×

NMB BANK
Dabur

युक्रेन युद्ध

युक्रेनका विषयमा लचिलो बन्न थालेको हो अमेरिका ?

माघ १५, २०७९

NTC
Johanna Geron/Drew Angerer/Getty Image
Premier Steels
Marvel

युक्रेनलाई आफ्नो अब्राम्स ट्यांक दिने अनि जर्मनीलाई लेपर्ड ट्यांक दिन लगाउने निर्णय गरेको भए पनि रुससँगको युद्ध जित्न नसकिने निष्कर्षमा अमेरिका पुग्न थालेको देखिन्छ । 

Sagarmatha Cement
Muktinath Bank

त्यसको संकेत अमेरिकाका परराष्ट्रमन्त्री एन्टोनी ब्लिन्केनले द वाशिङटन पोस्टका स्तम्भकार डेभिड इग्नेसियससँगको कुराकानीमा दिएका छन् । इग्नेसियसले गत मंगलवार (जनवरी २४) मा प्रकाशित गरेको ‘ब्लिन्केन पोन्डर्स द पोस्ट–युक्रेन–वार अर्डर’ शीर्षकको लेखमा युद्धोत्तर युक्रेनको सैन्य सन्तुलनका विषयमा ब्लिन्केनले कुरा राखेका छन् । 


Advertisment
RMC TANSEN
IME BANK INNEWS
shivam ISLAND

द वाशिङटन पोस्ट र द न्युयोर्क टाइम्स अमेरिकी संस्थापन पक्षको भित्री सूचना राख्ने सञ्चारमाध्यम भएको तिनमा छापिएका सामग्री अमेरिकी नीतिको विश्लेषणका लागि उपयोगी हुन्छन् । त्यसमाथि इग्नेसियसको आलेखलाई थप गम्भीरतापूर्वक लिनुपर्ने हुन्छ किनकि उनले लामो समयदेखि अमेरिकाको परराष्ट्र मन्त्रालयको वस्तुगत मुखपत्रको भूमिका निर्वाह गरिरहेका छन् । उनीसँग कुरा गरेर ब्लिन्केनले रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनलाई सन्देश दिन खोजेको निष्कर्ष निकाल्न सकिन्छ । 


Advertisment
SBL

गत फेब्रुअरी महिनाबाट शुरू भएको रुसको विशेष सैन्य कारवाहीयता पहिलोपटक अमेरिकाले रुसको सुरक्षा चिन्तालाई सम्बोधन गर्नका लागि लचकता देखाएको इग्नेसियसँगको ब्लिन्केनको कुराकानीले इंगित गर्छ । 

Vianet communication
Laxmi Bank

युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदीमीर जेलेन्स्कीले क्राइमिया पनि युक्रेनलाई फर्काइनुपर्ने अडान राखिरहेकोमा त्यस क्षेत्रलाई सैन्य बलमार्फत फर्काउन सम्भव नरहेको कुरामा वाशिङटन विश्वस्त रहेको इग्नेसियासको लेखमा उल्लेख छ । क्राइमिया प्रायद्वीपलाई नियन्त्रणमा लिनका लागि युक्रेनले चलाउने अभियान अयथार्थपरक रहेको अमेरिकी र (कतिपय) युक्रेनी अधिकारीले नै विश्वास गरेका छन् भनी उनी टिप्पणी गर्छन् । 

इग्नेसियसको लेखमा उल्लेख भएअनुसार, युक्रेनी भूमिमा आक्रमण गर्नका लागि रुसले क्राइमियालाई सैन्य अखडाका रूपमा उपयोग नगरेको कुरा महत्त्वपूर्ण छ । 

क्राइमिया युक्रेनलाई फर्काइनुपर्छ भन्ने धारणा अमेरिकाले राखेको छ तर तत्कालका लागि त्यसमा जोड दिन नहुने पनि भनेको छ । भनाइको मतलब, क्राइमियाका विषयमा अमेरिका लचिलो छ । 

क्राइमियालाई निःशस्त्रीकृत हैसियतमा राख्ने अनि त्यसमाथिको अन्तिम राजनीतिक नियन्त्रणको विषयलाई थाती राख्ने प्रस्ताव रोचक रहेको इग्नेसियस लेख्छन् । क्राइमिया बाहेक डोनबास क्षेत्र, जापोरिजा र खर्सनमा पनि रुसी आधिपत्यलाई स्वीकार गर्ने विषयमा ब्लिन्केन लचिलो बनेको निष्कर्ष निकाल्न सकिने संकेतहरू पाइन्छन् । 

क्राइमियालाई निःशस्त्रीकृत हैसियतमा राख्ने अनि त्यसमाथिको अन्तिम राजनीतिक नियन्त्रणको विषयलाई थाती राख्ने प्रस्ताव रोचक रहेको इग्नेसियस लेख्छन् । क्राइमिया बाहेक डोनबास क्षेत्र, जापोरिजा र खर्सनमा पनि रुसी आधिपत्यलाई स्वीकार गर्ने विषयमा ब्लिन्केन लचिलो बनेको निष्कर्ष निकाल्न सकिने संकेतहरू पाइन्छन् । 

तर युद्धभूमिमा अग्रता हासिल गर्ने युक्रेनको चाहनालाई अमेरिकाले समर्थन गरेको ब्लिन्केनको भनाइ छ । त्यही चाहना पूरा गर्न अमेरिकाले ट्यांक तथा अन्य हतियार युक्रेनलाई उपलब्ध गराएको हो । तथापि, इग्नेसियसकै शब्दमा अमेरिकाको परराष्ट्र मन्त्रालय, रक्षा मन्त्रालय र राष्ट्रिय सुरक्षा परिषद्ले त्यसपछिको स्थितिको बारेमा पनि अहिले नै सोचिरहेको छ । 

के हो त त्यो सोच ? इग्नेसियसको लेखमा त्यसको स्पष्ट उल्लेख छैन । तर नीपर नदीबाट पश्चिम, खार्किभबाट उत्तर र दक्षिणमा ओडेसा तथा निकोलाएभसम्म युक्रेनी भूमिलाई निःशस्त्रीकृत क्षेत्र बनाउन अमेरिका लचिलो बनेको देखिन्छ ।

त्यस निष्कर्षलाई पुष्टि गर्ने किसिमको संकेत इग्नेसियसकै लेखमा पाइन्छ । उनी लेख्छन्, ‘पेन्टागनले किएभलाई मनुभर वारफेयरका लागि हतियार र प्रशिक्षण दिनमा जोड दिइरहेको छ । त्यसले युक्रेनलाई गुमेको भूमि पुनः प्राप्त गर्नुका साथै भविष्यमा हुन सक्ने रुसी आक्रमणलाई निवारण समेत गर्नेछ । मनुभर नै भविष्य हो ।’

यहाँ मनुभर वारफेयरका विषयमा बुझ्नु जरूरी छ । शत्रुको कमजोर पक्षलाई पहिचान गरी उसले जोखिम ठानेका विन्दुमा अनपेक्षित रूपमा प्रहार गर्नुलाई युद्धशास्त्रमा मनुभर वारफेयर भनी बुझिन्छ । 

यो एट्रिसन वारफेयरको नितान्त विपरीत धारणा हो । एट्रिसन वारफेयरमा शत्रुको सेना र सैन्य सामग्रीमा भयानक क्षति गरेर शत्रुलाई युद्धभूमिमा थकाउने अनि धराशायी हुन बाध्य बनाउने नीति अपनाइन्छ । अहिले रुस र युक्रेनबीच यही एट्रिसन वारफेयर चलिरहेको छ । 

वास्तवमा रुसलाई सधैंका लागि युक्रेनी भूमिमा लडाएर कमजोर बनाउने अनि त्यसैको बलमा सत्तापरिवर्तन गर्ने अमेरिकाको दाउ थियो । सन् १९८० को दशकमा अफगानिस्तानमा सोभियत संघलाई हराउन अपनाएको नीति युक्रेनमा दोहोर्‍याउन खोजिएको थियो । 

तर युक्रेनमा रुसले असैन्यीकरण तथा नाजीविहीनीकरणको लक्ष्यलाई क्रमशः हासिल गर्दै जाँदा युक्रेनी भूमिमाथिको आधिपत्य पनि कायम गर्दै लगेको छ । अनि युक्रेनी द्वन्द्वका कारण अमेरिकाका साझेदार युरोपेलीहरूको अर्थतन्त्र डामाडोल बनिरहेको छ र युक्रेन स्वयं पनि धराशायी हुने स्थितिमा पुगेको छ । 

त्यसैले लामो समयसम्म युद्धलाई तन्काउने हिसाबमा वार अफ एट्रिसन गर्नुभन्दा पनि द्रुत गतिको अनपेक्षित आक्रमण गर्ने मनुभर वारफेयरमा युक्रेनलाई लगाउने अमेरिकाको अभीष्ट देखिन्छ । 

त्यही सोचका साथ अमेरिकी अधिकारीहरूले युक्रेनलाई डोनेत्स्क क्षेत्रमा रहेको बाखमुत शहरको प्रतिरक्षामा अल्झेर नबस्न आग्रह गरिरहेका छन् । नीपर नदीभन्दा पश्चिमतर्फ आएर रुसलाई भविष्यमा आक्रमण गर्नबाट निरुत्साहित गर्ने गरी मनुभर वारफेयर गर्न अमेरिकीहरूले सुझाव दिइरहेका छन् । 

अमेरिकीहरूले युक्रेनलाई लामो दूरीको हतियार दिन अनकनाइरहनुको कारण पनि यही हो । नेटोले उपलब्ध गराएको हिमार्स, अब्राम्स र लेपर्ड ट्यांक पश्चिमी युक्रेनको एउटा विन्दुसम्म मात्र उपयोग हुने गरी युक्रेनलाई उपयोग गर्न दिइराखिएको छ । 

त्यसको अर्थ हुन्छ– अमेरिकालाई नीपर नदीको पूर्वी भागको युक्रेनी भूमि युक्रेनले फिर्ता लिने विषयमा शंका छ र पछि उसले युक्रेनलाई रुसको आधिपत्यका विषयमा लचिलो हुन दबाब दिनेछ । तर बाहिर भन्दाखेरी अमेरिकाले युक्रेनको गुमेको भूमि फिर्ता लिनका लागि सहयोग गरिरहने भनेको छ । 

इग्नेसियको लेखमा उल्लेख भएअनुसार, रुसले युक्रेनमा आफ्नो सैन्य अभीष्ट पूरा गर्न पूर्ण विफलता पाएको स्थितिमा अब अमेरिका र उसका साझेदारहरूले युद्धोत्तर युक्रेनको आकारका विषयमा सोच्न थालेका छन् । उनीहरू युक्रेनको भौगोलिक अखण्डतालाई कायम गर्ने गरी न्यायपूर्ण र दिगो शान्ति कसरी कायम गर्ने भनी सोचिरहेका छन् । 

यहाँ हामीले घोत्लिनु जरूरी छ । अमेरिकाले युक्रेनमा रुसको सैन्य अभीष्टलाई कसरी बुझेको छ त ? 

सम्पूर्ण युक्रेन रुसमा मिसियोस् भन्ने चाहना रुसीहरूले राखेको भनी अमेरिकीहरूले व्याख्या गर्ने गरेका छन् । तर पुटिनले विशेष सैन्य कारवाही शुरू गर्दा पूरै युक्रेनमा कब्जा गर्ने लक्ष्य रहेको बताएकै थिएनन् । अनि उनले जुन संख्यामा सैनिकहरू परिचालन गरेका थिए, त्यो सम्पूर्ण युक्रेन नियन्त्रणमा लिन पर्याप्त नै थिएन । 

तर अमेरिकी भाष्यमा सम्पूर्ण युक्रेन हासिल गर्न नसक्नु नै रुसको असफलता हो चाहे रुसीहरूले पूर्वी युक्रेनका विशाल भूभागमा नियन्त्रण कायम गरिसकेका होऊन् । त्यसैले अमेरिकाको नजरमा युक्रेनको बाँकी रहेको भूभागलाई सुरक्षित पार्नु अहिलेको सर्वोत्कृष्ट विकल्प हो । 

रुसले वसन्त याममा नयाँ चरणको आक्रमण थाल्ने अपेक्षा युक्रेन र पश्चिमाहरूले गरिरहेका छन् । त्यस आक्रमणमा पश्चिमी युक्रेनका सैन्य शिविर, एयरफील्ड, हतियार भण्डार, रेलवेका केन्द्र लगायत पनि तारोमा पारिने अपेक्षा गरिएको छ । अहिले युक्रेनको ऊर्जा पूर्वाधारमा लगातार क्षेप्यास्त्र प्रहार गरी जर्जर बनाएको रुसले पश्चिम युक्रेनमा थप आक्रामक कारवाही गरेमा युक्रेनीहरू अहिलेको भन्दा पनि बढी समस्यामा पर्नेछन् । 

त्यसैले रुसको त्यो सम्भावित आक्रमण रोक्न पूर्वी युक्रेनका भूभागीय आधिपत्यका विषयमा लचिलो बन्नका लागि अमेरिका इच्छुक रहेको संकेत डेभिड इग्नेसियससँगको कुराकानीमा ब्लिन्केनले दिएका छन् । 

अमेरिका यस द्वन्द्बाट निस्कन चाहन्छ तर आफू पछि हटेको संसारलाई देखाउन पनि चाहँदैन भन्ने कुरा ब्लिन्केनले इग्नेसियससँग गरेको कुराकानीबाट निष्कर्ष निकाल्न सकिन्छ । 

रुससँगको युद्ध तेस्रो विश्वयुद्धमा परिणत नहोस् भन्ने कुरामा राष्ट्रपति जो बाइडन दृढ रहेको भनी ब्लिन्केनले बताउनु पनि त्यही लचकतालाई पुष्टि गर्ने बयान हो । अनि युक्रेनलाई नेटोको सदस्य बनाउनका लागि अडान राखिरहेको अमेरिकाले अब नेटोको धारा ५ कै जस्तो प्रत्याभूति युक्रेनलाई दिने भनेर युक्रेनको नेटो सदस्यता आकांक्षामा तुषारापात गरिदिएका छन् । 

रुसका विषयमा अन्य लचकतापूर्ण कुरा पनि ब्लिन्केनले इग्नेसियससँग गरेका छन् । क्राइमियामा आक्रमण गर्दा पुटिनले आणविक युद्ध गर्न सक्ने सम्भावनालाई अमेरिकाले विचार गरेको ब्लिन्केनले बताए । अनि रुससँग आणविक बम खसाउने बमवर्षक विमान, सटीक प्रहार गर्ने हतियार तथा सीमित र बृहत् दुवैथरी दायराका आणविक हतियार रहेको कुरालाई पनि अमेरिकाले हेक्का राखेको ब्लिन्केनको भनाइ छ । 

अमेरिका यस द्वन्द्बाट निस्कन चाहन्छ तर आफू पछि हटेको संसारलाई देखाउन पनि चाहँदैन भन्ने कुरा ब्लिन्केनले इग्नेसियससँग गरेको कुराकानीबाट निष्कर्ष निकाल्न सकिन्छ । 

युक्रेनमा युद्ध लम्बिइरहनु अमेरिकाको हितमा छैन भन्ने कुरा त अमेरिकी हतियार उद्योगको फन्डमा चलेको थिंकट्यांक र्‍यान्ड कर्पोरेसनले शुक्रवार (२७ जनवरी) जारी गरेको ‘अभोइडिङ ए लङ वार’ शीर्षकको प्रतिवेदनले पनि बताएको छ । युक्रेनी स्वार्थ र अमेरिकी स्वार्थ पर्यायवाची हैनन् भनी उसले युक्रेन द्वन्द्वबाट अमेरिका हट्नुपर्ने बताएको छ । 

hAMROPATRO BELOW NEWS
NLIC
TATA Below
माघ १५, २०८०

अन्तिम समयमा आएर कुनै फेरबदल नभएको खण्डमा सम्भवत: आज एनसेलको शेयर खरिद बिक्री सम्बन्धमा छानबिन गर्न सरकारले गठन गरेको समितिले आफ्नो अध्ययन प्रतिवेदन बुझाउने छ । बहस चरम उत्कर्षमा पुगेका कारण एक निजी कम्पनीको अप्...

कात्तिक २३, २०८०

मंगलवार सिंहदरबारमा बसेको प्रमुख दलका शीर्ष नेताको बैठकको एजेण्डालाई लिएर अहिले चौतर्फी बहस भइरहेको छ । ‘१२ बुँदे सम्झौता पक्षीय’ नेताहरूको निर्णय र निष्कर्ष थियो, ‘गणतन्त्रमाथि भएको प्रहारवि...

माघ १८, २०८०

चरम आर्थिक संकटबाट गुज्रिएको श्रीलंकाले सन् २०२२ को अन्त्यतिर औषधि किन्ने क्षमता पनि गुमाएको थियो । ५० अर्ब डलरभन्दा बढीको विदेशी ऋण 'डिफल्ट' भएको थियो भने लाखौंले रोजगारी गुमाएका थिए । दशौं लाख मान्छे...

मंसिर १०, २०८०

सरकारमा सहभागी मन्त्रीको कार्यक्षमतालाई लिएर प्रश्न उठेपछि अहिले सरकारमा रहेका मन्त्रीलाई फिर्ता बोलाएर मन्त्रिमण्डल पुनर्गठन गर्न सत्तारुढ दलहरूभित्र दबाब बढ्न थालेको छ । अपवादबाहेक सरकारमा सहभागी मन्त्रीले जनअपे...

मंसिर १९, २०८०

कुनै राजनीतिक संक्रमण वा अवरोध नभएको समयमा मन्त्रीहरूबीच कसले राम्रो काम गर्ने भनेर प्रतिस्पर्धा हुनुपर्ने हो । तर, विडम्बना ! सहज राजनीतिक अवस्थामा पनि झन्डै एक वर्षसम्म सरकारमा रहेका अधिकांश मन्त्रीको कार्यप्रगति ...

पुस ६, २०८०

एकाधबाहेक अधिकांश मन्त्रीले प्रभावकारी कार्यसम्पादन गर्न नसकेपछि प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ स्वयंले मन्त्रीहरूलाई प्रस्ट चेतावनी दिएका छन् । नेपालीलाई नक्कली भुटानी शरणार्थी बनाएर अमेरिका ला...

गल्ती दर्शनको सन्देश

गल्ती दर्शनको सन्देश

फागुन १२, २०८०

हामी प्रायः गल्ती गर्नु हुँदैन भन्छौँ, गल्ती हुन्छ कि भनेर डराउँछौँ । आफ्ना नानीहरूलाई पनि यस्तै शिक्षा दिन्छौँ । गल्ती गर्नु राम्रो होइन भन्छौँ, गल्ती गरे दण्ड पाइन्छ भन्ने गर्छौँ, तर गल्ती भन्ने कुरा नै त्यस्तै । नगरौँ...

प्रशासनिक सुधारको पाटो– ४ : नैतिकता, सदाचार र अनुशासन

प्रशासनिक सुधारको पाटो– ४ : नैतिकता, सदाचार र अनुशासन

फागुन ८, २०८०

भनिन्छ, राज्यलाई सधैँ इमान्दार मानिसहरूको खाँचो हुन्छ । सबैभन्दा इमान्दार मानिस राज्यलाई नै खाँचो हुन्छ, किनकि नागरिक हकहितका लागि गरिने काम, प्रयोग गरिने साधन र अभ्यास गरिने अधिकारमा इमान्दारिता देखिनुपर्दछ, ...

प्रथम प्रधान न्यायाधीशमा हरिप्रसाद प्रधानको नियुक्ति: अपरिहार्यता कि अरू केही ?

प्रथम प्रधान न्यायाधीशमा हरिप्रसाद प्रधानको नियुक्ति: अपरिहार्यता कि अरू केही ?

फागुन ४, २०८०

“तर प्रधान न्यायालयका प्रधान न्यायाधीश वा न्यायाधीशहरूको पदमा नियुक्त गर्न लायक नेपालका नागरिक नपाइएको अवस्थामा गैरनागरिक पनि नियुक्त हुनेछन् ।१” यो नेपालको अन्तरिम शासन विधान, २००७ को त्यही व्यव...

x