१० साउन २०८३, आइतबार
मोरङको ग्रामथान गाउँपालिका अध्यक्षका लागि भएको उपचुनावमा नेकपा (माओवादी केन्द्र)ले अप्रत्याशित जीत निकालेको छ । ग्रामथानमा माओवादीका नमोनारायण माझी निर्वाचित भएका हुन् ।
१६ हजार १९४ मत खसेको ग्रामथानमा १५ हजार ८८९ सदर भएको थियो । कांग्रेसका बलराम सरदार थारूलाई पराजित गर्दै माओवादीका माझी अध्यक्षमा निर्वाचित भएका हुन् । माझी ६९६९ मत ल्याएर विजयी हुँदा कांग्रेसका थारू ५३३३ मतसहित दोस्रो भए । एमालेका उम्मेदवार तुलसीराम माझी ४२५९ मतसहित तेस्रो भएका छन् ।
ग्रामथान मोरङका १७ स्थानीय तहमध्ये माओवादीले प्रमुख जितेको पहिलो पालिका हो । २०७९ को निर्वाचन माओवादीले मिक्लजुङ गाउँपालिकामा उपाध्यक्ष जितेको थियो । त्यो बेला कांग्रेससँग गठबन्धन गरेको थियो ।
ग्रामथान मोरङको क्षेत्र नम्बर ४ मा पर्छ । यो क्षेत्रबाट प्रतिनिधिसभामा माओवादीका अमनलाल मोदीले जितेका थिए । गत चुनावमा कांग्रेस र माओवादीबीच गठबन्धन हुँदा मोदीले जितेका थिए ।
तर, यस पटकको उपनिर्वाचनमा भने मोदीकै कारण माओवादीले एक्लै चुनाव जितेको छ ।
मोदीले निर्वाचित माझीलाई चुनाव हुनुभन्दा दुई महिनाअगाडि मात्रै पार्टी प्रवेश गराएर उम्मेदवार बनाएका थिए ।
छैटी पर्वलाई लक्षित गरेर उनले उम्मेदवार तयार पारेका थिए । छैटीमा व्रत बस्ने महिलाहरूलाई मोदी र माझी मिलेर साडीसमेत बाँडेको माओवादीकै नेताहरू बताउँछन् । त्यसले महिलाको भोट प्रभावित पारेको नेताहरूको भनाइ छ ।
थारू समुदायको बाहुल्यता रहेको ग्रामथानमा मोदीलाई थारूको नेता भनेर पनि चिन्ने गरिन्छ । चुनाव जिताउन उनले विभिन्न आश्वासन दिएका थिए । ‘उहाँले यसपटक चुनाव जिताए म मन्त्री बन्छु भन्नुहुन्थ्यो,’ मोदीसँगै चुनावमा हिँड्ने एक नेताले भने ‘मतदाताले थारू मन्त्री बन्छ भने भोट देबे भन्ने गरेका थिए ।’ मतदाताले नमोनारायणलाई नभई मोदीलाई नै भोट हालेको बताउने गरेका थिए ।
उनी २०७० सालको दोस्रो संविधानसभा निर्वाचनमा कान्छो सदस्यको रूपमा समानुपातिकबाट निर्वाचित भएका थिए ।
२०७४ मा मोदी मोरङ क्षेत्र नम्बर ६ को इन्चार्ज थिए । ६ नम्बर क्षेत्रबाट उठ्न उनले बल गरेका थिए । तर, एमालेसँग गठबन्धन गरेपछि क्षेत्र नम्बर ६ मा एमालेले लालबाबु पण्डितलाई टिकट दिएको थियो । पार्टीले भागबन्डा गर्दा मोदी भने चीनमा थिए ।
चीनबाट फर्किएपछि माओवादी अध्यक्ष प्रचण्डलाई भेटेर उनले टिकट नदिए विद्रोह गर्ने चेतावनी दिएको नेताहरू बताउँछन् । प्रदेशसभामा भए पनि टिकट दिन उनले आग्रह गरेका थिए । अन्तिम समयमा उनलाई प्रचण्डले टिकट दिएका थिए ।
कांग्रेस नेता तथा पूर्वअर्थमन्त्री महेश आचार्यसँग प्रतिस्पर्धा गरेका मोदीले ६ हजार मतान्तरले चुनाव जितेका थिए ।
२०७९ सालको निर्वाचनमा एमाले भर्सेस कांग्रेस–माओवादी गठबन्धन गरेर चुनावमा होमिएका थिए । त्यसबेला पनि उनै मोदी कांग्रेस र माओवादीको संयुक्त उम्मेदवार थिए ।
मादीले एमालेका उम्मेदवार विनोद ढकाललाई पनि ६ हजार २ सयभन्दा बढी मतले हराएका थिए ।
ग्रामथानको उपनिर्वाचनमा मोदीले माओवादीका नमोनारायण माझीलाई काँध थापेर नै जिताएको नेताहरू बताउँछन् । उनी सार्वजनिक मञ्चहरूमा नै ‘नमोनारायणजी अर्जुन हो भने म कृष्ण’ बनेर आएको छु’ भनेर भन्ने गरेका थिए । नमोनारायण पनि कांगेस पृष्ठभूमिकै भएका कारण उनलाई चुनाव जित्न सहज भएको थियो । मोदीलाई अध्यक्ष प्रचण्डलेसमेत फोन गरेर बधाई दिएका थिए ।
अन्तर विरोधले एमाले तेस्रो
एमालेभित्र अन्तर विरोध हुँदा माओवादीलाई जित हासिल गर्न सहज भएको स्थानीय बताउँछन् । एमालेका उम्मेदवार तुलसीराम विश्वास पनि कांग्रेस पृष्ठभूमिकै हुन् । २०७४ को निर्वाचनमा उनी एमालेमा प्रवेश गरेका थिए । एमाले मोरङमा पार्टीभित्र ठूलो अन्तर विरोध रहेको छ ।
यसअघि कांग्रेसले जितेको यो गाउँपालिकामा उपाध्यक्ष र ५ वडाध्यक्षमा एमालेबाट विजयी भएका थिए । माओवादीले एक मात्रै वडाध्यक्ष जितेको थियो । २०७९ को स्थानीय तहको निर्वाचनमा ग्रामथान गाउँपालिका अध्यक्षमा कांग्रेसका जयप्रकाश गच्छदार थारू विजयी भएका थिए । उनले ७६०५ मत पाएका थिए ।
त्यति बेला एमालेका शिवनारायण माझी थारूले ६०९३ मत र माओवादी केन्द्रका विजयकुमार सरदारले २७२७ मत पाएका थिए ।
बलराम सरदार शेखर कोइराला निकटका नेता हुन् । संस्थापन पक्षका नेताहरू खुलेर नलागेकै कारण हार बेहोर्नु परेको कांग्रेसका नेताहरू बताउँछन् ।
