फिक्का र निराशाजनक मानिएको विश्वकपको खिताबी भिडन्तमा स्पेनले एक्स्ट्रा टाइममा अर्जेन्टिनालाई १–० गोल अन्तरले पराजित गर्दै दोस्रो पटक पुरुष फुटबल विश्वकपको उपाधि आफ्नो नाममा गरेको छ ।

अमेरिकी महाद्वीपमा सम्पन्न विश्वकपको फाइनलमा निर्णायक गोल फेरान टोरेसले गरे। उनले १० खेलाडीमा सीमित अर्जेन्टिनाको कडा चुनौतीलाई अन्त्यमा पछाडि पार्दै टोलीलाई जिताएका हुन् ।

युरोपेली च्याम्पियन स्पेनले पूरै म्याचभरि साबिक विश्व विजेता अर्जेन्टिनाको तुलनामा धेरै र उत्कृष्ट अवसरहरू सिर्जना गरेको थियो। अर्कोतर्फ, अर्जेन्टिनाको खेल भने धेरै हदसम्म रक्षात्मक देखियो।

नियमित ९० मिनेटको खेल सकिएर एक्स्ट्रा टाइम शुरू हुनुअघि नै इन्जुरी टाइममा एन्जो फर्नान्डेजले रेड कार्ड पाएपछि अर्जेन्टिना १० खेलाडीमा समेटिन पुगेको थियो।

खेलको १०६औँ मिनेटमा बैकल्पिक खेलाडीका रूपमा मैदान छिरेका निको विलियम्सको हेडरलाई नियन्त्रणमा लिँदै फेरान टोरेसले बक्सभित्रबाट हानेको कडा प्रहारलाई अर्जेन्टिनाका गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजले रोक्न सकेनन्। त्यही गोल नै स्पेनलाई विश्व विजेता बनाउन पर्याप्त बन्यो।

विश्लेषकहरूका अनुसार फाइनल खेल सोचेअनुसार रोमाञ्चक भने हुन सकेन। 

स्पेनको प्रदर्शन कस्तो रह्यो?
पहिलो हाफमा खेलले सही लय समात्न सकेको थिएन। तैपनि स्पेनका लामिन यामल र मिकेल ओयारजाबालले अर्जेन्टिनाका गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजको कडा परीक्षा लिए। मार्टिनेजले दुवै अवसरमा उत्कृष्ट बचाउ गरे।

स्पेनका खेलाडीहरू रेफ्री स्लाभको भिन्चिचका निर्णयहरूप्रति बारम्बार असन्तुष्टि जनाइरहेका थिए। विशेष गरी, एलेक्सिस म्याक एलिस्टरले दानी ओल्मोमाथि ढिलो गरी ट्याकल गर्दा पनि तुरुन्तै कार्ड नदेखाएपछि उनीहरू आक्रोशित बनेका थिए। खेलको पहिलो पहेँलो कार्ड ४०औँ मिनेटमा लिसेन्द्रो मार्टिनेजले मिकेल ओयारजाबाललाई लडाएपछि पाएका थिए। तर चोटका कारण उनले केही बेरमै मैदान छाड्नुपर्यो।

इन्जुरी टाइममा म्याच झन् तनावपूर्ण बन्यो। यसअघि नै पहेँलो कार्ड खाइसकेका एन्जो फर्नान्डेजले स्पेनका डिफेन्डर पाउ क्युबार्सीमाथि गरेको लापरवाहीपूर्ण ट्याकलका कारण दोस्रो पहेँलो (रेड) कार्ड पाउँदै मैदान बाहिरिनुपर्‍यो।

एमिलियानो मार्टिनेज अर्जेन्टिनाका लागि सबैभन्दा ठुला ढाल साबित भए। उनले निर्धारित समयको अन्तिम क्षणमा लामिन यमालको फ्रि-किकमा उत्कृष्ट बचाउ गर्दै खेललाई एक्स्ट्रा टाइमसम्म पुर्‍याएका थिए। एक्स्ट्रा टाइममा पनि उनले निको विलियम्सको हेडरमा सानदार बचाउ गरे।

विलियम्सले एक गोल पनि गरेका थिए, तर त्यसलाई मान्यता दिइएन।

अर्जेन्टिनाले नकआउट चरणमा इजिप्ट र इङ्गल्याण्डविरुद्ध पछाडि परेर पनि पुनरागमन गर्दै जित निकालेको थियो, तर फाइनलमा त्यो चमत्कार दोहोरिन सकेन।

स्पेनले १–० को जितसँगै १६ वर्षपछि दोस्रो पटक पुरुष विश्वकपको ट्रफी उचाल्यो। यस जितसँगै स्पेनले नयाँ इतिहास पनि रचेको छ। स्पेन एकै समयमा पुरुष र महिला दुवै फुटबल विश्वकपको उपाधि आफ्नो नाममा राख्ने विश्वकै पहिलो देश बनेको छ।

अर्जेन्टिनाको हारका ५ मुख्य कारणहरू:
मेसीमाथि अत्यधिक निर्भरता
स्पेनले फाइनलमा लियोनेल मेसीलाई पूर्ण रूपमा शान्त राख्यो। फाइनलअघिसम्म प्रतियोगितामा ८ गोल गरिसकेका अर्जेन्टिनी कप्तान मेसीले यस म्याचमा कुनै गोल गर्न सकेनन्। त्यति मात्र होइन, आफ्नो चपलताका लागि चिनिने मेसीको पासिङ पनि सोचेजस्तो हुन सकेन।

यदि यो महान् खेलाडी मेसीको विश्वकप करियरको अन्तिम खेल थियो भने, यसको अन्त्य उपाधि गुमाउनु र मेसी आफैँले खेलमा प्रभाव छाड्न नसक्नुको निराशाका साथ भयो। प्रतियोगिताका अन्य खेलमा मेसीको जादू छाएको भए पनि फाइनलमा स्पेनका डिफेन्डरहरूले उनीमाथि कडा निगरानी राखे। उनी पूरै खेलमा केवल एक पटक मात्र प्रहार गर्न सफल भए, जुन गोलपोस्टको ढाँचामा थिएन।

रक्षात्मक रणनीति
मेसीलाई अर्जेन्टिनाको रणनीतिले पनि खासै सहयोग गरेन। टोलीले आफ्नो आक्रामक खेलमा भर पर्नुको सट्टा स्पेनको खेल बिथोल्ने र उनीहरूलाई निराश पार्ने प्रयास गर्‍यो। कतिपय विश्लेषकहरूको भनाइमा स्पेनले धेरै सजिला अवसरहरू गुमाएकाले जितको अन्तर अझ ठुलो हुन सक्थ्यो। अर्जेन्टिनी गोलकिपर एमिलियानो मार्टिनेजले कैयौँ उत्कृष्ट बचाउ गर्दै टोलीका उत्कृष्ट खेलाडी साबित भए।

अर्जेन्टिनाको सबैभन्दा ठुलो सफलता नै स्पेनको लगातारको आक्रमणलाई झेल्दै खेललाई एक्स्ट्रा टाइमसम्म पुर्‍याउनु थियो। विशेष गरी ९३औँ मिनेटमा एन्जो फर्नान्डेजले रेड कार्ड पाएपछि १० खेलाडीमा सीमित भएर पनि ९० मिनेटसम्म बराबरी कायम राख्नु सजिलो थिएन।

खेलको अन्तिम क्षणमा अर्जेन्टिनासँग जित खोस्ने मौका पनि थियो। जुलियानो सिमोनेको नेतृत्वमा दुई खतरनाक आक्रमण भएका थिए। तर, भाग्यले स्पेनलाई साथ दिएको थियो। एउटा प्रयास कर्नरमा परिणत भयो भने अर्को प्रहार गोलपोस्टको माथिबाट बाहिरियो।

स्पेनिस मिडफिल्डको दबदबा
पूरै प्रतियोगिताभरि स्पेनको मिडफिल्डले खेलको गतिलाई आफ्नो नियन्त्रणमा राख्यो र विपक्षी टोलीहरूलाई लामो समयसम्म बल राख्ने मौका नै दिएन। स्पेन आफ्नो द्रुत पासिङका लागि पहिले नै प्रसिद्ध छ, तर यस प्रतियोगितामा उनीहरूको बल खोस्ने र दबाब सिर्जना गर्ने क्षमता पनि उत्तिकै प्रभावशाली रह्यो। खिताबी भिडन्तमा स्पेनका खेलाडीहरूले अधिकांश समय बल आफ्नो कब्जामा राख्दै अर्जेन्टिनालाई लय समात्न दिएनन्।

एक खेलाडीको कमी र चोट
दोस्रो हाफको इन्जुरी टाइमको तेस्रो मिनेटमा एन्जो फर्नान्डेजले पाउ क्युबार्सीमाथि जानीजानी गरेको फाउलका कारण दोस्रो पहेँलो कार्ड पाउँदै मैदान छाड्नुपर्‍यो। त्यसपछि अर्जेन्टिनाले १० खेलाडीमा सीमित भएर स्पेन जस्तो बलियो टोलीसँग खेल्नुपर्‍यो, जसले पूरै प्रतियोगितामा केवल एक गोल मात्र खाएको थियो। एक्स्ट्रा टाइमको दोस्रो हाफमा स्पेनले यही थप खेलाडीको फाइदा उठायो र फेरान टोरेसले गोल गर्दै टोलीलाई जित दिलाए।

यसबाहेक, पहिलो हाफको अन्त्यतिर चोटका कारण लिसेन्द्रो मार्टिनेजले मैदान छाड्नुपरेको थियो। त्यसपछि प्रशिक्षक लियोनेल स्कालोनीले अनुभवी डिफेन्डर निकोलस ओटामेन्डीलाई मैदानमा उतार्नुपरेको थियो, जसले पूरै प्रतियोगितामा समूह चरणको एक म्याच मात्र खेलेका थिए।

स्पेनको सामूहिक टोली भावना
यो सत्य हो कि स्पेनसँग किलियन एमबाप्पे, लियोनेल मेसी वा क्रिस्टियानो रोनाल्डो जस्ता ठुला 'सुपरस्टार' खेलाडीहरू छैनन्, तर उनीहरूसँग एउटा यस्तो टोली छ जुन उत्कृष्ट मेसिन जस्तै सामूहिक रूपमा खेल्छ।

मिकेल ओयारजाबालका पाँच गोल, रोड्री र पेड्रीको उत्कृष्ट प्लेमेकिङ, मार्क कुकुरेयाको ऊर्जा र मिकेल मेरिनोको बेन्चबाट आएर गरेको राम्रो प्रदर्शन यो टोलीमा कुनै एक खेलाडीलाई मात्र श्रेय दिन मुस्किल छ। यो एउटा यस्तो आर्केस्ट्रा जस्तै थियो, जहाँ हरेक खेलाडीले आफ्नो भूमिका बखूबी निभाए।

यस सफलताको ठुलो श्रेय मुख्य प्रशिक्षक लुइस दे ला फुएन्तेलाई जान्छ। मिडियाको लाइमलाइटमा धेरै नरहने स्वभावका भए पनि उनले स्पेनिस टोलीलाई एकीकृत गर्दै पुनः विश्व फुटबलको शीर्ष स्थानमा पुर्‍याए।

दे ला फुएन्तेले सन् २०२२ मा स्पेनको राष्ट्रिय टोलीको कमान सम्हालेका थिए। सोही वर्ष कतारमा भएको विश्वकपमा स्पेन प्रिक्वाटरफाइनलमा मोरक्कोसँग पेनाल्टी सुटआउटमा पराजित हुँदै बाहिरिएको थियो, जुन टोलीका लागि ठुलो धक्का थियो। त्यहाँबाट टोलीलाई उठाएर उनले आज विश्व विजेता बनाएका छन्।