नेपाली कांग्रेसका नेता एवं पूर्व महामन्त्री कृष्णप्रसाद सिटौलाले १५ औं महाधिवेशनमा सभापतिको उम्मेदवारबारे नयाँ प्रस्ताव अगाडि सारेका छन् ।

सात पूर्वपदाधिकारीको तर्फबाट पटक–पटक बैठक बस्दै आएका नेतामध्येका सिटौलाले ७ नेता बाहिरबाट पनि सभापतिको उम्मेदवार प्रस्ताव गर्न सक्ने बताएका हुन् ।

‘परिस्थिति आएपछि निर्णय गर्छौं । हामी ७ मध्येको कोही उठ्छौं, अथवा कसैलाई समर्थन गर्नुपरे हामी मिलेरै  समर्थन गर्छौं । के को आपत्ति छ र, के को हतार छ ?,’ आइतबार पत्रकार सम्मेलन गर्दै सिटौलाले भने, ‘हामी बस्छौं, सल्लाह गर्छौं, सभापतिलाई भन्छौं । के बिग्रेको छ र ? यसले पार्टीलाई फाइदा गर्छ । सभापतिलाई पनि फाइदा हुन्छ ।’

आपसमा सहमति जुटाउन अप्ठ्यारो नभएको उनको प्रस्टोक्ति थियो ।

यसअघि आफूहरूमध्येबाटै सभापतिको नाम अगाडि सार्न यो समूहले सभापति शेरबहादुर देउवालाई दबाब दिएको थियो । तर, सभापतिमा ७ भाइमध्ये सबै नेताको दाबेदारी नभएको सन्देश सिटौलाले दिएका हुन् ।

सिटौलाले आफूले अहिलेसम्म सभापतिमा दाबेदारी नगरेको पनि प्रस्ट्याए ।

‘महाधिवेशनमा म के गर्छु भनेर पनि टुंगो लगाइकेको छैन । बोलाएरै तपाईंहरूलाई भन्छु,’ सिटौलाले सञ्चारकर्मीसँग भने, ‘राष्ट्रिय सभामा आएको एक वर्ष भयो । रहर गरेर आएको  पनि होइन । पार्टीमा आवश्यक सल्लाह गरेर मात्रै अघि बढछौं ।’

विभिन्न कालखण्डमा विशेष भूमिका रहेकाले ७ नेता संगठित भएको उनको भनाइ छ । राष्ट्रिय राजनीति र आन्तरिक संगठनमा पनि सात नेताको प्रभावशाली भूमिका रहेको दाबी उनले गरे ।

‘परिस्थितिले हाम्रो विशेष भूमिका रह्यो । पदमा बसेर वा नबसेर हामीले भूमिका खेलेका छौं । उपसभापति, महामन्त्री, संविधान निर्माण नेपालको प्रक्रियालाई यहाँसम्म ल्याउन हाम्रो नेतृत्वदायी भूमिका रहेको छ,’ सिटौलाले भने, ‘व्यवहार, संगठन परिचालन, पार्टी सरकारमा भूमिका रहेको छ । यही भूमिका र अनुभवले पनि पार्टीलाई फाइदा हुन्छ भन्ने हाम्रो बुझाइ हो ।’

सभापति साझा भएको र अब दाबेदारी नरहने भएकाले सबैलाई मिलाएर अगाडि बढ्नुपर्ने सिटौलाको भनाइ छ । ‘सभापतिले टोटल कांग्रेसलाई नेतृत्व गर्नुभएको छ । त्यसैले हिजो महाधिवेशनमा समर्थन गर्ने हामीहरूले समर्थन गर्नु नेचुरल कुरा नै हो,’ सिटौलाले भने, ‘महाधिवेशन नजिक आउँदा उहाँको विचार पनि भेन्टिलेट होला । सबै पदाधिकारी, नेताहरूलाई मिलाए लानुपर्छ भन्नेमा छौं ।’

पछिल्लो समय कांग्रेसका पूर्व पदाधिकारीहरूमा उपसभापति भइसकेका विमलेन्द्र निधि, प्रकाशमान सिंह, विजयकुमार गच्छदार, गोपालमान श्रेष्ठ, महामन्त्री भएका सिटौला, डा. शशांक कोइराला र सह–महामन्त्री भएका डा. प्रकाशशरण महतले आलोपालो छलफल गर्दै आएका छन् । शशांकले मात्रै सभापतिमा अहिलेसम्म उम्मेदवारी दिएका छैनन् ।

आलोपालो छलफल गर्दै आएका नेताहरूले आफूहरूमध्येबाटै सभापतिमा एक जनालाई अगाडि सार्न माग गर्दै आएका छन् । तर, आइतबार सञ्चारकर्मीलाई बोलाएर सिटौलाले ७ नेताभन्दा बाहिर जान पनि तयार रहेको प्रस्टै बताएका हुन् ।

सिटौला १४ औं महाधिवेशनमा सभापतिका उम्मेदवार बनेका थिए । दोस्रो चरणमा सिटौलाले सभापतिमा शेरबहादुर देउवालाई समर्थन गरेका थिए । १५ औं महाधिवेशनमा सिटौलाले आफ्नो तर्फबाट महामन्त्रीमा प्रदीप पौडेललाई संस्थापनको उम्मेदवार बनाए । बदलामा देउवालाई समर्थन गरे । निधि र सिंह १४ औं महाधिवेशनमा पहिलो चरणमा सभापतिसँगै भिडे । तर, दोस्रो चरणमा सभापतिमा देउवालाई निधि र सिंहको समर्थन रहन पुग्यो, जसका कारण देउवा डा. शेखर कोइरालालाई पराजित गर्दै दोस्रोपटक सभापति जित्न सफल भए ।

अब हुने १५ औं महाधिवेशनमा देउवा विधानतः: सभापतिको उम्मेदवार बन्न मिल्दैन । यसैले ७ नेतामध्येको कुनै एक, उपसभापति पूर्णबहादुर खड्का, गगन थापा र डा. शेखर कोइराला को–को सभापतिको उम्मेदवार बन्छन् भन्ने टुंगो छैन । कोइराला र थापाले आफूहरू प्रतिस्पर्धामा उत्रिसकेको सन्देश दिँदै आएका छन् । संस्थापनमा भने अझै उम्मेदवारको सकस छ ।

सिटौलाको ७ नेताभन्दा बाहिर पनि जान सक्ने सन्देशले कांग्रेस महाधिवेशनको समीकरण नै फेरिन सक्ने देखिन्छ । २०७८ पछि अब चार वर्षमा २०८२ मा महाधिवेशन हुनुपर्ने हो । तर, विधानले एक वर्ष र संविधानले अर्को ६ महिना समय थप्ने सुविधा पार्टी नेतृत्वलाई दिएको छ । यस्तोमा २०८३ दशैंको आसपास १५ औं महाधिवेशन गर्नुपर्ने सिटौला बताउँछन् ।

‘कांग्रेसमा चार वर्षमा कहिल्यै महाधिवेशन भएको छैन । यसैले ८३ दशैंको सेरोफेरोमा महाधिवेशन गर्नुपर्छ,’ सिटौलाले भने, ‘२०८३ मंसिरभन्दा उता महाधिवेशन गर्न हुँदैन ।’​

सरकारको निरन्तरताको पक्षमा सिटौला

यसैबीच, नेता सिटौलाले अहिलेको सरकारको विकल्पमा अर्को सरकार बन्नै नसक्ने बताएका छन् । आइतबार पत्रकार सम्मेलन गर्दै सिटौलाले अर्को सरकार बन्ने विकल्प नै नभएको बताएका हुन् ।

‘सरकारले अपेक्षाअनुसार काम गर्न सकेको छैन । तर, सरकार निरन्तर जान्छ । अर्को विकल्पबाट सरकार बन्न सक्दैन । अर्को सरकारको विकल्प र परिस्थिति छैन,’ सिटौलाले भने, ‘जे सम्झौता भएको छ, त्यो पूरा हुन्छ । मेरो बुझाइ यही हो ।’

यद्यपि सरकारले प्रभावकारी काम गर्न नसकेको र कांग्रेसका मन्त्रीको कार्यसम्पादन पनि कमजोर रहेको सिटौलाको भनाइ छ । पछिल्लो बैठक सरकारमा सहभागी कांग्रेसका मन्त्रीको कार्यसम्पादनमा केन्द्रित भएको जानकारी सिटौलाले दिए ।

‘प्रकाशमान सिंहको घरमा राष्ट्रिय राजनीतिको विषयमा बढी छलफल गर्‍यौं । हाम्रो पार्टीका मन्त्रीले संयुक्त सरकारमा राम्रोसँग काम गर्नुपर्छ भन्दै आएका छौं । यसबारे सभापतिमार्फत प्रधानमन्त्रीको ध्यानाकर्षण गराउने हाम्रो मुख्य उद्देश्य हो,’ सिटौलाले भने । संविधान कार्यान्वयन, समीक्षा र संशोधन हुने प्रक्रियामा प्रवेश गर्नुपर्ने सिटौलाले बताए ।