एक हप्ताअघि भेनेजुयलाको राजधानी काराकसमा भएको निकोलस मादुरोको गिरफ्तारी र अमेरिकी हिरासतको नाटकीय घटनाले विश्वको ध्यान खिचेको छ। अमेरिकी डेल्टा फोर्सका कमाण्डोहरूले शनिबार बिहान भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलस मादुरो र उनकी पत्नी सिलिया फ्लोरेसलाई नियन्त्रणमा लिएका थिए।

हाल उनीहरू न्यूयोर्कको जेलमा छन् र उनीहरूमाथि लागूऔषध तथा हतियार तस्करीको आरोप लगाइएको छ। अदालतमा पहिलोपटक उपस्थित हुँदा उनीहरूले आफू निर्दोष रहेको दाबी गरेका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अब भेनेजुएलाको प्रशासनमा अमेरिकाको भूमिका रहने संकेत गरेका छन्। यता भेनेजुएलामा मादुरोकी उपराष्ट्रपति डेल्सी रोड्रिगेजले सोमबार कार्यवाहक राष्ट्रपतिको रूपमा शपथ लिइन्। उनले भेनेजुएलाको सरकारले नै देश चलाउने र यसमा अरूको हस्तक्षेप स्वीकार्य नहुने स्पष्ट पारेकी छन् । 

सरकारको आन्तरिक अवस्था र अमेरिकी अडान मादुरो सत्ताबाट हटे पनि सरकारको संरचनामा ठूलो फेरबदल आएको छैन। गृहमन्त्री डिओसडाडो काबेलो र रक्षामन्त्री भ्लादिमिर पाद्रिनो अझै पनि आफ्नो पदमा बहाल छन्, जबकि अमेरिकाले उनीहरूलाई पक्रन करोडौं डलरको इनाम तोकेको छ। अमेरिकी विदेशमन्त्री मार्को रुबियोले पनि चाभिस्मो समूहका अधिकारीहरूलाई तत्काल सत्तामा रहन दिने निर्णयको बचाउ गरेका छन्।

२०२५ की नोबेल शान्ति पुरस्कार विजेता विपक्षी नेता मारिया कोरिना माचाडोले ट्रम्पको कदमको स्वागत गर्दै भेनेजुएला फर्कने तयारी गरिरहेकी छन्। तर, राष्ट्रपति ट्रम्पले भने माचाडोको देशभित्र बलियो जनसमर्थन नभएको टिप्पणी गरेका छन्। अज्ञात स्थलबाट फक्स न्यूजसँग बोल्दै माचाडोले वर्तमान कार्यवाहक राष्ट्रपति रोड्रिगेजलाई भ्रष्टाचार र दमनको मुख्य योजनाकारको रूपमा आरोप लगाइन्। उनले देशमा ९० प्रतिशत मतका साथ चुनाव जित्ने दाबी गर्दै स्वतन्त्र निर्वाचनको माग गरिन् ।

अघिल्लो निर्वाचन र निर्वासनमा रहेका नेताहरू सन् २०२४ को जुलाईमा भएको निर्वाचनमा विपक्षी उम्मेदवार एडमन्डो गोन्जालेजले जितेको दाबी गरिएको थियो। यद्यपि, सरकारी निर्वाचन परिषद्ले मादुरोलाई नै विजेता घोषित गरेको थियो। अमेरिका र स्पेनले गोन्जालेजलाई राष्ट्रपतिको रूपमा मान्यता दिएका थिए, तर आतंकवादको आरोप लागेपछि उनी स्पेनमा शरण लिन बाध्य भए।

बन्दीहरूको रिहाइ र जनजीवन हालै भेनेजुएलाले सांसद एनरिक मार्केज र केही विदेशी नागरिकसहित कैयौं राजनीतिक बन्दीहरूलाई रिहा गरेको छ। फोरो पेनल नामक संस्थाका अनुसार अझै पनि ८०० भन्दा बढी राजनीतिक कैदीहरू जेलमा छन्। काराकसका सडकहरूमा अहिले ठूलो हिंसा नभए पनि मानिसहरू खाद्यान्न र इन्धन भण्डारण गर्न व्यस्त देखिन्छन्।

विश्वभरको प्रतिक्रिया र तेलको मुद्दा मादुरो पक्राउ परेको खुसीयालीमा मियामी, म्याड्रिड र बोगोटाजस्ता सहरमा रहेका भेनेजुएलालीहरूले उत्सव मनाएका छन्। सामाजिक सञ्जालमा हथकडी लगाइएको मादुरोका तस्वीरहरू भाइरल भइरहेका छन्।

यसैबीच, राष्ट्रपति ट्रम्पले भेनेजुएलाले ३ देखि ५ करोड ब्यारेल तेल अमेरिकालाई दिने बताएका छन्। विश्वको सबैभन्दा ठूलो तेल भण्डार भएको भेनेजुएलाको भविष्य अहिले अनिश्चित तर परिवर्तनको मोडमा देखिएको छ। 

तस्वीरहरू : एएफपी