अमेरिका र इरानबीच जारी युद्धविरामका बावजुद द्वन्द्व स्थायी रूपमा रोकिनुको साटो थप जटिल बन्दै गएको छ । युद्ध अन्त्य गर्ने वार्तामा गतिरोध उत्पन्न भएपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानलाई कडा चेतावनी दिँदै समय घर्किरहेको बताएका छन् ।

सामाजिक सञ्जाल प्लेटफर्म 'ट्रुथ सोसियल' मा पोस्ट गर्दै ट्रम्पले लेखेका छन्, 'इरानको लागि घडी टिकिरहेको छ र उनीहरूले तुरुन्तै कदम चाल्नुपर्छ, छिटो नत्र उनीहरूका निम्ति केही पनि बाँकी रहनेछैन । समय महत्त्वपूर्ण छ ।'

इरानी मिडियाका अनुसार तेहरानको पछिल्लो प्रस्तावमा अमेरिकाले कुनै कारबाही नगरेका कारण वार्ता अगाडि बढ्न नसकेको हो । मेहर समाचार एजेन्सीले वासिङ्टनले सम्झौता गर्न अस्वीकार गर्दा वार्तामा गतिरोध निम्त्याएको जनाएको छ ।

यसैबीच, इरानको फार्स समाचार एजेन्सीले दाबी गरेअनुसार अमेरिकाले शान्ति प्रक्रिया अगाडि बढाउन पाँच प्रमुख र कडा सर्तहरू अघि सारेको छ ।

प्रतिवेदनका अनुसार पहिलो सर्तमा युद्धको क्षतिका लागि अमेरिकाले इरानलाई कुनै क्षतिपूर्ति नदिने उल्लेख छ । दोस्रो सर्तअन्तर्गत इरानले आफूसँग भएको ४०० किलोग्राम समृद्ध युरेनियम अमेरिकालाई हस्तान्तरण गर्नुपर्ने माग गरिएको छ ।

तेस्रो सर्तमा इरानभित्र केवल एउटा मात्र आणविक ऊर्जा संयन्त्र सञ्चालनमा रहन पाउने उल्लेख छ भने चौथो सर्त अनुसार अमेरिकाले इरानको जफत गरिएको वा जमेको विदेशी सम्पत्तिको २५ प्रतिशत मात्र फिर्ता गर्ने पक्षमा रहेको छ ।

पाँचौँ सर्तका रूपमा वासिङ्टनले लेबनानसहित सबै मोर्चामा युद्ध अन्त्य गर्ने मुद्दालाई वार्तामार्फत समाधान गर्न चाहेको छ । यद्यपि, यी सर्तहरूलाई अमेरिका वा इरान दुवै पक्षले आधिकारिक रूपमा पुष्टि भने गरिसकेका छैनन् ।

इरानसँगको कूटनीतिक वार्ता कसरी अगाडि बढाउने भन्ने विषयमा छलफल गर्न राष्ट्रपति ट्रम्पले शनिबार आफ्नो राष्ट्रिय सुरक्षा टोलीका शीर्ष सदस्यहरूसँग एउटा उच्चस्तरीय बैठक गरेका छन् ।

यो बैठक राष्ट्रपति ट्रम्प इरानसँग घनिष्ठ सम्बन्ध भएको राष्ट्र चीनको भ्रमण पूरा गरी वासिङ्टन फर्केको केही घण्टापछि उनको भर्जिनियास्थित गल्फ क्लबमा आयोजना गरिएको थियो ।

बैठकमा उपराष्ट्रपति जेडी भान्स, विदेश सचिव मार्को रुबियो, सीआईए निर्देशक जोन रेटक्लिफ र विशेष दूत स्टीव विटकफ सहभागी थिए । ह्वाइट हाउसले यसबारे तत्काल कुनै औपचारिक टिप्पणी गरेको छैन ।

तर, ट्रम्प र उनको टोलीले चिनियाँ नेता सी जिनपिङसँग भएको वार्ताको नतिजा हेरेर मात्र तेहरानविरुद्ध आगामी रणनीति तय गर्ने योजना बनाएका कारण बेइजिङ भ्रमणको समयमा कुनै निर्णय नलिएको सीएनएनले दाबी गरेको छ । 

तेहरानले कूटनीतिक वार्तालाई सम्हालिरहेको तरिकाप्रति ट्रम्प पछिल्लो समय निकै अधीर र असन्तुष्ट बन्दै गएका छन् । विशेषगरी हर्मुजको निरन्तर बन्द र त्यसले विश्वव्यापी तेलको मूल्यमा पारेको नकारात्मक प्रभावबाट ह्वाइट हाउस निराश बनेको छ ।

कूटनीतिक माध्यमबाटै द्वन्द्व समाधान गर्ने आफ्नो प्राथमिकता रहे पनि इरानलाई सम्झौताका लागि बाध्य पार्न ट्रम्पले त्यहाँ प्रमुख सैन्य अभियानहरू पुनः शुरू गर्ने विषयमा गम्भीरतापूर्वक विचार गरिरहेका छन् ।

पेन्टागन राष्ट्रपति ट्रम्पले थप आक्रमणको आदेश दिएमा परिचालन गर्ने गरी सैन्य लक्ष्यहरूको एउटा श्रृंखला नै तयार पारेको छ, जसमा इरानका ऊर्जा र पूर्वाधार साइटहरूमा गरिने लक्षित हमलाहरू सामेल छन् ।

राष्ट्रपति ट्रम्पले यसै हप्ताको शुरूमा फेरि राष्ट्रिय सुरक्षा टोलीसँग बैठक गर्ने अपेक्षा गरिएको छ भने उनले आइतबार इजरायली प्रधानमन्त्री बेन्जामिन नेतान्याहूसँग पनि फोन वार्ता गरेको अमेरिकी अधिकारीहरूले पुष्टि गरेका छन् ।

अर्कोतर्फ, इरानी शीर्ष अधिकारीहरू अमेरिकी दबाबसामु पछि हट्न तयार रहेको कुनै सङ्केत देखिएको छैन । अमेरिका र इरानबीचको शान्ति वार्तामा प्राथमिक मध्यस्थकर्ताको रूपमा काम गरिरहेको पाकिस्तानका आन्तरिक मन्त्री मोहसिन नक्वीले आइतबार तेहरानमा इरानी राष्ट्रपति मसूद पेजेश्कियान लगायतका शीर्ष अधिकारीहरूसँग भेटवार्ता गरेका छन् ।

बैठकहरूमा तेहरानका अधिकारीहरूले मध्य पूर्वमा संयुक्त राज्य अमेरिकाको सैन्य उपस्थितिले नै यस क्षेत्रमा अस्थिरता निम्त्याइरहेको आरोप लगाए ।

इरानको तस्निम समाचार एजेन्सीका अनुसार राष्ट्रपति पेजेश्कियानले भने, 'अमेरिका र इजरायलले विभाजनकारी परियोजनाहरू र अविश्वास बढाएर इस्लामिक राष्ट्रहरूलाई एकअर्का विरुद्ध खडा गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्, जबकी इरानले क्षेत्रका सबै इस्लामिक देशहरूसँग असल छिमेकीपनमा आधारित इमानदार र स्थिर सम्बन्ध खोज्छ ।'