मेटाका सीईओ मार्क जुकरबर्गले जुनमा आफ्नो नयाँ सुपर इन्टेलिजेन्स ल्याबको घोषणा गरेका थिए। त्यतिबेला उनले परियोजनामा ​​११ वैज्ञानिकहरू काम गरिरहेको बताएका थिए। उनीहरूको लक्ष्य मानव मस्तिष्कभन्दा शक्तिशाली मेसिनहरू सिर्जना गर्नु हो।

न्यूयोर्क टाइम्सले प्राप्त गरेको आन्तरिक मेमोले सबै ११ वैज्ञानिकहरू अन्य देशहरूमा शिक्षित आप्रवासीहरू भएको खुलासा गरेको छ। यीमध्ये सात वैज्ञानिकहरू चीनका हुन्, जबकि बाँकी चार भारत, बेलायत, दक्षिण अफ्रिका र अष्ट्रेलियाका हुन्।

अमेरिकाका सरकारी अधिकारीहरू र विज्ञहरूको एक समूहले लामो समयदेखि चीनलाई एआईको क्षेत्रमा सबैभन्दा ठूलो खतरा मान्दै आएको अखबारले उल्लेख गरेको छ। यद्यपि, रिपोर्टहरूले अमेरिकामा भइरहेको प्रमुख र क्रान्तिकारी एआई अनुसन्धानलाई चिनियाँ वैज्ञानिकहरूको सहयोगमा अगाडि बढाइएको संकेत गर्दछ।

मेटा पहिलेदेखि नै चिनियाँ वैज्ञानिकहरूमा धेरै भर परिसकेको छ। कम्पनीभित्र प्रायः मजाक गरिन्छ कि नयाँ आउनेहरूले दुई कुरा सिक्नु पर्छ: ह्याक, कम्पनीको प्रोग्रामिङ भाषा र मन्डारिन, किनकि एआई टोलीहरूमा ठूलो संख्यामा चिनियाँ अनुसन्धानकर्ताहरू छन्।

यस वर्ष, मेटाले लगभग ६ हजार ३०० एच-१बी भिसा स्वीकृतिहरू प्राप्त गर्यो, जुन अमेजनपछि दोस्रो उच्चतम हो। मेटाले २०१८ देखि कम्तिमा २८ अनुसन्धान पत्रहरूमा चिनियाँ संस्थाहरूसँग सहकार्य गरेको रिपोर्टमा उल्लेख छ ।

मेटा मात्र होइन, एप्पल, गुगल, इन्टेल र सेल्सफोर्स जस्ता अमेरिकी कम्पनीहरूले पनि महत्त्वपूर्ण अनुसन्धानमा चिनियाँ संस्थाहरूसँग सहकार्य गरेका छन्। माइक्रोसफ्टले सबैभन्दा धेरै, कम्तिमा ९२ महत्त्वपूर्ण पत्रहरूमा सहकार्य गरेको छ।

अमेरिकामा ट्रम्प प्रशासन सत्तामा आएदेखि, प्रशासनले कडा आप्रवासन नीतिहरू अपनाएको छ। यसबाहेक, सिलिकन भ्यालीमा चीन विरोधी भावना उल्लेखनीय रूपमा बढेको छ। यसको बावजुद, चिनियाँ अनुसन्धानकर्ताहरू अमेरिकामा महत्त्वपूर्ण भूमिका खेलिरहेका छन् । 

२०२० मा पलसन इन्स्टिच्युटले प्रकाशित गरेको एक अध्ययनले विश्वका शीर्ष एआई वैज्ञानिकहरूमध्ये लगभग एक तिहाइ चीनका रहेको अनुमान गरेको छ र तीमध्ये धेरैजसो अमेरिकी संस्थाहरूमा काम गर्छन्। एआई उद्योगले चिनियाँ प्रतिभालाई यसको पूर्ण क्षमतामा उपयोग गरिरहेको छ।

कार्नेगी एन्डोमेन्ट फर इन्टरनेशनल पिसको नयाँ अध्ययनले २०१९ मा अमेरिकी विश्वविद्यालय र कम्पनीहरूमा काम गर्ने शीर्ष १०० चिनियाँ अनुसन्धानकर्ताहरूमध्ये ८७ जना अझै पनि त्यहाँ काम गरिरहेको पत्ता लगाएको छ। यसको अर्थ तिनीहरू च्याटजीपीटीको आगमन हुनुभन्दा अघिदेखि एआई बूमको समयमा अमेरिकामा छन् । 

यस अनुसन्धानमा संलग्न म्याट शीहान विश्वास गर्छन् कि अमेरिकी एआई उद्योगले चिनियाँ प्रतिभाबाट अधिकतम लाभ उठाउँछ। चिनियाँ विद्यार्थीहरू अध्ययन गर्न र काम गर्न अमेरिका आउँछन् र धेरै चुनौतीहरूको बाबजुद पनि यहाँ नै रहन्छन्।

अमेरिका र चीनबीचको तीव्र प्रतिस्पर्धाको बावजुद, एआईमा उनीहरूको सहकार्य जारी छ। अल्फाएक्सिभको एक अध्ययनले २०१८ देखि, दुई देशहरूले अन्य दुई देशहरूभन्दा सँगै एआईमा बढी अनुसन्धान गरेको खुलासा गरेको छ।

सिलिकन भ्यालीका धेरैलाई डर छ कि चिनियाँ नागरिकहरूले अमेरिकी कम्पनीहरूको प्रविधि र अनुसन्धान चिनियाँ सरकारलाई प्रदान गर्न सक्छन्। केही घटनाहरूले यो डरलाई बढावा दिन्छन्, जस्तै २०२३ को घटना जसमा ह्याकरले ओपनएआईको आन्तरिक सन्देश प्रणालीबाट प्राविधिक जानकारी चोरेका थिए।

विज्ञहरू भन्छन् कि यी जोखिमहरूको बावजुद, चिनियाँ अनुसन्धानकर्ताहरूसँग काम गर्ने फाइदाहरू जोखिमहरू भन्दा धेरै बढी छन्। तिनीहरू विश्वास गर्छन् कि यदि ट्रम्प प्रशासनले चीनबाट आउने प्रतिभामाथि आफ्नो पकड अझ कडा बनायो भने, अमेरिकी कम्पनीहरूले सबैभन्दा बढी क्षति भोग्नेछन्।

जर्जटाउन विश्वविद्यालयका विज्ञ हेलेन टोनरका अनुसार, यस्ता प्रतिबन्धहरूले अमेरिकाको एआई नेतृत्वलाई हानि पुर्‍याउन सक्छ। चिनियाँ अनुसन्धानकर्ताहरूबिना सिलिकन भ्याली विश्वव्यापी दौडमा पछाडि पर्न सक्छ।