आईसीसी महिला विश्वकप क्रिकेटको समूहगत चरणको खेल सकिएको छ ।

१३ औं संस्करणका दुई आयोजकमध्ये भारत बल्लतल्ल प्रतियोगिताको सेमिफाइनलमा पुग्न सफल भएको छ भने अर्को आयोजक श्रीलंका प्रारम्भिक चरणबाटै बाहिरिएको छ ।

जारी विश्वकपमा अस्ट्रेलिया सबैभन्दा बलियो टोलीका रूपमा देखिएको छ ।

एक खेल पनि नहारी सेमिफाइनलमा पुग्ने अस्ट्रेलिया एकमात्र टोली हो । अस्ट्रेलियन टोली १३ अंकसहित तालिकाको पहिलो स्थानमा रहँदै सेमिफाइनलमा पुगेको हो ।

अस्ट्रेलियन टोली महिला विश्वकपको साविक विजेता पनि हो । अघिल्लो संस्करणको फाइनलमा अस्ट्रेलियाले इङ्ल्यान्डलाई ७१ रनले हराउँदै उपाधि चुमेको थियो ।

जारी संस्करणमा हालसम्म सात खेल खेलेको अस्ट्रेलियाले ६ जितको नतिजा निकाल्यो । अस्ट्रेलियाको एक खेल भने अनिर्णित रूपमा सकिएको थियो ।

इङ्ल्यान्ड पनि बलियो टोलीको रूपमा देखिएको छ । प्रारम्भिक चरणमा खेलिएका सातमध्ये इङ्ल्यान्डले एक खेलमा मात्र हार व्यहोर्‍यो । इङ्ल्यान्डको पनि एक खेल अनिर्णित रूपमा सकिएको थियो । इङ्ल्यान्ड ११ अंकसहित तालिकाको दोस्रो स्थानमा रहँदै सेमिफाइनलमा पुगेको हो ।

यसैगरी, दक्षिण अफ्रिका तेस्रो स्थानमा रहँदै सेमिफाइनलमा पुग्न सफल भयो । दक्षिण अफ्रिकाले सातमध्ये पाँच खेलमा जित र दुई खेलमा हारबाट १० अंक बटुल्यो ।

आयोजक भारत भने सात अंकसहित चौथो हुँदै सेमिफाइनलमा पुगेको हो । जारी विश्वकपमा भारतीय टोलीले खासै गतिलो प्रदर्शन गर्न सकेको छैन । आफूले खेलेका सातमध्ये तीन खेलमा जित हात पारेको भारतीय टोली तीन खेलमा भने पराजित भयो । भारतको एक खेल अनिर्णित रूपमा सकियो ।

पाँच अंकसहित पाँचौं भएको अर्को आयोजक श्रीलंका, चार अंकसहित छैटौं भएको न्युजिल्यान्ड, तीन अंकसहित सातौं भएको बंगलादेश र समान अंक बटुलेर आठौं भएको पाकिस्तान भने समूहगत चरणबाटै बाहिरिए ।

पाकिस्तानको प्रदर्शन सबैभन्दा निराशाजनक रह्यो । पाकिस्तान एक खेल पनि जित्न नसक्ने एक मात्र टोली बन्न पुग्यो । चार खेलमा पराजित भएको पाकिस्तानी टोलीको तीन खेल भने अनिर्णित रूपमा सकिएको थियो ।

अब प्रतियोगिताको सेमिफाइनलमा इङ्ल्यान्डले दक्षिण अफ्रिकाको र भारतले अस्ट्रेलियाको सामना गर्नु पर्नेछ । दक्षिण अफ्रिका र इङ्ल्यान्डबीचको पहिलो सेमिफाइनल बुधबार गुवाहाटीमा तथा अस्ट्रेलिया र भारतबीचको दोस्रो सेमिफाइनल बिहीबार मुम्बईमा खेलिने छ । फाइनल खेल नोभेम्बर २ तारिखमा मुम्बईमा खेलिने छ ।

जारी विश्वकपमा सर्वाधिक रन बनाउने ब्याटर र सर्वाधिक विकेट लिने बलरको सूचीमा भारतीय खेलाडीको दबदबा देखिन्छ । तर, नतिजामा भने भारतीय टोली अन्तिम समयमा चिप्लिँदै आएको छ ।

सर्वाधिक रन बनाउने खेलाडीको सूचीमा भारतकी स्मृति मन्धना पहिलो स्थानमा छिन् । उनले सात खेलमा १०२.५२ को स्ट्राइक रेटमा कुल तीन सय ६५ रन बनाइसकेकी छन् । उनले बनाएको उच्च स्कोर भने एक सय दुई रन हो ।

सर्वाधिक रन बनाउने खेलाडीको सूचीको दोस्रो स्थानमा पनि भारतकै प्रतिका रावल छिन् । उनले सात खेलमा कुल तीन सय आठ रन बनाएकी छन् । उनको उच्च स्कोर भने एक सय २२ रन हो ।

यो सूचीमा तीन सय एक रनसहित दक्षिण अफ्रिकाकी लाउरा वोल्भार्ड तेस्रो, दुई सय ९४ रनसहित अस्ट्रेलियाकी एलिसा हेली चौथो र दुई सय ८९ रनसहित न्युजिल्यान्डकी सोफी डेभिन पाँचौं स्थानमा रहेका छन् ।

यसैगरी, सर्वाधिक विकेट लिने बलरको सूचीमा अस्ट्रेलियाकी अनाबेल सदरल्यान्ड र भारतकी दिप्ती शर्मा संयुक्त रूपमा पहिलो स्थानमा छन् । यी दुवैले हालसम्म १५–१५ विकेट लिएका छन् ।

यो सूचीमा १३ विकेटसहित अस्ट्रेलियाकी एलना किङ तेस्रो स्थानमा छिन् । १२ विकेटसहित इङ्ल्यान्डका सोफी एक्लेस्टोन र लिनसी स्मिथ संयुक्त रूपमा चौथो स्थानमा छन् ।

१३औँ संस्करण र कीर्तिमानको ओइरो

यो विश्वकपमा केही कीर्तिमान पनि बनेका छन् । न्युजिल्यान्डकी सुजना विल्सन बेट्स विश्वकै सबैभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेट खेल्ने महिला खेलाडी बनेकी छन् । दक्षिण अफ्रिकाविरुद्धको खेल उनका लागि तीन सय ५०औँ अन्तर्राष्ट्रिय सहभागिता थियो ।

यही विश्वकपमा अस्ट्रेलियाकी बेथ मुनी र एलना किङले पनि एउटा कीर्तिमान बनाए । उनीहरूले पाकिस्तानविरुद्धको खेलमा नवौँ विकेटका लागि एक सय ६ रनको साझेदारी गरेका थिए ।

महिला एक दिवसीय क्रिकेटमा कुनै पनि खेलाडीले नवौं विकेटका लागि गरेको यो सबैभन्दा ठूलो साझेदारी हो । यसअघि पनि यो साझेदारी अस्ट्रेलियन खेलाडीकै नाममा थियो । सन् २०२४ मा अस्ट्रेलियाकै एस्लिघ गार्डनर र किम गार्थले नवौँ विकेटका लागि ७७ रनको साझेदारी गरेका थिए ।

यसैगरी, भारत र अस्ट्रेलियाबीचको खेलमा पनि एउटा कीर्तिमान बन्यो । उक्त खेलमा पहिले ब्याटिङ गरेको भारतले ४८.५ ओभरमा अलआउट हुनुअघि तीन सय ३० रन बनाएको थियो । अस्ट्रेलियाले ४९ ओभरमा सात विकेट गुमाएर विजयी लक्ष्य पूरा गरेको थियो । महिला एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटको इतिहासमा कुनै पनि टोलीले हासिल गरेको यो सबैभन्दा ठूलो विजयी लक्ष्य हो ।

यसैगरी, इङ्ल्यान्डविरुद्धको खेलमा भारतीय बलर दिप्ती शर्माले पनि एउटा कीर्तिमान बनाइन् । उक्त खेलमा उनी अन्तर्राष्ट्रिय महिला एक दिवसीय क्रिकेटमा एक सय ५० विकेट लिने विश्वकै दोस्रो स्पिनर बन्न पुगिन् । यस्तो उपलब्धि हासिल गर्ने उनी भारतकी पहिलो महिला स्पिनर हुन् ।

यसैगरी, न्युजिल्यान्डविरुद्धको खेलमा भारतीय खेलाडी प्रतिका रावल महिला एक दिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय क्रिकेटमा सबैभन्दा कम पाली खेल्दै एक हजार रन पूरा गर्ने ब्याटरको सूचीमा संयुक्त रूपमा पहिलो स्थानमा उक्लन सफल भइन् । उनले यो उपलब्धि २३ पालीमा हासिल गरेकी हुन् ।

पुरुष विश्वकपभन्दा जेठो महिला विश्वकपमा अस्ट्रेलियाको दबदबा

सुन्दा अचम्म लाग्न सक्छ, विश्व क्रिकेटको इतिहासमा पुरुष एक दिवसीय विश्वकपभन्दा महिला एक दिवसीय विश्वकपको इतिहास लामो छ ।

आईसीसी पुरुष एक दिवसीय विश्वकप सन् १९७५ देखि शुरू भएको हो । महिला एक दिवसीय विश्वकपको पहिलो संस्करण भने त्यसको दुई वर्षअघि सन् १९७३ मै आयोजना भइसकेको थियो ।

सबैभन्दा बढी महिला एक दिवसीय विश्वकपको उपाधि जित्ने राष्ट्र अस्ट्रेलिया हो । अस्ट्रेलियाले हालसम्म सातपटक महिला विश्वकपको उपाधि जितिसकेको छ ।

अस्ट्रेलियाले सन् १९७८ मा पहिलोपटक उपाधि जितेको थियो । त्यसपछि अस्ट्रेलियाले सन् १९८२, सन् १९८८, सन् १९९७, सन् २००५, सन् २०१३ र सन् २०२२ मा उपाधि चुमेको थियो ।

यसैगरी, इङ्ल्यान्डले हालसम्म चारपटक महिला एक दिवसीय विश्वकपको उपाधि जितेको छ । इङ्ल्यान्डले सन् १९७३, सन् १९९३, सन् २००९ र सन् २०१७ मा उपाधि कुम्ल्याएको थियो ।

यसैगरी, न्युजिल्यान्डले पनि एकपटक उपाधि जितेको छ । न्युजिल्यान्डले सन् २००० मा उपाधि जितेको थियो । भारतले भने हालसम्म उपाधि जित्न सकेको छैन । भारत सन् २००५ र सन् २०१७ मा उपविजेता बनेको थियो ।

सन् २००५ को फाइनलमा भारतीय टोलीलाई अस्ट्रेलियाले ९८ रनको फराकिलो अन्तरले हराएको थियो । सन् २०१७ को फाइनलमा भने भारतीय टोली इङ्ल्यान्डसँग नौ रनले पराजित भएको थियो ।

अस्ट्रेलिया र भारतबीचको प्रतिद्वन्द्विता

महिला एक दिवसीय विश्वकपको इतिहासमा भारत र अस्ट्रेलिया सन् १९७८ मा आयोजित दोस्रो संस्करणमा भिडेका थिए । त्यतिबेला समूहगत चरणमा अस्ट्रेलियन टोलीले भारतीय टोलीलाई ७१ रनले पराजित गरेको थियो ।

त्यसपछि सन् १९८२ मा आयोजित तेस्रो संस्करणमा पनि अस्ट्रेलियाले भारतलाई एक सय ५३ रनले हराएको थियो । सोही विश्वकपको दोस्रो खेलमा पनि अस्ट्रेलियाले भारतलाई चार विकेटले पराजित गरेको थियो । सोही विश्वकपको तेस्रो खेलमा पनि अस्ट्रेलियाले भारतलाई ३९ रनले हराएको थियो ।

सन् १९९३ मा सम्पन्न पाँचौँ संस्करणमा पनि अस्ट्रेलियाले भारतलाई सात विकेटले पराजित गरेको थियो । सन् १९९७ मा सम्पन्न छैटौँ संस्करणमा पनि अस्ट्रेलियाले नै भारतलाई सेमिफाइनलमा १९ रनले पराजित गरेको थियो ।

यसैगरी, सन् २००० मा सम्पन्न सातौं संस्करणमा पनि भारतीय टोली अस्ट्रेलियासँग ५१ रनले पराजित भएको थियो । सन् २००५ मा सम्पन्न आठौँ संस्करणको समूहगत चरणमा भने अस्ट्रेलिया र भारतबीचको खेल वर्षाका कारण रद्द भएको थियो ।

उक्त संस्करणको फाइनलमा फेरि अस्ट्रेलिया र भारतबीच भिडन्त भएको थियो । तर, यसपटक पनि फाइनलमा अस्ट्रेलियाले भारतलाई ९८ रनको विशाल अन्तरले हराएको थियो ।

सन् २००९ मा सम्पन्न नवौँ संस्करणको ‘सुपर–६’ चरणमा पहिलोपटक भारतले अस्ट्रेलियालाई १६ रनले हराएको थियो । सोही संस्करणको तेस्रो स्थानका लागि भएको प्ले–अफ खेलमा पनि भारतले अस्ट्रेलियालाई तीन विकेटले पराजित गरेको थियो ।

यसैगरी, सन् २०१७ मा सम्पन्न ११औँ संस्करणमा अस्ट्रेलियाले भारतलाई आठ विकेटले पराजित गरेको थियो । सोही संस्करणको सेमिफाइनलमा भने भारतले अस्ट्रेलियालाई ३६ रनले पाखा लगाएको थियो ।

सन् २०२२ मा सम्पन्न १२औँ संस्करणमा अस्ट्रेलियाले भारतलाई ६ विकेटले हराएको थियो । जारी संस्करण (१३औँ संस्करण) को समूहगत चरणमा पनि अस्ट्रेलियाले भारतलाई तीन विकेटले हराइसकेको छ । अब यी दुई टोलीबीच सेमिफाइनलमा फेरि भिडन्त हुँदैछ ।