अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पलाई रेड कार्पेटमा भव्य स्वागत गरेको एक साता नबित्दै चिनियाँ राष्ट्रपति सी चिनफिङले आफ्ना अर्का विशिष्ट अतिथि एवं नजिकका सहयोगीलाई स्वागत गरेका छन् । रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन मंगलबार राजकीय भ्रमणका लागि चिनियाँ राजधानी पुगेका हुन्। दुई दशकभन्दा लामो सत्ता सञ्चालनका क्रममा पुटिनको यो २५औं चीन भ्रमण हो ।

बेइजिङ विमानस्थलमा चिनियाँ विदेशमन्त्री वाङ यीले उनलाई स्वागत गरे। पुटिनले भ्रमणको क्रममा चिनियाँ राष्ट्रपति सी जिनपिङसँग भेट गर्ने चिनियाँ सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन् । अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले पनि गत हप्ता बेइजिङको भ्रमण गरेका थिए। ट्रम्प फर्केको एक साता पनि नहुँदै पुटिन चीन पुगेका हुन् । 

चिनियाँ विदेश मन्त्रालयका अनुसार दुई नेताले रुस-चीन सम्बन्ध, व्यापार, रणनीतिक सहयोग र वर्तमान विश्वव्यापी अवस्थाबारे छलफल गर्नेछन् । पुटिनले चिनियाँ प्रधानमन्त्री ली केकियाङसँग पनि भेट्ने समाचारमा उल्लेख छ। विश्वव्यापी भूराजनीतिक उथलपुथल, अमेरिका-इरान द्वन्द्व र युक्रेन युद्धको पृष्ठभूमिमा यो भ्रमणलाई विशेष चासोका साथ हेरिएको छ।

चीन पुग्नुअघि जारी गरिएको भिडियो सन्देशमा पुटिनले रुस र चीनबीचको सम्बन्ध अभूतपूर्व स्तरमा पुगेको बताए। उनले दुई देशले विश्वास, पारस्परिक समझदारी र समान सहयोगको सम्बन्ध साझा गरेको बताए।

ट्रम्पपछि पुटिनको भ्रमणले अमेरिका र रुस दुवैसँग सन्तुलित सम्बन्ध कायम राख्न चीनको प्रयासलाई प्रदर्शन गरेको विज्ञहरू बताउँछन् । 

पुटिन र सी जिनपिङले ४० पटकभन्दा बढी भेटेका छन्। पुटिन र सी जिनपिङ बीचको मित्रतालाई विश्वको सबैभन्दा बलियो राजनीतिक साझेदारीमध्ये एक मानिन्छ । २०१३ मा राष्ट्रपति बनेपछि सी जिनपिङले आफ्नो पहिलो विदेश यात्रामा रूसको भ्रमण गरेका थिए ।

पुटिनले आफ्नो प्रारम्भिक विदेश भ्रमणहरूमा पनि बारम्बार चीनलाई प्राथमिकता दिएका छन् । दुवै नेताहरूले सार्वजनिक रूपमा एकअर्कालाई घनिष्ठ मित्र र रणनीतिक साझेदारको रूपमा वर्णन गरेका छन् ।

क्रेमलिनका अनुसार, दुई नेताहरूले औपचारिक कूटनीतिक सम्बन्ध मात्र होइन तर नियमित व्यक्तिगत सञ्चार पनि कायम राखेका छन् । 

दुई नेताहरू ब्रिक्स, सांघाई सहयोग संगठन र एसिया-प्रशान्त मञ्चहरूमा पनि बारम्बार सँगै देखिन्छन्। अमेरिका र पश्चिमी देशहरूको दबाबको बाबजुद रूस र चीनले आफूलाई बहुध्रुवीय विश्व व्यवस्थाको समर्थकको रूपमा निरन्तर प्रस्तुत गर्दै आएका छन् । 

अमेरिकी प्रभावबारे साझा चिन्ताका कारण, चीन र रूसले हालैका वर्षहरूमा आफ्नो सम्बन्धलाई उल्लेखनीय रूपमा बलियो बनाएका छन्। रक्षा, विदेश नीति, कानून र व्यवस्था र आर्थिक विकास जस्ता मुद्दाहरूमा दुई देशहरू बीच उच्च-स्तरीय बैठकहरू भएका छन्।

आधिकारिक तथ्याङ्क अनुसार, गत वर्ष दुई देशहरू बीचको व्यापार २२८.१ अर्ब अमेरिकी डलर पुगेको छ। रूसले २१.४९ अर्ब अमेरिकी डलरको व्यापार अधिशेषको आनन्द उठायो, जुन २०२४ को तुलनामा ५५% ले वृद्धि हो।

यद्यपि, पश्चिमी देशहरूले युक्रेनी युद्धको समयमा चीनले रूसलाई आर्थिक सहयोग प्रदान गरेको आरोप लगाएका छन्।

वार्ताका मुख्य एजेन्डा र भूराजनीतिक प्रभाव

बुधबार दुई नेताबीच हुने छलफलमा सीले ट्रम्पसँग हालै गरेको भेटवार्ता, युक्रेन र मध्यपूर्वका युद्धहरू, तथा ऊर्जा, व्यापार र सुरक्षाका क्षेत्रमा उनीहरूको सहकार्यका विषयहरू समावेश हुने अपेक्षा गरिएको छ। क्रेमलिनका सहयोगी युरी उशाकोभले यसै साताको शुरूमा बताएअनुसार, उनीहरूले 'बहुध्रुवीय विश्व स्थापना' र 'नयाँ प्रकारको अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्ध' सम्बन्धी घोषणापत्रमार्फत आफ्नो साझा विश्व दृष्टिकोणलाई प्रस्तुत गर्ने तयारी पनि गरेका छन्।

पुटिन र सीले अमेरिकासँगको कूटनीतिक गतिविधिको लगत्तै वार्ता गरेको यो पहिलो पटक भने होइन। गत वर्ष ट्रम्पको पदभार ग्रहणको केही घण्टापछि र ट्रम्पले सीसँग कुरा गरेको केही दिनपछि उनीहरूबीच कुराकानी भएको थियो। साथै, युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्ने विषयमा विगतमा भएका अमेरिका-रुस वार्ताबारे पनि पुटिनले सीलाई जानकारी गराउँदै आएका छन्।

चार वर्षभन्दा लामो समयदेखि चलिरहेको युक्रेन युद्धमा रुसी सेनाले हालै बेहोरेको क्षतिका कारण पुटिनका लागि यस भेटवार्तामा थप दबाब पर्न सक्ने देखिन्छ। मस्कोको युद्ध प्रयासका लागि चीनले खरिद गर्ने रुसी तेल र दोहोरो प्रयोगमा आउने वस्तुहरूको निर्यात अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण रहँदै आएको छ। यसले दुई देशबीचको सम्बन्धलाई एकाङ्गी पनि बनाएको छ, जहाँ मस्को आफ्नो धनी र प्राविधिक रूपमा उन्नत छिमेकीमाथि अत्यधिक निर्भर छ। रुस अहिले चीनका लागि कच्चा तेलको प्रमुख स्रोत बनिसकेको छ। पुटिनले युक्रेनमा आक्रमण गरेपछि पश्चिमा राष्ट्रहरूले लगाएको प्रतिबन्धको फाइदा उठाउँदै चिनियाँ खरिदकर्ताहरूले सस्तो मूल्यमा रुसी तेल भित्र्याइरहेका छन्।