३१ असार २०८३, बुधबार
अलास्कामा रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले आफूले चाहेका सबै कुरा पाए, तर अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले भने खासै केही पाएनन् । वार्तामा ट्रम्पले कुनै सामान्य उपलब्धि हासिल गरे वा युक्रेनको भविष्यको सुरक्षाका लागि कुनै सम्भावित शान्ति सम्झौतामा बीउ रोपे ? जुन अझै स्पष्ट छैन । हुन त ट्रम्पले भेटवार्तालाई १० मा १० नम्बर दिँदै धेरै प्रगति भएको दाबी । तर, पनि सबै संकेतहरूले रुसी शासकको लागि यो ठूलो जीत भएको सीएनएनले विश्लेषण गरेको छ ।
पुटिनको आगमनलाई लिएर ट्रम्पले गरेको भव्य तयारी, जसमा राष्ट्रपतीय जेटबाट एकैसाथ ओर्लने र रातो कार्पेटमा हिँड्ने जस्ता दृश्यहरू समावेश थिए, त्यसले एक यस्ता नेताको छवि पुनर्स्थापना गर्न मद्दत गर्यो, जो बाँकी पश्चिमी देशहरूका लागि एक्लो बनेका छन् र जसलाई युक्रेनमा युद्ध अपराधको आरोप लागेको छ।
बैठकको अन्त्यमा, ट्रम्पले आफ्ना आगन्तुकलाई ठूलो सहुलियत दिएर रुसी अडानलाई स्वीकार गरे कि शान्ति प्रयासहरूले अन्तिम शान्ति सम्झौतामा ध्यान केन्द्रित गर्नुपर्छ । जसलाई वार्ता गर्न महिनौं वा वर्षौं लाग्न सक्छ । सीएनएनको विश्लेषणअनुसार, यसले युक्रेनलाई थप दबाब दिन पुटिनलाई थप समय दिन्छ ।
ट्रम्प कम्तिमा अहिलेका लागि रुसमाथि कडा नयाँ प्रतिबन्ध लगाउने र रुसको तेल किन्ने र यसरी उसको युद्धलाई आर्थिक सहयोग गर्ने राष्ट्रहरूमाथि प्रतिबन्ध विस्तार गर्ने धम्कीबाट पछि हटेका छन् । जुन दबावले पुटिनलाई अलास्कासम्म ल्याएको थियो तर ट्रम्पले केही खास फाइदा नलिई यसलाई खुकुलो बनाए ।
ट्रम्पले शिखर सम्मेलनपछि युरोपेली नेताहरूलाई जानकारी दिँदै पुटिनले युक्रेनलाई लगभग एक तिहाइ वा स भन्दा बढी डोनबास (जसमा पूर्वी क्षेत्रहरू लुहान्स्क र डोनेट्स्क समावेश छन्) छोड्न आग्रह गरेको बताए, जुन अहिले रुसको नियन्त्रणमा छैन । बदलामा, उनले खेर्सन र जापोरिझिया क्षेत्रहरूमा मोर्चाबन्दीलाई स्थिर राख्ने प्रस्ताव गरे। यसले युक्रेनलाई एक पीडादायी दुविधामा पार्नेछ । केही विश्लेषकहरूलाई डर छ कि यस्तो सम्झौताले मस्कोको सेनालाई भविष्यमा आक्रमण गर्न एउटा प्लेटफर्म दिनेछ।
युरोपेली नेताहरूले ट्रम्पले युद्ध समाप्त भएपछि युक्रेनको लागि अमेरिकी सुरक्षा ग्यारेन्टीहरू प्रदान गर्न खुला रहेको बताएको पनि बताए।
ट्रम्प र युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीबीच सोमबार ह्वाइट हाउसमा हुने बैठकमा धेरै युरोपेली नेताहरूलाई आमन्त्रण गरिएको छ। उनीहरूमध्ये को-को उपस्थित हुनेछन् भन्ने स्पष्ट छैन, तर यसले ट्रम्पको शान्ति प्रयासलाई अमेरिकी सहयोगीहरूसम्म विस्तार गर्ने सम्भावना बढाउँछ। तर कीभ सरकार पनि ट्रम्पले पुटिनसँग सहमति जनाएका योजनाहरूमा छुट दिन दबाब दिने कुनै पनि प्रयासबाट सतर्क रहनेछ। शिखर सम्मेलनअघि ट्रम्पले फक्स न्यूजलाई भनेका थिए, 'यदि म कुनै पनि प्रकारको युद्धविरामविना फर्किएँ भने म खुसी हुने छैन।'
रुस लामो र विस्तृत शान्ति प्रक्रियाको वार्ता गर्न खुसी छ, जसले उसलाई कुरा गर्दैगर्दा पनि लडाइँ जारी राख्न मद्दत गर्छ ।
तर युक्रेनीहरू वर्षौंदेखि रुसी ड्रोन र क्षेप्यास्त्र आक्रमणबाट सर्वसाधारणमाथि भइरहेको आक्रमणबाट राहत पाउनका लागि आतुर छन्, जबकि एक पुस्ता प्रथम विश्वयुद्ध-शैलीको रणभूमिमा रगत बगाइरहेको छ। युद्धविरामविनाको शान्ति वार्ताले युक्रेनलाई रुस वा अमेरिकाको दबाबमा खुला छोडिदिनेछ ।
युक्रेनमा शान्तिका लागि काम गर्ने ट्रम्पको उत्साह प्रशंसनीय छ, यद्यपि उनले बारम्बार सार्वजनिक रूपमा नोबेल शान्ति पुरस्कारको लागि गरेको अनुरोधले उनको अन्तिम उद्देश्यमाथि प्रश्न खडा गर्छ ।
तर ट्रम्पको शान्ति स्थापनाको अन्तर्निहित आधार भनेको उनको व्यक्तित्वको बल र विश्वको सबैभन्दा महान् सम्झौताकर्ताको रूपमा उनको कथित अद्वितीय हैसियतले युद्धहरू समाप्त गर्न सक्छ भन्ने हो। अलास्का शिखर सम्मेलनमा आफ्नै अपेक्षामा नपुगेपछि ट्रम्पले अब के गर्ने भन्नेबारे केही कठिन हिसाबकिताबहरू छोडेका छन् ।
के उनी युक्रेनमाथि दबाब दिने आफ्नो अघिल्लो प्रयासमा फर्किनेछन् ? ट्रम्पले अन्तिम शान्ति सम्झौतामा वार्ताको रुसी दृष्टिकोणलाई स्वीकार गर्न सक्छन् । ट्रम्पले कुनै योजनाविना काम गरे, पुटिन धेरै तयार देखिए। पछाडि फर्केर हेर्दा, रुसी राष्ट्रपतिले क्रेमलिनमा अमेरिकी दूत स्टीभ विट्कोफलाई के प्रस्ताव गरे जसले प्रशासनलाई अलास्का वार्ता राम्रो विचार हो भनेर विश्वस्त बनायो, त्यो बुझ्न गाह्रो छ।
ट्रम्प युक्रेनमा शान्तिका लागि सबैभन्दा राम्रो आशा हुन सक्छन् । उनी युक्रेन वा यसका युरोपेली सहयोगीहरूले जस्तै सीधै पुटिनसँग कुरा गर्न सक्छन् । अन्ततः, युक्रेनी सुरक्षाको ग्यारेन्टी गर्न अमेरिकी शक्ति आवश्यक हुनेछ, किनभने युरोपेलीहरूसँग एक्लै यो गर्ने क्षमता छैन र अमेरिकासँग प्रत्यक्ष र माध्यमिक प्रतिबन्धहरूका साथ रुस र पुटिनलाई चोट पुर्याउने क्षमता कायम छ । तर ट्रम्पले यो गर्न चाहनुपर्छ र अहिलेको लागि उनी पुटिनको प्रभावमा परेको जस्तो देखिन्छ। एकपटक उनले २४ घण्टामा युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्न सक्ने भविष्यवाणी गरेका थिए।
यसैबीच, युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोडिमिर जेलेन्स्कीले आशंका व्यक्त गरेका छन् कि रुसले आगामी दिनहरूमा युक्रेनमा आक्रमण बढाउन सक्छ। जेलेन्स्कीले एक्समा पोस्ट गरेर भनेका छन्, 'युक्रेनको राजनीतिक र कूटनीतिक अवस्थाको आधारमा रुसी सेनाले युक्रेनी अड्डाहरूमा दबाब र आक्रमण बढाउन सक्ने अपेक्षा गरिएको छ।' उनले युक्रेनले रुसी सेनाको तयारीको निगरानी गरिरहेको भन्दै आवश्यक परेमा बदला लिनेबताए ।
