×
Bajaj Top
Khukuri
FONEPAY

सन्दर्भ : एमाले महाधिवेशन

एमाले नेतृत्व चयन विधि: इलेक्सन कि सेलेक्सन ?

काठमाडाैं | मंसिर ८, २०७८

NTC
TVS INSIDE

नेकपा एमालेको प्रचार विभागले मंगलवार पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र मिडियाका सम्पादकहरूबीच संवादका लागि आयोजना गरेको अन्तरक्रियामा ओलीले नेतृत्वमा जान चाहने नेताहरूको अवसरलाई नरोक्ने बताए । 

Sanima Bank
morang Auto yamaha

उनको भनाइ थियो, ‘सहमति सबैभन्दा राम्रो विकल्प हो । तर, सहमति भनेर लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई अलिकति पनि नजरअन्दाज गर्न मिल्दैन । प्रतिस्पर्धीहरूको बीचमा सहमति हुन्छ भने मलाई खुशी नै लाग्छ ।’


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
shivam island

महाधिवेशनमार्फत नेतृत्व लिन चाहने व्यक्तिलाई दबाब पर्ने र करकाप हुने कुनै काम आफूले नगर्ने उनले बताए । तर, उम्मेदवारको बीचमा सहमति हुँदा खुशी नै हुने भनेर उनले महाधिवेशनबाट सहमतिबाटै नेतृत्व चयन गराउने संकेत पनि उनले दिएका छन् ।

एमालेमा संस्थापन पक्षमा रहेका नेताहरू पार्टीलाई एकताबद्ध बनाउनका लागि सहमतिमा नेतृत्व छान्नुपर्ने तर्क गर्छन् । ओलीले अहिलेको एमालेलाई तत्कालीन नेकपाको निरन्तरता भन्दै आएका छन् । तत्कालीन नेकपामा रहेका पूर्व माओवादी नेताहरू एमालेमा आएकाले ओलीले उनीहरूलाई एकताको पक्षमा भएको नेता भन्ने गरेका छन् ।

Vianet communication
IME BANK INNEWS
LAxmi BAnk

उनीहरूप्रति ओलीको सद्भाव पनि देखिन्छ । त्यसबाहेक, एमालेको अन्तर्विरोधका बेला १० बुँदे सहमति मान्दै मूल पार्टी एमालेमै रहेका नेताहरूको व्यवस्थापनका लागि पनि महाधिवेशन हलमा सर्वसम्मत अभ्यास गरिने एमाले नेताहरूको आकलन छ ।

सेलेक्सन कि इलेक्सन ?

एमालेको मार्गदर्शक सिद्धान्त जनताको बहुदलीय जनवाद (जबज) हो । जसले, लोकतान्त्रिक अभ्यासको वकालत गर्छ । यसले नेताको छनौट गर्न (सेलेक्सन) भन्दा निर्वाचन (इलेक्सन)लाई महत्त्व दिन्छ । तर, एमाले नेतृत्व पक्ष भने एकताको महाधिवेशन भनेर महाधिवेशनमा ‘उच्च समझदारी’का साथ नयाँ नेतृत्व चयन गर्ने पक्षमा देखिएको छ ।

एमाले अध्यक्ष केपी ओलीले केही समयअघि सम्पन्न एमालेको देशभरको वडा र पालिका अधिवेशन केन्द्रीय कार्यालयबाट उद्घाटन गर्दै नेतृत्व चयनमा ‘उच्च समझदारी’ कायम गर्न भनेका थिए । प्रतिनिधि चयनमा पनि केही अपवादबाहेक निर्वाचन हुन पाएन । यही उच्च समझदारी आगामी महाधिवेशनको बन्दसत्रमा पनि अभ्यास हुने देखिएको छ । 

कम्युनिस्ट पार्टी सञ्चालनको मर्म भनेकै जनवादी केन्द्रीयता हो । जनवादी केन्द्रीयताको अर्थ भनेकै निर्णय गर्ने बेलामा व्यापक सहभागिता र छलफलमा निर्णय लिने तथा कार्यान्वयनमा जाँदा प्रतिबद्ध भएर कार्यान्वयन गर्ने/गराउने हो । त्यसमाथि, एमालेले बहुदलीय जनवाद मान्छ । त्यसर्थ, निर्वाचन नै उक्त पार्टीको पहिचान हो ।

निर्वाचन (इलेक्सन) हुँदा प्रतिनिधिले विवेक प्रयोग गर्ने अवसर पाउँछन् । योग्यता, क्षमता भएका र प्रतिनिधिका मन जितेका व्यक्ति नै नेतृत्वमा आउँछन् । तर, सहमति गर्दा नेतृत्वले रूचाएको व्यक्ति छनौट हुने हो ।

एमालेमा ‘उच्च समझदारी’को अभ्यास गर्दा आन्तरिक लोकतन्त्रको अभ्यास हुन नपाउने देखिएको छ । पार्टीको विचार र नेतृत्वको लोकतान्त्रिक अभ्यास हुने थलो भनेकै महाधिवेशन हो । एमालेको भर्खरै सकिएको विधान महाधिवेशनमा पनि १० वटा समूह बनाएर छलफल गराइएको थियो । तर, ती समूहको नेतृत्व पहिल्यै तोकिएको थियो । त्यसअघिका महाधिवेशनमा समूह सदस्यले नै टोली नेता चयन गर्ने र छलफलका निष्कर्ष उसैले प्लेनरीमा प्रस्तुत गर्ने एमालेको अभ्यास थियो ।

तर, टोली नेता छान्न धेरै समय लाग्ने र छलफलको समय कम हुने तर्क गरेर नेतृत्वले नै समूह नेता छानिदिएको थियो । ती नेताले निष्कर्ष प्रस्तुत गर्दा समूहमा उठेका सबै कुरा नसमेटेको गुनासो प्रतिनिधिहरूले गरेका थिए । समूहले नै नेतृत्व छान्न पाउने अभ्यास कुन्ठित भएको उनीहरूको तर्क थियो । 

दशौं राष्ट्रिय महाधिवेशनमा पनि नयाँ नेतृत्व चयनका क्रममा केन्द्रीय नेतृत्व नै हावी हुने डर प्रतिनिधिहरूमा छ । भूगोलमा राजनीति गरिरहेका र केन्द्रीय नेतृत्वसँग बाक्लो हिमचिम नभएका तर केन्द्रीय सदस्य बन्न चाहने प्रतिनिधिहरू सेलेक्सनको डरमा छन् । 

सिन्धुपाल्चोकबाट महाधिवेशन प्रतिनिधि बनेर आएका एक प्रतिनिधि भन्छन्, ‘निर्वाचन हुँदा राम्रो मत ल्याएर केन्द्रीय सदस्य जितिन्छ भन्नेमा ढुक्क प्रतिनिधिहरू पनि सहमतिमा नेतृत्व छान्दा आफ्नो नाम नपर्ने डरमा छन् । उनीहरूको चाहना निर्वाचन नै भए हुन्थ्यो भन्ने छ ।’ 

निर्वाचन हुँदा बढारिने डर 

एमालेका उपाध्यक्ष भीम रावलले अध्यक्ष पदमा उम्मेदवारी दिने घोषणा गरेका छन् । केही नेताहरूले उपाध्यक्ष र सचिव पदमा दाबेदारी प्रस्तुत गरिरहेका छन् । त्यसो हुँदा निर्वाचनबाटै नेतृत्व चयन हुने हो कि भन्ने कतिपयको आकलन छ । तर, एमाले महाधिवेशन मूल व्यवस्थापन समितिमा रहेका एक नेता भने निर्वाचनमार्फत नेतृत्व चुनिने सम्भावनालाई महत्त्व दिँदैनन् ।

‘दशौं महाधिवेशन एकताको महाधिवेशन हो । निर्वाचन हुने सम्भावना कम देख्छु । एमाले नेता व्यवस्थापन गर्ने पार्टी होइन, तर पार्टी निर्माणका लागि उपयुक्त व्यक्तिलाई उपयुक्त जिम्मेवारी दिनुपर्छ । अहिलेको अवस्थामा छ विशेष ख्याल गरेर जिम्मेवारी दिनुपर्ने अवस्था छ’, ती नेताले भने । 

अहिले केन्द्रीय सदस्य रहेका र महाधिवेशनबाट सचिव बन्ने दाबी गरेका एक केन्द्रीय सदस्य पनि अन्तिम समयमा खुला केन्द्रीय सदस्यमा मात्रै चुनाव हुनसक्ने सम्भावना रहेको बताउँछन् । 

‘निर्वाचन गर्दा संस्थापन निकटका व्यक्ति मात्रै छानिने सम्भावना छ । बलियो गुट नभएकाहरू स्वतः बाहिरिन्छन् । त्यसरी त पार्टी बन्दैन । त्यसैले, निर्वाचनबाट भन्दा समहमतिबाटै नेतृत्व छानिने सम्भावना बढी छ’, ती केन्द्रीय सदस्यले भने । 

Kumari
TATA Below
NLIC
Mega Bottom
माघ ११, २०७८

निर्वाचन कानूनमा व्यवस्था भएअनुसार आगामी वैशाखमा स्थानीय तह र मंसिरमा संघीय संसद्को निर्वाचन हुनुपर्ने हो ।  तर, राजनीति दलहरूको स्वार्थ र विभिन्न दाउपेचका कारण तीनै तहको निर्वाचन अन्योलमा पर्ने देखिएको...

माघ १०, २०७८

स्थानीय तहको निर्वाचन वैशाख १४ र २२ गते गर्ने भनी निर्वाचन आयोगले प्रस्ताव गरे पनि सत्ता गठबन्धनले चुनाव पर धकेल्ने तयारी गरेको छ । गत पुस ३० गते आयोगले सर्वदलीय बैठकमार्फत उक्त प्रस्ताव गरेको दुई साता बित्न ल...

माघ १२, २०७८

आगामी वैशाखमा स्थानीय तहको निर्वाचन नगर्दा स्थानीय तह नेतृत्वविहीन हुने देखिएको छ । संविधान र स्थानीय तह निर्वाचन ऐनमा भएको व्यवस्थाअनुसार आगामी जेठ ५ बाट जनप्रतिनिधिको कार्यकाल सकिँदैछ ।  स्थानीय तह न...

माघ ९, २०७८

निर्वाचन आयोगले प्रस्ताव गरेको जेठ ५ गतेको मितिभित्रै स्थानीय तह निर्वाचन हुन नसके देशमा संवैधानिक संकट उत्पन्न उत्पन्न हुने चिन्ता संवैधानिक कानूनका विज्ञहरूले व्यक्त गरेका छन् । त्यस्तो भएमा देश संवैधानिक सं...

माघ १३, २०७८

रुस र चीनबीचको रणनीतिक सहकार्य दिनदिनै बलियो हुँदै गएको छ । दुवै देशले साझेदारीमा जोड नदिएको भए पनि चीनका राष्ट्रपति सी चिनपिङले यो सम्बन्धको निकटता तथा प्रभावकारिता साझेदारीभन्दा उच्च भएको बताएका छन् ।&nbs...

माघ १०, २०७८

युक्रेनको विषयमा रुस र पश्चिमबीचको तनाव चरममा पुगेको छ । युक्रेनमाथि रुसले कुनै पनि बेलामा आक्रमण गर्न सक्ने भन्दै अमेरिका, बेलायत र केही अन्य पश्चिमी मुलुकहरूले सेना तथा हातहतियार युक्रेन र छिमेकी मुलुकहरूम...

कोभिडपछिको संकट र आर्थिक सुधारको खोजी

कोभिडपछिको संकट र आर्थिक सुधारको खोजी

माघ १३, २०७८

हामीले चाहेर वा नचाहेर विश्व अर्थ व्यवस्थामा मन्दीको चर्चा शुरू भइसकेको छ । केही मुलुकहरूले त्यसलाई हजार कोशिशका बावजूद लुकाउन सकेका छैनन् । अधिकांशले मन्दीलाई गुपचुप राखेर संकट टार्ने कोशिश जारी राखेका छन् ।...

नेपालमा चलिरहेको मिलिट्यान्ट डेमोक्रेसी अर्थात् उग्र लोकतन्त्र

नेपालमा चलिरहेको मिलिट्यान्ट डेमोक्रेसी अर्थात् उग्र लोकतन्त्र

माघ १२, २०७८

हालै मात्र निर्वाचन आयोगले राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) लगायतका राजनीतिक संगठनलाई उनीहरूको विधानमा रहेका केही विशुद्ध सैद्धान्तिक विषयमा असहमति जनाउँदै पत्राचार गरेको छ । निर्वाचन आयोगले राजनीतिक दलहरू...

यसरी नै चलाउने हो कांग्रेसका भ्रातृ संस्था ?

यसरी नै चलाउने हो कांग्रेसका भ्रातृ संस्था ?

माघ ५, २०७८

विश्वविख्यात अर्थशास्त्री एवं कूटनीतिज्ञ चाणक्यले लक्ष्य प्राप्तिका केही प्रमुख सूत्र बताएका छन्। अरू सबैलाई तपसिलमा राख्न सकिन्छ, तर एउटा सूत्रलाई कहिल्यै पनि विस्मृत हुन दिनु हुँदैन । उनी भन्छन्, 'मानिसको सबैभ...