार्टी सभापतिलगायत सरकारका मन्त्री र कांग्रेसका नेताहरू धाउँदा पनि किन जगन्नाथले उम्मेदवारी फिर्ता लिएनन्, यसको पछाडि कांग्रेस कार्यकर्तामा रहेको गहिरो चोट बुझ्न सकिन्छ,’ भरतपुर–६ गीतानगरका उत्तम मिश्रले भने ।

कांग्रेसप्रति आकर्षक बढे पनि गुटबन्दीको रोगले कांग्रेसलाई सताइरहेका छ ।

एमालेको आत्मविश्वास 

सत्तारुढ दलहरू चुनावी गठबन्धन बनाएर भिडेपनि देशभर नेकपा एमाले आत्मविश्वासका साथ चुनावी मैदानमा डटेको देखिछ ।

कमजोर रहेको स्थानमा पनि एमालेका कार्यकर्ताहरू आत्मबलसहित चुनाव प्रचारप्रसारमा लागेका छन् । उम्मेदवार छनोटमा मापदण्ड बनाउनेदेखि प्रचारप्रसारमा पनि एमालेका कार्यकर्ताहरू अहोरात्र खटिएका भेटिए । 

केन्द्रमा केपी ओलीले जस्तै स्थानीय नेता कार्यकर्ता पनि गठबन्धनको चुनौती सामना गर्न तयार रहेको बताउँछन् ।

गठबन्धनका नेताहरू चुनावी भाषणमा लागेका बेला एमालेका कार्यकर्ताहरू मतदातासँग अन्तरक्रिया र भोट हाल्न सिकाउने काममा व्यस्त थिए । सकेसम्म मत बदर नहोस् भन्ने उनीहरूको चासो छ ।

‘केन्द्रीय स्तरमा भएको गठबन्धनले फिल्डमा खास प्रभाव पारेको छैन, गठबन्धन कागजमा सीमित छ,’ एमाले तानसेन नगर कमिटीका अध्यक्ष गुराँस आत्रेयको विश्लेषण छ । गठबन्धनका दलहरूबीच नै बेमेल रहेकाले चुनावको नतिजामा असर नगर्ने एमाले कार्यकर्ताको विश्लेषण छ । 

सत्ता गठबन्धनबीच तालमेल भएको चितवनको भरतपुर महानगरमा एमालेका तर्फबाट मेयरका उम्मेदवार विजय सुवेदीले त्यही आत्मविश्वास देखाए । 

‘गठबन्धनलाई मैले ठूलो चुनौतीको रूपमा लिएको छैन । भरतपुरमा अघिल्लोपटक पनि गठबन्धन भएको थियो । २ सय मतान्तरले मात्र जित्नुभएको हो । हाम्रा लागि गठबन्धन चुनौती होइन,’ सुवेदीले भने । 

रक्षात्मक स्थितिमा माओवादी

चुनाव मिति घोषणा भएपछिका केही सभामा माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डले यसपटकको चुनावमा माओवादी केन्द्र पहिलो पार्टी हुने दाबी गरेका थिए । प्रचण्डको दाबी पूरा हुन धेरै नै मेहनत गर्नुपर्ने देखियो । माओवादी केन्द्रले चुनाव जितेका पालिकाहरूमा राम्रो काम भएको छ, तर पनि माओवादीको पोजिसन रक्षात्मक देखिएको छ । 

‘थाहा छ, हामीले चुनाव जित्दैनौँ, तर पनि चुनाव प्रचारप्रसारमा हिँडिरहेका छौं,’ रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा भेटिएका माओवादी कार्यकर्ता कवि काफ्लेले भने । एक दशक पहिले देशको प्रमुख शक्तिको रूपमा रहेको माओवादीले यो बीचमा अनेक आरोहअवरोह पार गरेको छ । 

गत निर्वाचनमा माओवादीले जितेका कतिपय स्थानीय तहमा प्रतिनिधिले राम्रो काम गरेका थिए । ‘हाम्रो पार्टीले जितेको स्थानीय तहमा नमूना काम गरेका छौं । गठबन्धन नभएपनि चुनाव जित्ने आत्मविश्वास छ,’ गोरखाको शहीद लखन गाउँपालिकाका निवर्तमान अध्यक्ष एवं अहिले अध्यक्षका उम्मेदवार रमेशकुमार थापाले भने । 

तर, नेकपा विभाजनसँगै एउटा तप्का एमालेमा प्रवेश गरेकाले माओवादी अहिले रक्षात्मक स्थितिमा देखिएको छ । सत्ता गठबन्धनबीच भएको तालमेलका कारण विगतको तुलनामा नतिजामा भने सुधार ल्याउने नेताहरूको दाबी छ । 

परीक्षामा नेकपा एस

नेकपा एमालेबाट विभाजन भएर बनेको नेकपा एस गठन भएको ८ महिनामै चुनावमा होमिएको छ । विगतमा जल्दोबल्दो नेता वामदेव गौतमको नेतृत्वमा नेकपा एमाले विभाजन गरेर माले चुनावमा गएको थियो । झण्डै ४५ प्रतिशत केन्द्रीय सदस्यको हिस्सा लिएर फुटेको मालेले २०५६ सालको प्रतिनिधि सभामा शून्य सीट हासिल गरेको थियो । पछि मालेको धेरै हिस्सा एमालेमा फर्कियो केही, माओवादीतिर र केही सीपी मैनालीसँग बसे । 

विभाजित पार्टीले चुनाव जित्न कठिन भएको विगतको इतिहास छ । तर, नेकपा एस गठबन्धनसहित चुनावी तालमेलमा छ । विगतमा सूर्यमा भोट हालेका मतदाता उसका भोट बैंक हुन् । सूर्यमा भोट हाल्ने बानी परेका मतदाताले कलममा भोट हाल्छन् कि हाल्दैनन् भन्ने परीक्षण बाँकी छ । नेकपा एसका पोलिटब्यूरो सदस्य श्रीनाथ बराल छोटो समयमै आममानिसमा कलम चिह्न लोकप्रिय भएको दाबी गर्छन । ‘सूर्यमा भोट हालेकाले रुखमा हाल्न अप्ठ्यारो मान्छन् । रूखमा हाल्ने बानी परेकाले सूर्यमा हाल्न अप्ठ्यारो मान्छन् । सूर्य या रूख जता भोट हालेका भए पनि कलममा हाल्न अप्ठ्यारो छैन,’ बरालले भने । 

माधव नेपालको गृहजिल्ला रौतहटको चन्द्रनिगाहपुरमा प्रभास विक्रम थापा नेकपा एसको हैसियतबाहिर अनुमान गरेजस्तो कमजोर नभएको दाबी गर्छन् ।

‘चन्द्रपुरमै पनि नेकपा एसका उम्मेदवार प्रतिस्पर्धामा हुनुहुन्छ, हाम्रो पोजिसन राम्रो छ,’ थापाले भने । 

जुर्मुराएको राप्रपा 

चुनावमा जित्ला–नजित्ला बेग्लै कुरा भयो, तर पूर्वपञ्चहरूको पार्टी राप्रपा पनि चुनावको मुखमा जुर्मुराएको छ । गोरु पाल्न छाडेर गाउँका बारीमा समेत चाइनिज ट्रिलरले बारी जोत्न थाले पनि ठाउँ–ठाउँमा हलो चिह्नका ब्यानर देखियो । गाउँघरमा राजनीतिक दलका नेतालाई ‘चोर आयो’ भन्छन् भनेर दिएको अभिव्यक्तिले राप्रपा अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनलाई चिनाएको रहेछ । 

राजनीतिक दलका क्रियाकलापप्रति आक्रोशित नागरिकमाझ लिङ्देनको अभिव्यक्ति सिनेमामा नायकको डायलगजस्तै भइरहेको पाइयो । 

चितवनमा भेटिएका दिवाकर जोशी ठूला दलहरूको असफलताका कारण राप्रपाप्रतिको आकर्षण बढिरहेको दाबी गर्छन् । ‘भरतपुरमा मेयरमा उम्मेदवार खडा गरेको भए राप्रपाले जित्ने थियो, अन्य ठाउँमा पनि राप्रपाको स्थिति सुध्रिएको छ,’ जोशीले दाबी गरे । 

मैदानमा स्वतन्त्र उम्मेदवारहरूको रेस 

विगतको भन्दा यसपटक चुनावमा केही दृश्यहरू फरक देखियो । काठमाडौंमा बालेन शाह जस्तो जिल्ला-जिल्लामा स्वतन्त्र र बागी उम्मेदवारहरूको अभियानले दलहरूलाई चुनौती दिइरहेको छ । राजनीतिक दलबाट उम्मेदवारको टिकट नपाएपछि स्वतन्त्र र बागी उम्मेदवार धेरै देखिए । कतिपय स्थानमा दलका आधिकारिक उम्मेदवार भन्दा स्वतन्त्र र बागी उम्मेदवारको प्रचारप्रसार बढी देखियो ।

महोत्तरीको बर्दिवास नगरपालिका जहाँ जेब्रा चिह्नवाला कांग्रेसका बागी उम्मेदवार प्रह्लाद क्षेत्रीले भड्किलो प्रचारमा सबैलाई उछिनेका थिए । 

देशका अधिकांश स्थानमा फेरिएको अर्को दृश्यचाहिँ दलको सभामा मानिस कति थिए भन्नुको साटो बाइक कति थिए ? भनेर सोध्न थालिएछ । 

 

TATA Below
NLIC
जेठ १०, २०७९

वैशाख २५ गते पोखरामा आयोजित चुनावी सभामा एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले गठबन्धनका तर्फबाट मेयरको उम्मेदवार बनेका धनराज आचार्यलाई एमालेको टाउकोबाट खसेको ‘रौं’को संज्ञा दिएका थिए ।  &lsqu...

जेठ ७, २०७९

स्थानीय तह निर्वाचनमा नेकपा एमाले ‘साइज’मा आएसँगै मुलुकमा फेरि वामपन्थी गठबन्धन बन्ने चर्चाले कम्युनिस्ट कार्यकर्ता तरंगित बनेका छन् ।  नेकपा छँदै एमाले पृष्ठभूमिका नेताहरू तत्कालीन नेकपाका ...

जेठ १२, २०७९

एसिया–प्रशान्त क्षेत्रमा चीनको बढ्दो प्रभावलाई रोक्नका लागि अमेरिकाले विभिन्न कदमहरू चालिरहेको छ । शीतयुद्ध शुरू भइसकेको सन्दर्भमा आफ्नो समकक्षी प्रतिद्वन्द्वीलाई रोक्नु अमेरिकाका लागि प्रतिष्ठाको विषय बनेको छ ।...

जेठ ९, २०७९

अमेरिका, भारत, जापान र अस्ट्रेलिया सदस्य भएको समूह क्वाड्रिल्याटरल सिक्योरिटी डायलोग (क्वाड) को बैठक मंगलवार (मे २४ मा) जापानको राजधानी टोक्योमा हुन गइरहेको छ ।  गत सेप्टेम्बर महिनापछि पहिलोपटक चारै द...

जेठ १०, २०७९

अमेरिकाका राष्ट्रपति जो बाइडनले जापान भ्रमणका क्रममा सोमवार (मे २३ मा) ताइवानका विषयमा दिएको एक बयानले अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति तातेको छ ।  जापानका प्रधानमन्त्री फुमिओ किशिदासँगको संयुक्त पत्रकार सम्मेलनम...

जेठ १३, २०७९

रुसले युक्रेनविरुद्ध विशेष सैन्य कारवाही चलाएको तीन महिना पूरा भएको छ ।  युक्रेनको निःशस्त्रीकरण/असैन्यीकरण तथा नाजीविहीनीकरणको लक्ष्य लिएर युद्धमा होमिएको रुस सफलता प्राप्तिमा अघि बढिरहेको छ । सैन्य का...

व्यासको मेयरमा उठेपछि कांग्रेसको आक्रमणमा परेका जोशीको लेख– बाटो बिराएका काकाहरूका नाममा

व्यासको मेयरमा उठेपछि कांग्रेसको आक्रमणमा परेका जोशीको लेख– बाटो बिराएका काकाहरूका नाममा

जेठ १३, २०७९

नेपाली कांग्रेसमा आबद्ध हुनुभएका महानुभावहरू साथै मेरो बुवा (गोविन्दराज जोशी)का साथीहरू, मैले आदरणीय मानेका काका ठूलोबाहरू, मेरा बुवा र हामी सम्पूर्ण परिवारले ५० औँ वर्षसम्म तपाईंसँग एउटै यात्रामा प्रजातन्त्र...

यौन अपराधमा हदम्याद : नेपालको कानून र अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास

यौन अपराधमा हदम्याद : नेपालको कानून र अन्तर्राष्ट्रिय अभ्यास

जेठ १२, २०७९

जब कुनै आपराधिक घटनाहरू समाजमा उजागर हुन्छन् त्यसपछि मुलुकको विद्यमान कानूनले के भन्छ भन्ने प्रश्न उठ्न थाल्छ । कानूनमा कुनै खालीपन रहेछ भने अभियन्ताहरूले सुधारको बाटो देखाउँछन्। समाजको वास्तविक आवश्यकता यही रहे...

ओलीको 'पर्सनल अट्याक'ले रोक्न नसकेको रेनुको विजयी यात्रा

ओलीको 'पर्सनल अट्याक'ले रोक्न नसकेको रेनुको विजयी यात्रा

जेठ १०, २०७९

केपीबा (एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली) धेरैका बा थिए, तर कतिपयका लागि उनी बाजस्ता थिएनन् । मलाई लाग्छ, बा हुनका लागि आवश्यक गुण ओलीसँग छैन । बा त्यस्तो व्यक्ति हो, जसले सबैका छोराछोरीलाई आफ्नैसरह माया गर्छ,...

ad
x