२१ जेठ २०८३, बिहीबार
नेपाली खेलकुदको इतिहासलाई समृद्ध बनाउन विगतदेखि नै ‘पावर गेम’ले महत्त्वपूर्ण भूमिका निर्वाह गर्दै आएको छ । यद्यपि, नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय ओलम्पिक कमिटी (आईओसी) को छातामुनि आयोजना हुने वृहत् औपचारिक प्रतियोगितामा हालसम्म एसियाली आकाश छिचोल्न सकेको छैन ।
एसियाली र दक्षिण एसियाली खेलकुदमा भने नेपाली खेलकुदले विगतदेखि आफ्नो गतिलो उपस्थिति जनाउँदै आएको छ । दक्षिण एसियाली र एसियाली खेलकुदमा नेपालले हालसम्म जितेका अधिकांश पदक पनि ‘पावर गेम’सँगै जोडिएका छन् ।
त्यसैमध्येको एक खेल हो, तेक्वान्दो । नेपालले एसियाली खेलकुदमा हालसम्म जितेका पदकमध्ये सबैभन्दा ठुलो हिस्सा तेक्वान्दोकै छ । सन् १९८६ को एसियाली खेलकुदमा नेपालले पहिलोपटक पदक जितेको थियो । त्यतिबेला नेपालले जितेको आठमध्ये चार पदक तेक्वान्दोकै नाममा लेखिएको थियो ।
तेक्वान्दो ‘आइकन’ विधान लामाको विरासत धान्दै सविता राजभण्डारीले सन् १९९८ को बैंकक एसियाडमा नेपाललाई पहिलोपटक रजत पदक दिलाएकी थिइन् । तर, पछिल्लो समय अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा नेपाली तेक्वान्दोको प्रभाव केही खस्किएको भान हुन थालेको छ ।
यसबीचमा पनि पारा ओलम्पिकमा भने नेपाली तेक्वान्दो खेलाडी पलेशा गोबर्धनले कांस्य पदक जितेर इतिहास रचेकी छन् । एसियाली खेलकुदको चर्चा गर्दा, नेपाली तेक्वान्दो खेलाडीले पछिल्लोपटक सन् २००६ को दोहा एसियाडमा पदक जितेका थिए । त्यसयता चारवटा एसियाड सम्पन्न भइसकेको छ । तर, नेपाली तेक्वान्दो खेलाडीले अर्को पदक नेपाल भित्र्याउन सकेका छैनन् ।
आगामी एसियाली खेलकुद सन् २०२६ को सेप्टेम्बर १९ देखि अक्टोबर ४ तारिखसम्म जापानमा आयोजना हुँदैछ । उक्त एसियाडमा ऐतिहासिक स्वर्णसहित दोहोरो पदक जित्ने लक्ष्यसहित नेपाल सरकारले ‘मिसन–२०२६’ अभियान सञ्चालन गरेको छ ।
आगामी एसियाडमा नेपालले पदकको आश गरेको मुख्य खेलमध्ये तेक्वान्दो पनि एक हो । उक्त एसियाडका लागि तेक्वान्दो टोलीलाई तयारी गराउने प्रशिक्षकमध्ये एक हुन्, सन्दीपा अम्गाईँ । उनी आफैँ पूर्वखेलाडी पनि हुन् ।
कुशल खेलाडी हुँदै अन्तर्राष्ट्रिय निर्णायक र प्रशिक्षकको फरक परिचय बनाएकी सन्दीपाले तेक्वान्दो खेलाडीको सीप तिखार्न सक्रिय छिन् ।
तेक्वान्दो खेलको पछिल्लो अवस्था, एसियाली खेलकुदको तयारी, खेलाडीको स्तर, प्रशिक्षणका क्रममा आएका समस्या, एसियाड छनोटका लागि तेक्वान्दोको नियममा गरिएको परिवर्तनलगायतका विषयमा लोकान्तरले उनीसँग कुराकानी गरेको छ । प्रस्तुत छ, सन्दीपासँग गरिएको कुराकानीको सम्पादित अंश :
सन्दीपाका भनाइ हाइलाइट्स:
० नियम फेरिएकाले एसियाडमा पदकको यात्रा सहज छैन ।
० सन्तुलित आहारदेखि खेल सामाग्रीसम्म खेलाडीले हरेक कुरामा सम्झौता गनुपर्ने अवस्था छ ।
० नयाँ सरकारबाट खेलकुद क्षेत्रले निकै आश गरेको छ ।
० खेल क्षेत्रमा कायापलट गर्न खेलकुद बुझेकै व्यक्ति चाहिन्छ ।
० राष्ट्रिय टोलीमा रहेका खेलाडीसँग सरकारले लिखित सम्झौता गर्नुपर्छ ।
० तेक्वान्दोको साख फर्काउने चुनौती छ तर, युवा खेलाडीले आत्मविश्वास बढाएका छन् ।
हेर्नुहोस्, भिडियो :
