०८ असार २०८३, सोमबार
ब्याडमिन्टन, टेनिसलगायत खेल सामग्रीको चर्चित जापानी 'ब्रान्ड' योनेक्सका सामानजस्तै देखिने नक्कली सामग्री नेपाली बजारमा बिक्री वितरण भइरहेको पाइएको छ ।
चाबहिलको ‘सिन्धु स्पोर्ट्स’ले योनेक्सका उत्पादनजस्तै देखिने र्याकेटसहितका सामग्री बिक्री वितरण गर्दै आएको छ । सिन्धुमा योनेक्स लेखिएको र्याकेट १७ सय रुपैयाँमा बिक्रीका लागि राखिएको पाइयो ।
तर, त्यहाँ राखिएको र्याकेटमा होलोग्राम छैन । ग्राहकका रूपमा पसलमा गएर बुझ्दा त्यहाँ रहेकी एक महिलाले योनेक्सको 'फर्स्ट कपी' भएको बताइन् ।
यस्तै, नयाँ बानेश्वरको ‘स्पोर्ट्स युनिर्भस’मा पनि योनेक्स जस्तै देखिने नक्कली सामग्री बिक्रीका लागि राखिएको पाइएको छ । 'स्पोर्ट्स युनिभर्स'मा त झन् उक्त र्याकेटको मूल्य १ हजार ५०० रुपैयाँ मात्रै तोकिएको थियो ।
ट्याग र लोगो नराखिएको र्याकेटमा योनेक्स भने लेखिएको छ । ग्राहकका रूपमा गएर बुझ्दा पसलमा भेटिएका युवकले 'हामीसँग भएको यही हो' भनेर योनेक्स लेखिएको र्याकेट देखाए ।
रत्नपार्कदेखि असन जाने बाटोमा ‘भोटाहिटी स्पोर्ट्स’ छ । भोटाहिटी स्पोर्ट्समा पनि र्याकेटहरू १ हजार ७ सय रुपैयाँमा बिक्रीका लागि राखिएको छ ।
र्याकेटबारे जानकारी लिँदा पसल सञ्चालकले भने, ‘ग्राहकको बजेटअनुसार जुनसुकै ब्रान्डको र्याकेट उपलब्ध गराउँछौं । यहाँ आइसकेपछि कसैलाई खाली पठाउँदैनौं ।’
ग्राहककै रूपमा सामान खरिद गर्न भनेर गरिएको कुराकानीमा उनले जुनसुकै ब्रान्डका भए पनि फस्ट कपी तथा सेकेन्ड कपीका प्रोडक्टहरू उपलब्ध गराउने बताए ।
यता ललितपुरको जावलाखेलमा रहेको ‘एसआर स्पोर्ट्स सेन्टर’ पुग्दा योनेक्सको सबैभन्दा सस्तो र्याकेट ४ हजार रुपैयाँमा बिक्रीका लागि राखिएको पाइयो । त्यो पनि सिंगल र्याकेट । यहाँ पाइने र्याकेटहरूमा होलोग्राम पनि राखिएको थियो ।योनेक्सका आधिकारिक (सक्कली) प्रोडक्ट मात्रै बिक्री गर्ने गरेको स्पोर्ट्स हाउसले जनाएको छ ।
त्यसैगरी, लगनखेलको ‘रिम्पोछे स्पोर्ट्स एन्ड म्युजिक कन्सर्न’मा योनेक्सको सबैभन्दा सस्तो र्याकेट ५ हजार रुपैयाँ मूल्य निर्धारण गरेर बिक्रीका लागि राखिएको थियो । यसमा पनि एसआरमा जस्तै योनेक्सको होलोग्रामसहितका सक्कली सामग्री उपलब्ध थिए ।
***
माथि प्रस्तुत गरिएका उदाहरणहरू हेर्दा सामान्य लागे पनि यो निकै गम्भीर छन्, किनभने कुनै पनि ब्रान्डका 'प्रोडक्ट'हरू अनधिकृतरूपमा बिक्री वितरण गर्न पाइँदैन ।
नक्कली सामग्रीहरू बजारमा छ्यापछ्याप्ती देखिनु भनेको राजस्व छलीको ज्वलन्त उदाहरण हो । अहिलेसम्म आफ्ना कुनै पनि उत्पादनहरू कपी गर्ने अनुमति नदिएको योनेक्सका प्रतिनिधिहरू बताउँछन् ।
नेपाली बजारमा भेटिएका योनेक्स जस्तै देखिने सामग्रीहरू भन्सार तिरेर पनि नेपाल भित्र्याउन मिल्दैन । ती सामग्रीहरू अवैध बाटोमार्फत मात्रै नेपाली बजारमा भित्रिएको हुन सक्ने भन्सारका अधिकारीहरू बताउँछन् ।
एसियाका लागि योनेक्सको आधिकारिक बिक्रेता सनराइज प्रालि हो । सनराइज नै एसियाली मुलुकका लागि योनेक्सको आधिकारिक डिस्ट्रिब्युटर हो ।
सनराइजबाटै नेपालमा पनि योनेक्सका प्रोडक्टहरू भित्रिने गरेका छन् । नेपालमा भारत र चीनबाट योनेक्सका प्रोडक्ट ल्याउन प्रतिबन्ध लगाइएको छ ।
सनराइज सिंगापुरबाट योनेक्सका ओरिजिनल प्रोडक्टहरू नेपालमा आधिकारिक डिस्ट्रिब्युटरमार्फत बिक्री हुने गर्दछ ।
नक्कली सामग्रीमा पनि योनेक्सको लोगो र ट्याग जस्ताको त्यस्तै प्रयोग गरेको पाइएको छ । तर, ध्यान दिएर हेर्दा फरक छुट्याउन सकिन्छ ।
कसरी छुट्याउने सक्कली र नक्कली सामग्री ?
योनेक्सले आफ्ना हरेक प्रोडक्टहरूमा एउटा ‘होलोग्राम’ लगाउँछ, जुन हरेक प्रोडक्टहरूको कहीँ न कहीँ लगाएकै हुन्छ । जसले यो प्रोडक्ट योनेक्सकै हो भन्ने पुष्टि गर्दछ । यस होलोग्रामलाई अहिलेसम्म कसैले पनि कपी गर्न सकेका छैनन् ।
योनेक्सको होलोग्राम हो कि होइन भनेर छुटाउन कम्पनीले नै हरेक डिस्ट्रिब्युटर तथा डिलरहरूलाई एउटा authenticator card दिएको हुन्छ ।
उक्त कार्डबाट हेरेर ओरिजिनल र डुप्लिकेट मज्जाले छुट्याउन सकिन्छ ।
कार्डमा दुईवटा लेन्स राखिएको हुन्छ । एउटा भिजिबल र अर्को इनभिजिबल । योनेक्सका हरेक उत्पादनमा लगाइएको उक्त विशेष ट्यागलाई इनभिजिबलबाट हेर्दा केही पनि देखिँदैन भने भिजिबलबाट हेर्दा योनेक्स शब्द र लोगो देखिन्छ ।
तर, नक्कली अर्थात् डुप्लिकेटमा भने इनभिजिबल र भिजिबल दुवैमा देखिन्छ । होलोग्रामबाट छुटाउन सकिने भएकाले अहिले कतिपय डुप्लिकेटहरूमा उक्त ट्याग नै लगाइएको हुँदैन ।
सन् १९४६ मा स्थापित भएको योनेक्स ब्रान्डले सन् १९५७ मा ब्याडमिन्टन र्याकेटहरू बनाउन शुरू गरेको थियो । सन् १९६१ मा योनेक्सले आफ्नो पहिलो ब्रान्डेड र्याकेट लन्च गरेको थियो ।
सन् १९६३ सम्ममा विश्वव्यापी रूपमा योनेक्स विस्तार भएको थियो । योनेक्सले ब्याडमिन्टनका अलावा अहिले टेनिस, गल्फ, कार्बन ग्राफाइटजस्ता खेल सामग्रीहरू पनि उत्पादनहरू गरिरहेको छ ।
