×

Nic Asia
Marvel

अनिकालमा धानको बिउ कसरी जोगाउने ? यस्ता छन् विज्ञका ८ सुझाव

धनगढी | कात्तिक ६, २०७८

NTC
TVS INSIDE

कुबेलाको वर्षाका कारण अन्नदाता किसानका लागि चालू वर्ष अनिकालको रूपमा सावित हुने देखिएको छ ।

IME BANK INNEWS
morang Auto yamaha

भित्र्याउन ठीक्क पारिएको धान सखाप पारेपछि प्रकोपले अनिकालकै रूप लिने सम्भावना देखिएको हो । असोज ३१ गतेदेखि कात्तिक २ गतेसम्मको बेमौसमी वर्षाले अन्न बाली डुबाएको थियो ।


Advertisment
NMB BANK
Saurya island

नेपाली किसानको लागि फेरि पनि एकपल्ट ‘महामारीमा जिउ जोगाउनू, अनिकालमा बिउ जोगाउनू’ भन्ने भनाइ शिक्षाप्रद भएको छ ।

सो भनाइबाट शिक्षा लिनुपर्ने बताउँछन् सुदूरपश्चिम कृषि निर्देशक यज्ञराज जोशी । तर चालू वर्ष वर्षाको पानी तथा बाढीको पानीले डुबेको धानलाई बिउको रूपमा प्रयोग योग्य बनाउन किसानलाई कम चुनौती छैन । उनीहरू हरपल आकाशतिरै नजर लगाउँछन् । किनकि यो बेला भिजेको धान प्रयोगयोग्य बनाउन एक मात्रै अचुक विधि हो घाममा सुकाउनु ।

Vianet communication
Maruti inside

धान भिजिसकेपछि त्यसको गुणस्तर घट्ने बताउँदै निर्देशक जोशीले भिजेको धानको चामल टुट्ने, स्वाद नहुने हुँदा अहिलेदेखि नै धानको व्यवस्थापनमा विशेष सावधानी अपनाउनुपर्नेमा जोड दिए ।

उनी किसानलाई धान जोगाउन ८ वटा टिप्स अवलम्बन गर्न सुझाव दिन्छन् । निर्देशक जोशीले सुझाएका सुझाव यस्ता छन्ः–

१. सबैभन्दा पहिला खेतमा जमेको पानीलाई सम्भव भएसम्म निकास गर्ने ।

२. भिजेको धानलाई सुक्खा ठाउँमा लैजाने ।

३. धेरै तातो वा धेरै चिसो हुन नदिने, नत्र उम्रन सक्छ र बढी नोक्सान हुन जान्छ ।

४. सामान्य तापक्रम बनाइराख्नका लागि चलाइरहने ।

५. नकाटेको तर ढलेर डुबेको भए खेतबाट पानी तर्काउने । पानी तर्काउन ठाउँठाउँमा कुलेसो बनाउने र कुनै एक ठाउँमा खाडल खनी पानी जम्मा गराउने ।

६. मौसम सफा नहुँदासम्म धान नकाट्ने, काट्नै परे काट्दै झार्ने ।

७. क्षति भएका किसान एकजुट भई सम्बन्धित ठाउँमा जानकारी दिने र नियमित सम्पर्कमा रहने ।

८. बिउको लागि लगाइएको धान भिजेको छ भने राम्रोसँग सुकाएर बिउबिजन प्रयोगशाला सुन्दरपुरमा उमारशक्ति परीक्षणको लागि पठाई बिउको लागि योग्य छ/छैन यकिन गर्ने ।

यज्ञराज जोशी

खेतीपातीमा लामो अनुभव बटुलेका बुढापाकाहरूले यसपालि धान बालीलाई थे्रसिङ गरिसकेपछि भण्डारण गर्ने बेला विशेष सावधानी अपनाउन सुझाव दिएका छन् ।

कैलारी गाउँपालिका–६ बेनौलीका ६० वर्षीय तेजराम डंगौराथारुले भण्डारण गर्नुअघि कम्तिमा ३ घाम सुकाउनुपर्ने बताए ।

उनी भन्छन्, ‘यसपालि पानीले प्रभावित धानलाई घाममा राम्रोसँग सुकाउनुस्, ताकि मुठीमा लिएर माथिबाट जमिनमा खसाल्दा खनखन आवाज आओस् । नसुकेसम्म भण्डारण नगर्नुस् ।’

सुदूरपश्चिम प्रदेशमा कैलाली र कञ्चनपुर जिल्ला अन्न उत्पादनको भण्डार हो । यहाँ १ लाख ८१ हजार हेक्टर जमिनमा धानखेती हुन्छ ।

तेजराम डंगौराथारु

कैलाली–कञ्चनपुर जिल्लामा मात्रै ६५ प्रतिशत बढी धान खेती हुन्छ । कैलालीमा ७० हजार हेक्टर र कञ्चनपुर जिल्लामा ४८ हेक्टरमा धान खेती हुँदै आएको सुदूरपश्चिम कृषि निर्देशनालयले जनाएको छ ।

कैलाली–कञ्चनपुर जिल्लामा मात्रै वार्षिक ४० लाख मेट्रिक टन धान उत्पादन हुन्छ । असोज ३१ गतेदेखि कात्तिक २ गतेसम्म परेको परेको पानीले धानबालीमा अधिक क्षति भएको छ । दशैंयता ४० प्रतिशत धान भित्र्याउन बाँकी छ ।

TATA Below
NLIC
fman
चैत २४, २०७८

यो एउटा यस्तो घटनाको विवरण हो, जसले नेपालको सरकारी अस्पताल कति गैरजिम्मेवार र लापरवाह छ भन्ने तथ्य बताउँछ । अस्पताल त्यस्तो ठाउँ हो जहाँ बिरामीहरू जीवनदानको अपेक्षाले पुग्छन् । डाक्टरको साथमा पुग्दा भगवानको काख...

चैत २४, २०७८

हप्तैपिच्छे इन्धनको मूल्य बढ्दा नेपालले पेट्रोलियम पदार्थ किन्न धौधौ पर्न थालेको छ । इन्धन खपत कम गर्नकै लागि जोरबिजोर लागू गर्नेदेखि शनिवार र आइतवार सार्वजनिक बिदा दिनुपर्ने प्रस्ताव सरकारी निकायबाट आएको छ । नेपा...

बैशाख १७, २०७९

कुनै समय त्यस्तो थियो सबै खानाका परिकार माटोका भाँडामा पाक्थ्यो । आधुनिकतासँगै यो हाम्रो समाजबाट लोभ हुँदै गएको थियो तर पछिल्लो समय मटिया परिकार फेरि चर्चित र लोकप्रिय हुँदै गयो ।  पछिल्लो समय माटोक...

बैशाख ८, २०७९

दुर्गाप्रसाद खरेल बालकहरू व्यवहारिक हुँदैनन् । नानाथरी कल्पनामा रमाउने बालक परीका कथा मन पराउँछ, राक्षसले पहाड उखेलेर उठाएको अमूर्त कथा सुनेर रोमाञ्चित हुन्छ । अरूको आश्वासनमा विश्वास गर्छ र आफूले पनि अरुला...

बैशाख ३, २०७९

बर्दियाको बँदेल सबैको प्रिय परिकार मानिन्छ । बर्दियाको बँदेलको स्वाद नै फरक हुने हुँदा धेरैको रोजाइमा पर्छ । राणा तथा राजकीय भोजनमा बँदेल नहुँदा अधुरो मानिने हुँदा अनिवार्य रूपमा समावेश गरिएको हुन्छ । ...

बैशाख १०, २०७९

पछिल्लो समय नेपालमा पनि डिटक्स वाटरको निकै चर्चा छ । स्वास्थ्यमा निकै सचेत हुन थालेका नेपालीहरू ‘डिटक्स वाटर’ पिउनु भनेको धेरै राम्रो कुरा हो । स्वच्छ पिउने पानीलाई काँचको जार, डिसपेन्सर, बोटल या ...

'नेताले माओवादी छाडे तर जनताले छाडेनन्'

'नेताले माओवादी छाडे तर जनताले छाडेनन्'

जेठ ४, २०७९

रातको १ बजे यो आलेख लेख्दासम्म नेकपा माओवादी केन्द्रले देशभरका ७९ स्थानीय तहमा विजय हाँसिल गरेको छ, साथै ३८ स्थानमा अग्रता कायम गरेको छ ।  यसरी हेर्दा माओवादीले ११०–१२० स्थानीय तह जित्ने आकलन ग...

निर्वाचनको मैदानमा निरीह ‘रेफ्री’

निर्वाचनको मैदानमा निरीह ‘रेफ्री’

बैशाख २३, २०७९

स्थानीय तह निर्वाचनको मतदान मितिभन्दा ठीक ११ दिनअघि, सोमवार (१९ वैशाखमा) निर्वाचन आयोगले एउटा चेतावनीयुक्त विज्ञप्ति जारी गर्‍यो । विज्ञप्ति चेतावनीयुक्त यसकारण पनि थियो कि त्यसमार्फत आयोगले निर्वाचन आचारसंह...

'गिरिजाबाबुले प्रचण्डलाई सुम्पिएको त्यो जिम्मेवारी'

'गिरिजाबाबुले प्रचण्डलाई सुम्पिएको त्यो जिम्मेवारी'

बैशाख २१, २०७९

जसरी सौता-सौताका छोराछोरी मिलेर आमाको अस्तित्व रक्षाका लागि खडा हुन्छन्, त्यसरी नै नेपाली कांग्रेस र नेकपा (माओवादी केन्द्र) आमासरहकै संविधानको रक्षाका लागि खडा भएका छन् । तर, केही व्यक्तिहरू आधुनिक जमानाको काल...

ad
x