२० असार २०८३, शनिबार
जिल्ला प्रहरी कार्यालय कास्कीमा फागुन २३ गते पोखरामा शंकास्पद गतिविधि भइरहेको सूचना आयो । पोखरा-१४ मा गैरकानूनी मानिने अभौतिक मुद्रा (क्रिप्टो करेन्सी) कारोबार भइरहेको सूचनाले प्रहरी झस्कियो ।
सूचना पाएलगत्तै कास्की प्रहरी प्रमुख, एसपी श्याम बाबु ओलियाको कमान्डमा टोली खटियो । प्राप्त सूचनालाई पछ्याउँदै प्रहरी शंकास्पद क्षेत्रमा पुग्यो । अन्तत: सूचना सही सावित भयो । प्रहरीले प्रहरीले क्रिप्टो कारोबारमा संलग्न रहेको आरोपमा रुपेन्द्र जिसीसहित पाँच जनालाई पक्राउ गर्यो ।
प्रहरी अनुसन्धानमा उनीहरूले अनलाइन जुवा र सट्टेबाजीमा क्रिप्टो करेन्सी प्रयोग गरेको खुलेको छ । अमेरिका बसोबास गर्ने रुपेन्द्र बिदामा नेपाल आएको एक महिना मात्र भएको थियो । नजिकका आफन्तसँग मिलेर कारोबार गर्दा सुरक्षित हुने ठानेर रुपेन्द्रले समूह बनाएको एसपी ओलियाले बताए ।
उनीसँगै फुफुका छोरा विक्रम बाानियाँ, सानी आमाका छोरा रोजन केसी, फुफुका छोरा सज्जन घिमिरे, बहिनी ज्वाइँ सन्दीप कटुवाल मिलेर समूह बनाएका थिए । उनीहरूको साथबाट मोबाइल ३१ थान, कम्प्युटर मनिटर २ थान, कम्प्युटर सीपीयू ३ थान, ल्यापटप ४ थान, आईप्याड १ थान, किबोर्ड २ थान, माउस १ तान, राउटर ४ थान, पेनडाइभ ३ थान, हार्डडिक्स १ थान आदि बरामद गरिएको एसपी ओलियाले बताए ।
उनीहरूको साथबाट नगर ७२ हजार ५०० पनि बरामद गरेको प्रहरीले जानकारी दिएको छ। यस्तै, उनीहरूले आफ्नो तथा आफन्तको नाममा विभिन्न बैंकमा खाता खोली कारोबार गरेको पाइएको प्रहरीले बतायो । उनीहरूबाट भौतिक र अभौतिक गरी ३० करोड कारोबार भएको प्रहरीले जानकारी दिएको छ ।
एसपी ओलियाका अनुसार उनीहरूले तीन सिफ्टमा ग्याबलिङ गराउँथे । एक सिफ्टको ३ हजार डलरले खेलाउने गरेको प्रहरी अनुसन्धानबाट खुलेको छ । उनीहरूलाई अभौतिक मुद्रा प्रयोग र जुवा खेल्न वा सट्टेबाजी गर्न नहुने कसूरमा अनुसन्धान अघि बढाइएको छ । अनुसन्धानका लागि अदालतले सात दिनको म्याद दिएको छ ।
के हो क्रिप्टो करेन्सी ?
क्रिप्टोकरेन्सी निजी क्षेत्रबाट जारी गरिएको मुद्रा हो । जसको अस्तित्व भर्चुअल रूपमा मात्र हुन्छ । यसको अस्तित्व अनलाइनमा मात्र सीमित रहेपनि यसको मूल्य तोकिएको हुन्छ । भर्चुअल भएकाले पनि यसलाई नियमन गर्ने कुनै निकाय छैन । यो करेन्सी प्रयोग गरेर भुक्तानी गर्न पनि मिल्छ । तर, नेपालमा यो मुद्रा गैरकानूनी छ ।
नेपाल राष्ट्र बैंकले २०७४ सालमा बिटक्वाइन कारोबार गैरकानूनी रहेको भन्दै सूचना जारी गरेको थियो । बिटक्वाइन क्रिप्टो करेन्सीको एउटा माध्यम हो । राष्ट्र बैंकले यो मुद्रालाई गैरकानूनी मानेको छ । त्यसकारण नेपालमा यो मुद्रा चलन चल्तीमा ल्याउने गरेमा नेपालको मुलुकी अपराध संहिता २०७४ मा उल्लेख भएको मुद्रा सम्बन्धी कसूर आर्कषित हुन्छ ।
गैरकानूनी मुद्रा कारोबार आरोपमा नेपाल प्रहरीले समयसमयमा विभिन्न व्यक्तिलाई पक्राउ गरिरहन्छ । तर, पोखरामा क्रिप्टो कारोबारमा प्रहरीले यति ठूलो रकममा पक्राउ गरेका यो पहिलो घटना हो । सरकारले क्रिप्टो कारोबारलाई गैरकानूनी मानेपनि यसको कारोबार पछिल्लो समय झन बढ्दै गएको विभिन्न तथ्यांकले देखाएको छ ।
केही महिना अगाडि मात्र प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरोले ठगी र क्रिप्टो करेन्सी कारोबारको आरोपमा सात जनालाई पक्राउ गरेको थियो । यो बाहेक केही समय अगाडि कपिलवस्तुमा पनि क्रिप्टो कारोबारमा संलग्न भारतीय नागरिक पक्राउ परेका थिए । उनीहरूले होटल बुक गरेर नेपालमा बसी कारोबारमा संलग्न रहेको प्रहरी अनुसन्धानबाट खुलेको थियो ।
भारतमा प्रतिबन्धित एप्लिकेसनको प्रयोग नेपालमा गर्न मिल्ने भएकाले उनीहरू भारतबाट नजिक रहेको नेपाल आएर कारोबारमा संलग्न भएको प्रहरी अनुसन्धानमा खुलेको थियो ।
