×
Bajaj Top
Khukuri
FONEPAY

जीवन ऊर्जाका विभिन्न आयाम छन् । तिनमा काम, क्रोध, लोभ, मोह, मद र मात्सर्य प्रमुख मानिन्छन् । यद्यपि कतिपय दार्शनिकले यिनलाई दुर्गुण मानेका छन् तर ती आंशिक मात्र सत्य हुन्, पूर्ण सत्य होइनन् ।

Sanima Bank
morang Auto yamaha

पूर्ण सत्य त यही हो कि ती प्रयोग गर्न नजान्दा मात्र दुर्गुण हुन्, दुर्गुण बनेर दुःख दिने हुन् । प्रयोग गर्न जानेको खण्डमा ती दुर्गुण होइन, अपितु जीवन ऊर्जाका विशिष्टतम आयाम हुन्  । उदाहरणका लागि यहाँ मदलाई लिइएको छ । 


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
shivam island

मदको सोझो अर्थ घमण्ड वा अहंकार हो । अर्को अर्थमा स्वाभिमान पनि भन्न सक्नुहुन्छ । यो जसमा पनि हुन्छ । बालकमा हुन्छ, वृद्धमा हुन्छ । युवामा झन् हुन्छ । धनी, गरीब, ठूलो, सानो शक्त, अशक्त सबैमा हुन्छ । पशुपन्छीमा हुन्छ, कीरा कमिलामा हुन्छ, जड, चेतन सबैमा हुन्छ । यसलाई सबैले आउँदा साथै लिएर आएका हुन्छन्, जाँदा सँगै लिएर जान्छन् ।  

सबै भन्छन् घमन्ड र अहंकार गर्नु हुन्न, त्याग्नुपर्छ तर त्याग्न भने कसैले पनि सक्दैनन्,  सकेका हुँदैनन् । जसको विना तपाईंंको अस्तित्व नै सिद्ध हुँदैन भने त्यसलाई त्याग्नुहुन्छ नै कसरी ? यसको अर्थ हो अहंकारी नहुनुस् भन्ने होइन । हुनुस्, बढी नै हुनुस् भन्ने हो तर सिधै होइन रूपान्तरणको तरिकाबाट, व्यवस्थापनको तरिकाबाट ।

Vianet communication
IME BANK INNEWS
LAxmi BAnk

प्रश्न उठ्न सक्छ रूपान्तरण भनेका के हो र गर्ने कसरी हो ? उत्तर सहज छ, त्यो पनि खासै गाह्रो काम होइन, छैन । 

अहंकार आफ्नै लागि प्रदर्शन गर्नु सिधा प्रयोग हो । अरुका लागि प्रस्तुत गर्नु रूपान्तरण हो, व्यवस्थापन हो । तपाईं यसै पनि अहंकारी नै हुनुहुन्छ । अहंकारबाटै आउनुभएको हो । आफ्ना लागि प्रयोग गर्नै पर्दैन । अरुका निम्ति प्रदर्शन गर्नुस् । सबैमा तपाईं एक्लो हुनुहुन्न, साथमा हामी पनि छौं भन्ने भाव प्रस्तुत गर्नुस् । जे बोल्नुहुन्छ, त्यही गर्नुस् । राख्ने र फार्ने नगर्नुस् । यही नै अहंकार रूपान्तरणको सरल सूत्र हो । यसले अरुलाई जति फाइदा गर्छ, त्योभन्दा बढी फाइदा तपाईंलाई हुन्छ ।

पहिले तपाईं आफू असल मानिस बन्ने कि खराब बन्ने भन्ने निधो गर्नुस् । त्यो पनि आफ्नो नजरमा होइन, अरुको नजरमा । आफू राम्रो सबैले भनेका हुन्छन् । त्यसको कुनै अर्थ छैन । राम्रो हुन अरुले भनिदिनुपर्छ । यही हो रूपापन्तरणको विशेषता । आउनुस् यसलाई केही उदाहरणबाट बुझ्ने प्रयास गरौं । 

तपाईं जहाँ हुनुहुन्छ, त्यही स्थानमा रहेका चीजलाई हेर्नुस् । एउटा छुट्टै दर्शन पाउनुहुनेछ । मानिलिनु्स् तपाईं भान्छा कोठामा हुनुहुन्छ, भान्छा घरमा हुनुहुन्छ । त्यहाँ भएका थाल, कचौरा, चुलो, चुलेसी, चक्कु, चम्चालाई हेर्नुस् । उनीहरूलाई जहाँ राख्नुपर्ने हो, त्यहीँ पाउनुहुन्छ, त्यहीँ जतनसित राखिएको देख्नुहुन्छ । नभएको चीज खोजेर भए पनि ल्याइएको छ । लाइन बसेर भए पनि उसको खोजी हुन्छ, घरमा ल्याइन्छ ।

उसले मलाई लिएर आऊ भनेको छैन, सरसफाई गर, जतनसँग राख भनेको पनि छैन । तैपनि किन उसको पछि लाग्दै हुनुहुन्छ ? किनकि उसले आफू हुनुको अस्तित्व बोध गराएको छ, म पनि तपाईंको साथमा छु चाहिए लिन सक्नुहुन्छ भनेको छ । त्यसैले उसको पछि लाग्नुभएको छ । 

यस्तै नियम हरेक क्षेत्रमा लागू हुन्छ । मानिलिनुस् तपाईं धानखेतमा हुनुहुन्छ, धानबालीलार्ई गोडमेल गर्नुहुन्छ, मलजल गर्नुहुन्छ । बगैंचामा हुनुहुन्छ, फलफूलका बोटको स्याहारसुसार गर्दै हुनुहुन्छ । आँगनमा, सुत्ने कोठा वा बैठक कोठा जहाँ पनि हुनुहुन्छ । उसलाई सरसफाइ गर्नुहुन्छ, सिँगारपटा गर्नुहुन्छ ।

उसले त्यसो गर्न भनेको त छैन । तैपनि किन उसको स्याहारसुसारमा ध्यान दिरहनुभको छ ? किनकि उसले पनि आफ्नो स्वभाव प्रस्तुत गर्दै म पनि तपाईंकै साथमा छु, चाहिए प्रयोग गर्नुस् है भनेको छ  । अर्थात् उसले आफ्नो अहंकारको स्वरूपलाई रूपान्तरण गरेको छ । यसरी हेर्दै जानुभयो भने हरेक क्षेत्रमा यही नियमले काम गरेको पाउनु हुनेछ । 

तपाईं विद्यार्थी हुनुहुन्छ । असल विद्यार्थी बन्न मन लागेको छ । त्यस्तै गर्नुस् । शिक्षक हुनुहुन्छ त्यस्तै गर्नुस् । कर्मचारी हुनुहुन्छ । तिनका हाकिम हुनुहुन्छ, मन्त्री, प्रधानमन्त्री, हुनुहुन्छ त्यस्तै गर्नुस् । तपाईंलाई कसैले पनि अनुहार हेरेर वा लवाइ हेरेर राम्रो/नराम्रो भन्ने होइन । तपाईंको काम हेरेर, व्यवहार हेरेर भन्ने हुन् । अनुहारको भरमा, लवाइको भरमा राम्रो देखिन खोज्नुभयो भने कहिल्यै राम्रो देखिन सक्नुहुन्न । अहंकार अनुहारमार्फत, कूल घरानामार्फत प्रयोग नगर्नुस्, काममार्फत प्रयोग गर्ने बानी बसाउनुस्, स्वतः राम्रो देखिनुहुन्छ । 

यदि असल मानिस बन्ने हो भने काममार्फत आफ्नो अहंकार प्रस्तुत गर्नुस्, स्वतः असल मानिस बन्न सक्नुहुन्छ । होइन खराब मानिस बन्ने हो भने आफैंमार्फत प्रस्तुत गर्नुस्, बस कुरा यत्ति हो । काममार्फत प्रस्तुत गर्नुभयो, असल मानिस बन्नुभयो । आफैंमार्फत प्रस्तुत गर्नुभयो, खराब बन्नुभयो । अस्तु अहिलेलाई यति नै !
 

Kumari
TATA Below
NLIC
Mega Bottom
माघ १, २०७८

माघे संक्रान्तिको अवसरमा शनिवार भक्तपुरको विभिन्न ठाउँमा मेला लागेको छ । घ्यू चाकु, तिलको लड्डु, हरियो साग, तरुल खाएर मनाइने यस पर्वका दिन शनिवार भक्तपुरको तौमढीस्थित तिलमाधव नारायण र सूर्यमढीस्थित वाकुपति...

माघ १, २०७८

हिन्दु संस्काअनुसार विवाहीत महिलाले सिन्दुरको प्रयोग गर्ने गर्छन् । तर, त्यस्ता सिन्दुर स्वास्थ्यका हिसावले भने हानिकारक पाइएका छन् । एक अध्ययन अनुसार सिन्दुरमा लिड अर्था सिसाको अधिक प्रयोग हुने गरेको छ । लिड मानव स्...

माघ २, २०७८

काठमाडौं — हाम्रो शरीरमा अनेकौं रहस्यहरू लुकेर बसेका छन् । हामीलाई त्यस्ता रहस्याका बारेमा पत्तै छैन ।  काँचो लसुन खानुभयो भने खुट्टामा तागत आउँछ । रक्सीको ह्यांगओभर हटाउन मह अत्यन्तै प्रभावकार...

माघ १, २०७८

सरकारले आज शनिवार सातौं राष्ट्रिय योग दिवस मनाउँदैछ । स्वास्थ्य तथा जनसंख्या मन्त्रालयको आयुर्वेद तथा वैकल्पिक चिकित्सा विभागले शुक्रवार पत्रकार सम्मेलन गरी योगाभ्यास र योगबारे जनचेतना जगाई दिवस मनाउन थालेको ब...

माघ १, २०७८

पुसको अन्तिम दिनदेखि थारु बस्तीमा माघ तथा माघी पर्वको उल्लास छाएको छ । कोरोना महामारीका कारण प्रशासनले जारी गरेको लकडाउनबीच पर्वको रौनक बढेको हो । थारु बस्तीहरू माघी सम्बन्धी गीतहरूले गुञ्जयमान छन् । मा...

माघ १, २०७८

तपाइँले बाटोमा हिडिरहेको बेलामा पैसा भेट्नु भएको छ ? टिप्नु पनि भएको होला ? यस्तो पैसा भेट्नुलाई कतिले शुभ र कतिपयले अशुभको रुपमा लिने गरेका छन् । भेटिएको पैसालाई कसैले व्यक्तिगत प्रयोजनमा प्रयोग गर्ने ...

कोभिडपछिको संकट र आर्थिक सुधारको खोजी

कोभिडपछिको संकट र आर्थिक सुधारको खोजी

माघ १३, २०७८

हामीले चाहेर वा नचाहेर विश्व अर्थ व्यवस्थामा मन्दीको चर्चा शुरू भइसकेको छ । केही मुलुकहरूले त्यसलाई हजार कोशिशका बावजूद लुकाउन सकेका छैनन् । अधिकांशले मन्दीलाई गुपचुप राखेर संकट टार्ने कोशिश जारी राखेका छन् ।...

नेपालमा चलिरहेको मिलिट्यान्ट डेमोक्रेसी अर्थात् उग्र लोकतन्त्र

नेपालमा चलिरहेको मिलिट्यान्ट डेमोक्रेसी अर्थात् उग्र लोकतन्त्र

माघ १२, २०७८

हालै मात्र निर्वाचन आयोगले राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टी (राप्रपा) लगायतका राजनीतिक संगठनलाई उनीहरूको विधानमा रहेका केही विशुद्ध सैद्धान्तिक विषयमा असहमति जनाउँदै पत्राचार गरेको छ । निर्वाचन आयोगले राजनीतिक दलहरू...

यसरी नै चलाउने हो कांग्रेसका भ्रातृ संस्था ?

यसरी नै चलाउने हो कांग्रेसका भ्रातृ संस्था ?

माघ ५, २०७८

विश्वविख्यात अर्थशास्त्री एवं कूटनीतिज्ञ चाणक्यले लक्ष्य प्राप्तिका केही प्रमुख सूत्र बताएका छन्। अरू सबैलाई तपसिलमा राख्न सकिन्छ, तर एउटा सूत्रलाई कहिल्यै पनि विस्मृत हुन दिनु हुँदैन । उनी भन्छन्, 'मानिसको सबैभ...