
सामान्य सोचाइमा खानामा कसरी हुन्छ कला भन्नु स्वाभाविक हो तर सुन्दा अचम्म लागे पनि खाना तथा पकवान क्षेत्रमा पनि विशिष्ट खालका कला प्रयोग गरिन्छ ।
पकवान कलामा नेपालीहरू निकै खप्पिस देखिएका छन् । सबैको सोचमा कला भन्ने बित्तिकै पकवानमा जाँदैन । कसरी हुन्छ पाक शिक्षामा कला ? तर पाक शिक्षामा पनि गहिरो अनि व्यावसायिक रूपमा कलाकारिता प्रस्तुत हुन्छ ।
यसमा पनि तपाईंलाई पूर्ण ज्ञान छ भने चाहेको वस्तु विभिन्न फलफूल तथा तरकारीमा यावत बुट्टा कुदेर बनाउन सक्नुहुन्छ । यो क्षेत्रमा पनि आफ्नो अमूर्त कला व्यक्त गर्न सकिन्छ ।
सबैको सोचमा खाना भन्ने बित्तिकै मिठो र स्वादिलो हुनुपर्छ भन्ने मात्र हुन्छ तर यो धेरै पुरानो मान्यता हो । अहिले खाना मिठो र स्वादिलो भएर मात्रै पुग्दैन, हेर्दा खाउँ–खाउँ लाग्ने आकर्षक, हेर्दा नै मुखबाट पानी झर्ने खालको हुनुपर्छ ।
लामो समयदेखि कार्यरत वरिष्ठ भान्से अधिकृत तथा फ्रेन्च खानाका विशेषज्ञ कृष्ण कार्की र अर्का नेपाली सेफ रामबहादुर लामाको भनाइमा खाना सामान्यतया सबैले बनाउन सक्छन् तर यसलाई कसरी आकर्षक तरिकाबाट पस्कने कमैलाई थाहा हुन्छ । यसमा निकै खप्पिस देखिएका छन् नेपाली सेफहरू ।
अर्की नेपाली महिला सेफ मिना थापा पनि लामो समयदेखि पकवान पेशामा हुनुहुन्छ । उहाँले कुबेत टावचदेखि विभिन्न ५ तारे होटलसम्मको यात्रामा धेरै पकवान कला देख्नुभयो र नेपालमा यो कला नसिके सेफमा काम पाउन नै गाह्रो छ । उहाँ जुनसुकै खानालाई आकर्षक तरिकाबाट पस्कन सक्नुहुन्छ ।
विशेषगरी तारे होटलका विभिन्न समारोह तथा पार्टीमा पकवान कलाको ठूलो महत्त्व छ । मिठो, स्वादिलो खानासहित विभिन्न कला झल्कने खालका चित्रहरू कोर्नका लागि फर्सी, खर्बुजा, स्वीट मेलन, गाजर, काक्रो, चुकन्दरदेखि लिएर भूइँकटहर, भन्टा र मुछेको पिठो समेत प्रयोग गरिन्छ । आधुनिक पकवान कलामा बटर, आइस, मैन समेत प्रयोग गरेको पाइन्छ ।
यसरी प्रयोगमा ल्याउने पकवान कलामा सजाउने कामको लागि चाहिने कार्भिङ सामानहरू प्याकेजको रूपमा बक्समा उपलब्ध हुन्छ । यसमा साना–साना चक्कुदेखि लिएर सम्पूर्ण कार्भिङका सामानहरू उपलब्ध हुन्छ । जसको प्रयोग गरेर विभिन्न माछा, सर्प, कुखुरा, खरायो, हाँस, विभिन्न प्रकारका फूलदेखि लिएर यावत कुराहरू कोर्न सकिन्छ । अहिले त कम्पनीको नाम र विशेष व्यक्तिको फोटो समेत उतार्ने फेसन चलेको छ ।
पकवानमा कला प्राचीनकालदेखि चल्दै आए पनि विशेष गरी पश्चिमी देशले सर्वप्रथम प्रयोगमा ल्याएको भन्ने प्रमाणहरू भेटिन्छन् । कागजमा कोरिने कला, ढुंगा काठ हुँदै पकवान कलामा पनि बिस्तारै विकसित हुँदै गएको विज्ञको भनाइ छ ।
समयसँगै यसको विकास पनि तीव्र हुँदै गएको छ । प्रतिस्पर्धाको जमानामा यसले पनि विकसित रूप लिँदै गएको छ । फलस्वरूप समय–समयमा यसका विभिन्न देशहरूबीच पकवान कला प्रतिस्पर्धा प्रदर्शन हुन थालेका छन् ।