२६ जेठ २०८३, मंगलबार
म २०५१ सालमा गृहमन्त्री भएको थिएँ । गृहमन्त्री भएको अवधिमा शान्ति–सुव्यवस्था कायम गर्ने, जनतामाथि दमन नगर्ने, विपक्षीमाथि दमन नगर्नेे, झुटा मुद्दा नलगाउने र वास्तवमा न्यायपूर्ण एवं शान्तिपूर्ण समाज निर्माण गर्ने प्रयासमा गरेको देशका अगाडि छर्लङ्ग छ ।
०६३ सालमा परराष्ट्र मन्त्री भएँ । मन्त्री हुँदा एक लाख भुटानी शरणार्थी क्याम्पमा थिए । नेपालजस्तो गरिब देशले सो बोझ थेग्न सक्ने अवस्था थिएन । निकट भविष्यमै संकट आउने अवस्था थियो । त्यस्तो समस्या हल गर्नका लागि मुख्य रूपमा अमेरिकी सरकारसँग कुरा गरेर उहाँहरूलाई पहल गर्दिनुस्, शरणार्थी लिइदिनुस् भन्यौं । पहिलोपल्ट नै उहाँहरूले ६० हजार शरणार्थी आफूहरूले लिने घोषणा गर्नुभयो । त्यसको भोलिपल्टै–पर्सिपल्टै जेनेभामा ‘ह्युमन राइट्स काउन्सिल’को बैठक थियो । त्यहाँबाट घोषणा गर्नुभयो ।
होटल सांग्रिलामा एउटा कार्यक्रम थियो । त्यसमा मैले कसरी समस्या समाधान गर्नुपर्छ भन्ने कुरा राखेको थिएँ । थर्ड कन्ट्री सेटल गर्ने कुरा एकदम ठीक छ भन्न आयो । किनभने भुटानले फिर्ता लान चाहिरहेकै थिएन । अरू कसैले मद्दत गर्न पनि चाहेको थिएन । तेस्रो देशमा जाने १ लाख पुगेपछि २०/२५ हजारको पनि व्यवस्थापन गर्नुपर्छ भन्ने भयो । भुटानले निकालेपछि पहिलो दायित्व उनीहरूले लानुपर्ने थियो । उनीहरूको अधिकार थियो, किनकी देश फर्किन पाउनुपर्छ भन्नेमा उनीहरू थिए । सानो संख्या नेपालमा रह्यो भने के गर्ने भन्ने थियो । तर, मानवीय हिसाबले व्यवस्थापन गर्नुपर्छ भन्नेमा थियौं । हामीले यसरी समाधानका सूत्र निकालेका थियौं ।
अर्कोपल्ट म २०७२ सालको भूकम्पको ६ महिनापछि संविधान बन्नेबित्तिकै प्रधानमन्त्री बनेँ । नाकाबन्दी र भूकम्पले थिलथिलो भइरहेको बेला थियो । भूकम्पमा ९ हजारभन्दा बढी मानिस मारिएका थिए । २२ हजारभन्दा बढी घाइते भएका थिए । ९ लाख बढी घरहरू भत्किएका थिए । त्यस्तो अवस्थामा म प्रधानमन्त्री बनेको थिएँ ।
पुनर्निर्माणको काम गर्नुपर्ने थियो । संविधान कार्यान्वयन गर्नका लागि कानून बनाउनुपर्ने, संशोधन गर्नुपर्ने थियो । नयाँ प्रणाली आएपछि लोकतान्त्रिक गणतन्त्रलाई सफल बनाउनुपर्ने थियो । जनताको जीवनमा लोकतन्त्रले केही गरेको छ भन्ने विश्वास प्रत्येक जनतामा पुर्याउनुपर्ने थियो । उनीहरूमा आफूलाई लोकतन्त्रले छोएको छ भन्ने बोध गराउनुपर्ने थियो । त्यसको नतिजामा विकास निर्माणको काम गर्नु थियो ।
अर्कातिर नाकाबन्दी थियो । राष्ट्रिय स्वाभिमान जोगाउनु थियो । नाकाबन्दी पनि खुलाउनुपर्ने थियो । फेरि हाम्रो छिमेक र अन्तर्राष्ट्रिय सम्बन्धलाई सन्तुलित, व्यवस्थित, पारस्परिक लाभ र सम्मानका आधारमा अगाडि बढाउनु पनि थियो । हामी ती काम सम्पन्न गर्न लाग्यौं ।
पुनर्निमाणका लागि प्राधिकरण बनायौं । त्यसबाट काम प्रारम्भ गर्यौं । केही समयमै मेरो सरकार हट्यो । हामी जनतामा गयौं । केही समयपछि अझै मझबुत स्थितिमा सरकारमा आयौं । २०७५ जेठ ३ गते पार्टी एकता गरेर मजबुत पार्टी निर्माण गरी विकास निर्माणमा जुट्यौं । नाकाबन्दीकै बीच पुनर्निर्माणको काम गर्यौं । नाकाबन्दी हटायौं । पुननिर्माणका काम तीव्रताको साथ अगाडि बढायौं ।
केही गडबड भएका थिए । तर, पछिल्लोपटक सरकारको नेतृत्वमा आएपछि ठीकठाक पार्यौं । दुईतीन वर्षमा ८/१० लाख घर पुननिर्माण गर्यौं । पुरातात्त्विक महत्त्वका संरचनाहरू कसरी निर्माण भए, सबैलाई थाहा छ । कुनै जादु र कथामा भनिएजस्तो एकै छिनमा हुने काम हुने तिलस्मी विषय थिएनन् । तर, तीव्रतका साथ काम गर्यौं । ७ प्रतिशतभन्दा बढी अंकको आर्थिक वृद्धिदर भयो ।
नयाँ–नयाँ कुरा अगाडि बढायौं । फलाम खानीको परीक्षण गर्यौं । फलाम खानीबाट उत्खनन् र प्रशोधनतिर अगाडि बढ्दैछौं । दैलेखमा पेट्रोलियम पदार्थको अन्वेषण गर्यौं । त्यहाँ ग्यास आउने र आगो बलिराख्ने भएको थियो । त्यहाँ प्रजज्वलनशील पदार्थको राम्रो भण्डार रहेको बुझेपछि अन्वेषणको काम अगाडि बढाएका हौं । म फेरि प्रधानमन्त्री भएपछि तीव्रताका साथ उत्खनन् भएको छ । हामीले गरेका प्रयत्नबारे मिडियाले लेखेकै छन् । कर्णालीमा पहरोमुनिबाट बाटो खोलिएको छ । हेर्दा यो काम ‘मानिसले नै गरेको होला र !’ भन्ने देखिएको छ ।
निराशा र आक्रोशको वास्तविकता
सबैतिर निराशा र आक्रोश छ भन्ने यो दुई/चारजना फेसबूके युट्युबेको कुरा हो । कहाँ छ जनतामा आक्रोश ? यो त लगाइएका, खटाइएका, त्यही मिसन बोकेर हिँडेकाको काम हो । बाटो बनेको उनीहरू देख्दैनन्, खनेको देख्छन् । खाल्डो पारेको देख्छन् । खाल्टो खन्यो, पुर्यो, यस्तो नि हुन्छ सरकारको ताल ? भन्छन् । बाटो बन्दा अलिअलि धूलो उड्छ, तर उनीहरू बनेको देख्दैनन्, धूलो उडेको मात्र देख्छन् । पिच र पक्का नगर्दासम्म धूलो उड्दैन ? पहरो खोल्नुपरेको छ, तर ढ्वाङ–ढ्वाङ किन पारेको ? भन्छन् । पहरो शान्त ढंगले फुट्छ ? आवाज आयो भन्छन् । देख्ने कसरी, हेर्ने कसरी भन्ने कुरा हो । कालो चस्मा लगाएको भए पनि अलिअलि कालो देखिन्थ्यो । टम्म आँखामा पट्टी बाँध्ने अनि त्यही मिसन बोकेर त्यसलाई बदनाम गर्नुपर्छ भनेर लाग्नेहरू छन् ।
देशलाई निराश हुनुपर्ने कुनै कारण छैन । मरुभूमिका देशमा पनि तेल रहेछ तल, त्यो निकालेर धनी भएका छन् । हाम्रोमा त बाहिरै बगेका तेल छन् । पानी छन् । बाहिर निस्किएका खनिज छन् । फलाम, तामा, चुनखानी छन् । म्याग्नेसियम छन् । अनेक प्रकारका खानीहरू छन् । हामीकहाँ जडिबुटी, औषधि, रूखपात, जंगल छन् । हामीसँग बहुमूल्य पत्थर छन् । हाम्रो ढुंगा पनि बिक्छ । यस्तो ठाउँमा निराशा फैलाउने कि आशावादिता जगाउने ? हामीले जनतालाई निराश पार्ने कुरा गर्ने होइन । गलत ढंगले निराश पार्नु भनेको देशलाई बर्बाद बनाउन खोज्नु हो । देशलाई बर्बादीतिर धकेल्ने होइन, जनतामा आशावाद कायम गराउने हो । यति उर्वर र खनिज भएको देश छ । सदुपयोग गर्न थालेका छौं, जसलाई उत्खनन्, अधिकतम उपयोग गर्न थालेका छौं । भूमि, वन, जंगल र पानीको उपयोग र सदुपयोग गरिरहेका छौं । आजको वातावरणीय, हिमाल, विश्व वातावरणको सुरक्षाको कुरा छन् । यस्तो बेला जनतालाई अनावश्यक हिसाबले निराश बनाउनु भनेको देशविरुद्ध अपराध गर्नु हो ।
युवा पलायनको वास्तविकता
एयरपोर्टबाट मानिस बाहिर गएकागयै गरे भन्ने भाष्य बनाइएको छ । भीरको टुप्पोबाट ढुंगो फ्याँकेर त्यो गयो, अब फर्किँदैनजस्तो गरिँदैछ । हाम्रा युवाहरू त्यसरी विदेश गएका होइनन् । हाम्रा युवा तीन/चार वर्षका लागि विदेश गएका हुन् । उनीहरूलाई बिदाइ गर्न मानिस एयरपोर्टमा जान्छन् । फेरि ती युवा फर्किन्छन् । स्वागत गर्न पनि मानिस पुग्छन् । जति युवा गएका छन्, फर्किएका पनि छन् । अरबमा कोही घरजम गरेर बसेका छन् ? त्यहाँ बस्नै पाइँदैन । नागरिकता पाइँदैन । एकाध मान्छेले व्यवसाय गरेर बसेका छन् । उनीहरू प्रतिशतमा नआउने नगण्य अवस्थामा छन् ।
एयरपोर्टमा गएर हरेकलाई त सोधिँदैन । तपाईं ‘सी अफ’ गर्न आउनुभएको हो भनेर त सोधिँदैन । एयरपोर्ट पुग्ने सबैको फोटो खिचिन्छ, अनि कति धेरैले देश छाडे भनिन्छ । मानिस नै नभए एयरपोर्ट कसरी चल्छ ? एयरपोर्टमा जाने मान्छे हुन्छ, आउने मान्छे हुन्छ । यस्तो देखाएर सबै गइसके भनिँदैछ । यी सबै बाहिर बस्ने हुन् ? अमेरिका, क्यानडा, अमेरिका, जापान, कोरिया, मलेसिया र खाडी देशले सबैलाई बसाइसराइ लिन्छ ? उतै बस्दैनन् । निश्चित समयलाई कामका लागि जान्छन्, फर्किन्छन् । तसर्थ अहिलेसम्म नेपालको जनसंख्याभन्दा बढी पासपोर्ट गयो । त्यसको अर्थ नेपालको जनसंख्या सबै विदेशमा गयो त ? पासपोर्ट बनाएका मान्छे विदेश पनि गए, तर फेरि फर्किए । गएको मात्रै देखाउने र व्याख्या गर्ने काम भयो । तीन वर्षमा फर्किएपछि आफ्नो मायालुसँग, आफ्नो बुवाआमासँग भेट हुँदा मान्छे झ्याम्मिएर रुँदैन ? मान्छेले आँसु खसाल्दैन ? रुवाबासी गर्दैन ? बल्ल भेट भो भनेर मान्छेको हर्षको आँसु पनि त हुन्छ नि, यस्ता कुरालाई गलत र एकतर्फी ढंगले मात्रै व्याख्या गरेर मान्छे सिध्दियो, रित्तियो भन्न हुँदैन ।
जहाँ गयो त्यहीँ धेरै मान्छे देखिन्छन् । यही कार्यक्रममा टन्नै हुनुहुन्छ । दिउँसोको कार्यक्रममा पनि टन्नै थिए । अर्को कार्यक्रममा गयो त्यत्तिकै मान्छे देखिन्छन् । सडकमा पनि मान्छे भरिएकै छन् । आन्दोलन गर्न पुगेकै छन् । काम गर्न हिँडेकै छन् ।
देशमा श्रमिक अभाव
यहाँ काम गर्न मान्छे छैन । तर, काम गर्न पाइएन भनेर मान्छे बाहिर गइरहेको छ । बाहिर बढी तलब आउँछ होला । हामीले देश बनायौं, सम्पन्न र धनी भयौं भने कर्मचारी, शिक्षक, सेना प्रहरी, युवा सबैको तलब बढ्छ । अमेरिकामा पहिले प्रतिघण्टाको ८ डलर कमाइ थियो । उनीहरूकोमा समृद्धि बढेर अहिले २० डलर प्रतिघण्टा पुगेको हो । चीनमा अफिसरले डेढ सय युआन खान्थ्यो, अहिले हजारमा खान्छ । देशलाई समृद्ध बनाएपछि तलब, आम्दानी र सुविधा आफैं बढ्छ । बाटो बनाऊँ न पहिला, अनि गाडी सलल कुदाउन पाइहालिन्छ नि ! बाटो नै नबनाउने अनि के बस्नु यस्ता देशमा भनेर हुन्छ ? बाटो त पहिले बनाउनुपर्यो नि । कुलो ल्याऔं, खेतमा सिँचाई गरौं अनि उत्पादन बढ्छ । कुला नखन्ने, खोलो नबाँध्ने अनि पानी खेर गएपछि खोइ पानी नै लाग्दैन भन्ने ? खेतमा पानी लगाऊँ, उत्पादन बढाऊँ ।
अमेरिका झलमल्ल छ, हाम्रोमा बिजुली भएन भन्ने । यत्रो हाइड्रोपावर छ । हामी गर्दैछौं । मैले एक वर्षमा आधारभूत रूपमा लोडसेडिङ अन्त्य गर्छु भनेको थिएँ । लोडसेडिङ अन्त्यको घोषणा गर्नुअघि मैले छाड्नुपर्यो । मैले तयार गरेकै ठाउँमा लोडसेडिङ आधारभूत रूपमा अन्त्य भयो भन्ने घोषणा अरूले गरे । मलाई एक वर्ष कत्रो मेहनत गर्नुपर्यो, अरूले जस लिए । कसैले आएको एक महिनामा लोडसेडिङ अन्त्य गर्न सक्छ ? आधारभूत रूपमा कतिबेला कसरी विद्युत् वितरण गर्ने, जेनेरेटर कसरी चलाउने, टर्बाइन कतिबेला चलाउने/नचलाउने भन्ने सबै व्यवस्था उचित समयमा हुने हुन् । रिजर्भवायरलाई कतिबेला मात्रै चलाउने भन्ने हुन्छ । यिनीहरूलाई कुन समयमा चलाउने भन्ने निश्चित विधि र प्रक्रिया हुन्छ ।
युवाहरूलाई भन्छु, यहाँ तलब कम छ । तर, यहाँ महंगी पनि कम छ । यति सस्तो घरभाडा, दालचामल, सागसब्जी, फलफूल, दूधजन्य वस्तु पाइने कहीँ छैन । बस भाडा यति सस्तो अन्त छैन । हाम्रोमा अलि महंगो भएको हवाई भाडा हो । यसलाई अलि घटाउनतिर लाग्नुपर्छ । नभए पनि नबढ्नेतिर लाग्नुपर्छ । विकाससँगै यस्ता कुरालाई कन्ट्रोल गर्दै जानुपर्छ । तर, निराश हुने होइन ।
सुन्दर मातृभूमिलाई सत्तोसराप गर्ने, तर सिगार्न नलाग्ने ? अरूले चट्ट पारेर राखेकोलाई आहा कति राम्रो भन्ने, आफ्नोचाहिँ नसिँगार्ने ? त्यही अनुहार सिँगारेर चट्ट पारे कति राम्रो हुन्छ । त्यही कपाल जिङ्रिङ्ग छाडेको भन्दा कोरेको कति राम्रो हुन्छ । डिजाइनअनुसार काट्नुपर्यो नि ! सिँगार्नु त पर्यो नि ! आफ्नो देश सिँगारौं, विकास गरौं, अनि आफ्नै देशमा सबै कुरा पाइन्छ । यसैले युवालाई भन्छु, निराश हुने होइन, आशावादी बनौं । हामी आफैंले आफ्नो देश बनाउन सक्छौं ।
‘हामीभन्दा धनी देश भारतबाट काम गर्न आउँछन्’
विकासमा नेपालभन्दा भारत अगाडि छ । नेपालमा काम गर्न युवा पाइँदैन । यहाँ आएर साग सब्जी र फलफूल बेच्ने पनि भारतीय नै छन् । उनीहरूको देश हाम्रोभन्दा अलि बढी विकसित त हो नि, तर पनि यहाँ काम गर्ने उनीहरू नै छन् ।
सामाजिक सञ्जालमा अफवाह फैलाउने देशभित्रका छन् कि बाहिरका ? अलि बढी देशबाहिर गएकाहरूले अफवाह फैलाएका छन् । आफू बाहिर गइसकियो, अनि हिन्दीमा भन्छ नि– ‘अपना तो गया–गया, दुस्राको भी जाने दो’ । आफू गएपछि महत्त्व देखाउने अनि देशमा रहेकाहरूलाई जान नसकेका भन्ठान्ने स्थिति छ । सक्नेहरू नगई यहीँ काम गरेर बसेका पनि छन् ।
यस देशमा केही भएन भन्ने अर्को तत्त्व छ, जो सामाजिक सञ्जालमा सक्रिय छ । २५० वर्ष खाएको झलभली सम्झन्छ । उनीहरूका आसेपासे भएर खानेमा छटपटी छ । यो प्रतिस्पर्धाको प्रणालीबाट दौडिएर म्याराथन त के हाफ र क्वार्टरमा समेत आउँला भन्ने आश र क्षमता उनीहरूमा छैन । त्यसैले चुनाव लडेर आउने प्रणाली उनीहरूलाई मन पर्दैन । टिके प्रणाली चाहिएको छ ।
यसैले वरिपरि घुम्ने गणेश प्रवृत्ति चाहन्छन् । २५० वर्षमा विश्व कहाँ पुग्यो, हाम्रो देशलाई रसातलमा पुर्याइयो । यही यथास्थितिवादी तत्व अहिले सक्रिय छन् । तिनै मान्छेले केही भएन भन्छन् । तिनीहरूले पनि देश चलाए, कति वर्ष मन्त्री खाए, तर देशमा केही गरेनन् । उनीहरू नै देशमा अहिले केही भएन भन्छन् । तुलना नै गरेर हेरौं न, २५० वर्षमा उनीहरूले गरेको र पछिल्लो ३० वर्षमा भएको विकास । दुई गुणा, चार गुणा होइन, त्योभन्दा बढी विकास भएको छ ।
सुरक्षा पन्तको सवाल
आशा जगाउने कुरा गर्दा गालीको वर्षा हुन्छ । कोही कलाकारले कोही मान्छेको बारेमा बोल्दा उसलाई असहिष्णु भएर गाली गरिन्छ । उसको गीत नसुन्ने, उसको चलचित्र नहेर्ने, सत्तोसराप गर्ने, लखेटेकोलखेट्यै गर्ने स्थिति छ । कति असहिष्णुता होला ? गीत त कुनै दान गरेर कृपा गरेर सुनेको होइन होला, राम्रो लागेरै सुनेको हो । फिल्म पनि अरूको होइन, आफ्नो मनोरञ्जनका लागि हेर्ने हो । अनि तिमीले आशावादी कुरा गर्यौं, विकासका कुरा गर्यौ अनि यस्ताको पनि गीत सुनिन्छ, भन्दै हिँड्ने ? यस्ताको पनि फिल्म हेरिन्छ भन्ने ? यस्ताको पनि कलाकारिता र भिडियो हेरिन्छ भन्नु यो असहिष्णुता हो ।
एउटी कलाकारले एउटा किशोरको बारेमा, एउटा ठिटोको बारेमा बोलिन् । तर, त्यो पत्रकारले किन सोधेको हो ? सोध्नै पर्दा पनि त्यस्ता कतिका नाति छन् । व्यक्ति विशेषको नातिका बारेमा किन सोध्या ? नातिका बारेमा सोध्दा उनले भनिन्– ‘गूड लूकिङ । राम्रो चेहरा छ, कला क्षेत्रमा आए जमाउँछन् जस्तो लाग्छ ।’ राम्रो कुरा हो भनेकी छिन् । अनि फेरि ‘कहाँ कला क्षेत्र, राजा बनाउने कुरा छ’ भनेर सोधिन्छ । जवाफमा त्यस्तो प्रणाली त हाम्रोमा छैन, हाम्रो संविधानले त मान्दैन भनेर उनले भनिन् । संविधान र व्यवस्थामा नै छैन त कहाँबाट राजा आउँछन् भन्ने ? सोझो हिसाबले भनेपछि लखेटेर, फिल्म बहिष्कार गरेर, सडकमा हिँडिनसक्नु बनाउने कति असहिष्णुता हो ? त्यस्ता मान्छे व्यवस्था बदल्न आउने रे ! अहिले नआउँदा त यस्तो छ, आए भने के होला ? कति संकीर्णता ? कुन्नि के जनावरले घिउ पचाउँदैन भन्छन् नि, कसैलाई घिउ पच्दैन भनेर घिउ नै नराम्रो भन्ने ? यसैले लोकतन्त्र श्रेष्ठ व्यवस्था हो, यसको विकल्प छैन ।
निराशाको कुरा नगरौं
आशावादिता राम्रो कुरा हो । यो ठीक बाटो छाड्न हुँदैन । निराशाका कुरा आम जनताले गरेका छैनन् । गाउँमा गएर सोध्नुस्, मानिसहरू विकास–निर्माण भएको छ भनिरहेका छन् । हामी खुशी भएका छौं भन्छन् । तीन घण्टा गएर डोकामा पानी बोकेर ढाड भाँचिने गरी ल्याउनुपर्थ्यो, अहिले घर–घरमा धारा आएको छ, भनेर हामी खुशी छौं भन्दैछन् । छेउमा विद्यालय, अस्पताल छ, घरअगाडि बाटो छ, हामी खुशी छौं भनिरहेछन् । सराप्नेहरू आमजनता होइनन्, थोरै संख्याले भ्रम फैलाउन खोजेका हुन् । उनीहरूले समग्र जनताको प्रतिनिधित्व गर्दैनन् ।
केही मिसनका साथ सञ्चालन गरिएका सञ्चालित तत्त्व र माध्यमहरू सक्रिय छन् । आफूमात्रै होइन, मशिन प्रयोग गरेर सामाजिक सञ्जालमा पोस्ट गर्छन् । पैसा खर्च गरेर बुस्ट गर्छन् । त्यो पनि मान्छे होइन, अधिकांश मशिन छन् । देशविरुद्ध भ्रम फैलाउनेहरू ‘पेड मशिन’हरू हुन् । यिनीहरू रोबोटभन्दा अलिकति मात्रै फरक हुन् । देशविरुद्ध नकारात्मकता फैलाउनु अत्यन्तै हानिकारक हो । गर्नै नहुने देश र जनतालाई निराश बनाउने कुरा हो । देशलाई बर्बाद पारेर कसलाई खुशी पार्न यस्तो गर्न खोज्या हो ? युवा जतिलाई विदेश पठाएर कसलाई खुशी पार्न खोज्यो हो ? यसकारण यो गलत छ । यस्ता प्रवृत्तिको पछाडि पर्नुहुँदैन, भ्रममा पर्नु हुँदैन यी नियोजित षड्यन्त्रसाथ उब्जाइएका कुरा हुन् ।
लोकान्तरबारे...
लोकान्तरले नवौं वर्षसम्म गरेको सेवाको प्रशंसा गर्दछु । यी ९ वर्षमा जसरी निष्पक्ष, सकारात्मक, आशावादिता जगाउने खालको र सत्य, साँचो पत्रकारिता, सत्य विश्लेषण, साँचा समाचार र सही मार्गदर्शन गर्ने कोशिश गरेको छ, त्यसको प्रशंसा गर्दछु । १० औं वर्ष अझै सफलताको वर्ष होस्, अझ बढी प्रशंसा प्राप्त गर्न सकोस् । अझै बढी देशभक्ति, विकास पक्षधर र सकारात्मक भावका साथ अगाडि बढ्न सकोस्, यसले एउटा ‘लिडिङ रोल खेल्न सकोस्, धेरै–धेरै शुभकामना भन्न चाहन्छु ।
(लोकान्तर डट्कमको नवौं वार्षिकोत्वसको अवसरमा आयोजित आशा र उन्नति शीर्षकमा प्रधान सम्पादक विमल गौतमसँग भएको बहसमा प्रधानमन्त्री ओलीले व्यक्त गरेको विचारको सम्पादित अंश ।)
