अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँग युद्ध अन्त्य गर्ने ऐतिहासिक सहमति भएको र अमेरिकाले इरानमाथिको नौसैनिक नाकाबन्दी हटाउने घोषणा गरेसँगै अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा कच्चा तेलको मूल्यमा भारी गिरावट आएको छ। आइतबार सार्वजनिक भएको निर्णयले विगत तीन महिनादेखि आक्रान्त बनेको विश्व ऊर्जा बजारलाई ठुलो राहत दिएको हो ।

बजारमा आएको यो गिरावटसँगै ब्रेन्ट क्रुडको मूल्य ३.९ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल झन्डै ८४ डलरमा ओर्लिएको छ भने अमेरिकी क्रुडको मूल्य पनि ४.८ प्रतिशतले घटेर प्रतिब्यारेल ८१ डलरको आसपासमा झरेको छ। 

यदि तेलको मूल्य यही विन्दुमा स्थिर रहेमा, यो गत मार्च ४ यताकै सबैभन्दा न्यून मूल्य हुनेछ, जुन युद्ध शुरू भएको केही दिनपछिको अवस्था हो। यसअघि यही सप्ताहान्तमा सम्झौताको खाका तयार हुने अपेक्षाका कारण गत शुक्रबार नै कच्चा तेलको मूल्य युद्ध शुरू भएयता पहिलो पटक प्रतिब्यारेल ९० डलरभन्दा तल झरेको थियो। 
यद्यपि, गत फेब्रुअरीको अन्त्यतिर अमेरिका र इजरायलले इरानमाथि आक्रमण शुरू गर्नुअघिको ७० डलरभन्दा तलको मूल्यमा फर्किन भने अझै लामो समय लाग्ने देखिएको छ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले आइतबार ढिलो गरी सामाजिक सञ्जालमार्फत इरानसँगको सम्झौता पूर्ण भएको जानकारी दिएका थिए। इरानले पनि अमेरिकासँग सम्झौताको समझदारी पत्र फाइनल भएको पुष्टि गर्दै आगामी शुक्रबार स्विट्जरल्यान्डमा यसमा हस्ताक्षर हुने अपेक्षा गरिएको जनाएको छ। ट्रम्प र इरानका कानुन तथा अन्तर्राष्ट्रिय मामिला सम्बन्धी उपपरराष्ट्र मन्त्री दुवैले इरानी बन्दरगाहहरूमाथिको अमेरिकी नाकाबन्दी हटाइने सङ्केत गरेका छन्।

राष्ट्रपति ट्रम्पले विश्वकै महत्त्वपूर्ण तेल आपूर्ति मार्ग 'स्ट्रेट अफ हर्मोज'लाई निःशुल्क (टोल फ्री) रूपमा खुला गर्ने अनुमति दिएको बताएका छन्। इरानी संसद्का एक सदस्यका अनुसार युद्धका क्रममा यस जलमार्गबाट आवतजावत गर्ने कतिपय जहाजहरूबाट औसतमा २० लाख डलरसम्म शुल्क असुल गरिएको थियो। तर, यो जलमार्ग खुला गर्नका लागि त्यहाँ बिछ्याइएका विद्युतीय सुरुङ (माइन) हरू हटाउनुपर्ने सर्त ट्रम्पले राखेका छन्।

बजारले यो सकारात्मक प्रगतिलाई स्वागत गरे पनि तेलको आपूर्तिलाई पूर्ण रूपमा सामान्य अवस्थामा फर्काउन अझै ठुलो चुनौतीहरू बाँकी छन्। हर्मोज जलमार्गबाट माइनहरू हटाउनुपर्ने, जहाजहरू स्वतन्त्र रूपमा आवतजावत गर्न पाउनुपर्ने, मध्यपूर्वको तेल उत्पादन पुनः सुचारु हुनुपर्ने, देशहरूले आफ्ना आपत्कालीन पेट्रोलियम सञ्चितिलाई पुनः भर्नुपर्ने र युद्धमा क्षतिग्रस्त भएका ऊर्जा संरचनाहरूको मर्मत सम्भार गर्नुपर्ने जस्ता कार्यहरू अझै बाँकी छन्।

इन्धन विश्लेषकहरूका अनुसार कच्चा तेलको मूल्य तत्कालका लागि घटेको देखिए पनि यो लामो समयसम्म न्यून रहने सम्भावना कम छ। बजारमा माग पुनः बढेपछि र विशेष गरी देशहरूले आफ्ना आपत्कालीन मौज्दात (स्टक) हरू पुनः भर्न थालेपछि तेलको मूल्य फेरि बढ्ने व्यापक अनुमान गरिएको छ। 
जलमार्ग खुला भए पनि व्यापार पूर्ण रूपमा सुरु हुन समय लाग्नेछ, किनकि युद्धका क्रममा मध्यपूर्वका धेरै तेलकुवाहरू बन्द गरिएका थिए। विश्लेषकहरूका अनुसार ती कुवाहरूलाई पुनः सञ्चालनमा ल्याएर युद्धअघिकै स्तरमा उत्पादन बढाउन हप्तौँ लाग्न सक्छ।

इन्धन बजारमा देखिएको यो सकारात्मक सुधार र युद्ध अन्त्यको खबरले आइतबार अमेरिकी सेयर बजारको फ्युचर्समा भने हरियाली छाएको छ। अमेरिकी सेयर बजारका सूचकहरूमा सुधार आउँदै डाउ फ्युचर्स ०.६ प्रतिशतले बढेको छ भने एस एन्ड पी ५०० र नास्डाक फ्युचर्स दुवैमा ०.७ प्रतिशतभन्दा बढीको वृद्धि देखिएको हो ।