सामान्यतया मङ्गलमय प्रार्थनाका झन्डाहरू, भिरमा बनेका गुम्बा र नीलो तालका लागि चिनिने लद्दाख आगामी वर्षको अगस्टमा एउटा भिन्न र रोचक पहिचानका साथ संसारसामु प्रस्तुत हुँदैछ। लद्दाखको लेह–कारगिल करिडोरमा आगामी सन् २०२६ को अगस्ट १ देखि १० तारिखसम्म कला महोत्सव 'सा लद्दाख बिएनाले'को तेस्रो संस्करण आयोजना हुन लागेको हो।  विश्वकै सबैभन्दा उच्च स्थानमा आयोजना हुने कला प्रदर्शनीलाई कुनै बन्द ग्यालरीमा सीमित नराखी खुला आकाशमुनि वृहत् रूपमा सञ्चालन गरिनेछ।

लद्दाखी भाषामा 'सा' को अर्थ 'माटो' भन्ने हुन्छ। सन् २०२३ मा स्थापना भएको यस संस्थाले पर्यावरणका हिसाबले अत्यन्तै संवेदनशील मानिने यस क्षेत्रमा कला, दिगोपन, पर्यावरण र समुदायका विषयमा बहस चलाउँदै आएको छ।

समुद्र सतहदेखि ३ हजार मिटरभन्दा बढीको उचाइमा काम गर्दै आएको संस्थाले स्थानीय यथार्थलाई जलवायु र संस्कृतिसम्बन्धी वैश्विक छलफलहरूसँग जोड्ने प्रयास गर्दछ। यस बिएनालेले कलालाई वरपरको वातावरणबाट अलग राख्नुको सट्टा लद्दाखको भूगोललाई नै प्रदर्शनीको एउटा हिस्साका रूपमा प्रयोग गर्ने गर्दछ।

यस वर्षको महोत्सवको मुख्य नारा 'सिग्नल्स फ्रम अनदर स्टार' तय गरिएको छ, जसले पर्यावरण पुनरुत्थान, सिकाइ, स्मृति, जीवन्त अनुभव र जलवायु चेतनाका विचारहरूलाई समेट्नेछ । पग्लिँदै गएका हिमनदीहरू, परिवर्तन हुँदै गइरहेको भूगोल र तीव्र पर्यटनका कारण पर्यावरणमा परिरहेको असरजस्ता चुनौतीहरू झेलिरहेको लद्दाखका लागि यो नारा निकै सान्दर्भिक मानिएको छ। यसले कलाकार र आगन्तुक दुवैलाई यात्रा, भौगोलिक अनुभव र वातावरणीय परिवर्तनबारे सोच्न उत्प्रेरित गर्नेछ।

कार्यक्रममा लद्दाखी र अन्तर्राष्ट्रिय कलाकारहरूको उत्कृष्ट मिश्रण देख्न पाइनेछ। महोत्सवमा लद्दाखका स्थानीय कलाकारहरू टुन्डुप दोर्जे, चेमात दोर्जे, स्टान्जिन साम्पेल र उरगैन जावासँगै अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका जितेस कल्लत, अन्ना जर्मोलाएवा र स्विस जोडी 'स्टुडियो इडोला' जस्ता नामहरू समावेश हुनेछन्। 

प्रदर्शनीका अतिरिक्त यसमा कार्यशाला, रेसिडेन्सी र समुदायको नेतृत्वमा हुने विभिन्न कार्यक्रमहरू पनि सञ्चालन गरिनेछ। यस संस्करणको क्युरेटर विशाल के. दार र सह-क्युरेटर छिरिङ मोटुप सिद्धो रहेका छन्।

यो कला महोत्सव लेहदेखि कारगिलसम्मको २३० किलोमिटरको करिडोरका ८ वटा फरक-फरक स्थानहरूमा फैलनेछ, जसमा कारगिल, मुल्बेख, हेनिस्कोट, लामायुरु, नुर्ला, लिकिर, बास्गो र लेह समावेश छन्। यहाँ पुग्न सबैभन्दा नजिकको विमानस्थल 'कुशोक बकुला रिम्पोची विमानस्थल' हो। विमानस्थलबाट पर्यटकहरूले ट्याक्सी, भाडाको मोटरसाइकल वा बसमार्फत मनाली–लेह राजमार्ग वा श्रीनगर–लेह राजमार्ग हुँदै प्रदर्शनी स्थलसम्मको यात्रा तय गर्न सक्नेछन्।

यस कला बिएनालेमा प्रवेश पूर्ण रूपमा निःशुल्क गरिएको छ। लद्दाखमा गर्मी याममा पनि घाम लाग्ने, पानी पर्ने र तीव्र हावा चल्ने गरी मौसम द्रुत रूपमा परिवर्तन हुन सक्ने भएकाले आयोजकहरूले आगन्तुकहरूलाई मौसमको अचानक हुने परिवर्तनका लागि पूर्वतयारी गरेर आउन सुझाव दिएका छन् ।