×

X
Dabur
Nic Asia
Marvel

युक्रेन युद्धको अर्को पाटो

युद्धजत्तिकै पेचिलो गहुँको राजनीति : गोलाबारी युक्रेनमा, परिणाम भोग्दै अफ्रिका !

काठमाडाैं | जेठ २७, २०७९

Photo : Andrey Rudakov / Bloomberg
TVS INSIDE

संसारमा गहुँको मूल्यवृद्धि भइरहेको बेलामा युक्रेनले आफ्नो भूमिमा फलेको गहुँ रुसले लुटेको आरोप लगाएको छ । 

IME BANK INNEWS
morang Auto yamaha

युक्रेनविरुद्ध विशेष सैन्य कारवाही चलाइरहेको रुसले युद्धको खर्च उठाउनका लागि युक्रेनबाट लुटेको गहुँ सुक्खाको समस्या भोगिरहेका अफ्रिकी मुलुकलाई बेच्न खोजेको आरोप अमेरिकाले पनि लगाएको छ । 


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
Saurya island

द न्युयोर्क टाइम्समा डेक्लान वाल्श र भ्यालरी हप्किन्सले तयार पारेको रिपोर्टमा उल्लेख गरिएअनुसार, अमेरिकाले १४ वटा मुलुकलाई एक लिखित सन्देश पठाएर रुसका मालवाहक जहाजहरू लुटिएको युक्रेनी अन्नबालीका साथ युक्रेन नजिकको बन्दरगाहबाट गइरहेको दाबी गरेको छ । अमेरिकाको परराष्ट्र मन्त्रालयले पठाएको सन्देशमा त्यस्तो अन्नबाली बोक्ने तीनवटा रुसी मालवाहक जहाजको चर्चा छ ।

युक्रेनका कृषिमन्त्री माइकोला सोल्स्कीले पनि रुसको कब्जामा रहेको भूमिमा अन्नबालीको डकैती भइरहेको आरोप लगाएका छन् । त्यस्तै टर्कीका लागि युक्रेनका राजदूत भासिल बोदनारले युक्रेनी गहुँ चोरेर रुसले क्राइमियाको बाटो हुँदै टर्की सहितका मुलुकमा पठाउने गरेको आरोप लगाएका छन् । 

Vianet communication
Maruti inside

रुसले अहिलेसम्म ६ लाख टन अन्नबाली लुटेको दाबी युक्रेनी अधिकारीहरूले गरेका छन् । लुटेको एक लाख टन गहुँ सिरियालाई पठाएको आरोप पनि युक्रेनी अधिकारीहरूले लगाएका छन् ।

तर रुसले यी आरोपहरूको खण्डन गरेको छ । अनि संयुक्त राष्ट्रसंघले पनि युक्रेनी आरोपलाई पुष्टि गर्न नसकिएको बताएको छ । राष्ट्रसंघका महासचिवका प्रवक्ता स्टेफान डुजारिकले विश्व खाद्य कार्यक्रमका कर्मचारीहरूसँग यसबारेमा कुरा गर्दा युक्रेनले लगाएको आरोपको पुष्टि गर्न नसकिएको बताए । 

रुसको खण्डनलाई काट्ने गरी रुसी नियन्त्रणमा रहेको जापोरिझझिया क्षेत्रको सैन्य–नागरिक प्रशासन प्रमुख येभ्गेनी बालित्स्कीले उक्त क्षेत्रबाट पश्चिम एसियाली मुलुकहरूलाई अन्नबाली पठाउन थालिएको बताएका छन् । रोसिया २४ टीभी च्यानलसँग कुराकानी गर्दै उनले त्यहाँको अन्नबाली रुसको बाटो हुँदै पठाउने गरेको र टर्कीसँग यस विषयमा आरम्भिक सम्झौता भइसकेको बताए । 

अन्नबाली लुटेको आरोपसँगै युक्रेनले आफ्ना कृषि उत्पादनलाई रुसले अन्य मुलुक जानबाट रोकेको दाबी पनि गरेको छ । तर आफूहरूले निर्यातमा रोक नलगाएको र युक्रेनी राष्ट्रपति भोलोदीमीर जेलेन्स्कीले बन्दरगाहबाट अन्नबाली निर्यातको आदेश दिनुपर्ने रुसका परराष्ट्रमन्त्री सर्गे लाभरोभले बताएका छन् । 

त्यस्तै रुसका राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले पनि कृष्ण सागरमा युक्रेनी अन्नबालीको निर्यातलाई आफ्ना सैनिकहरूले रोकेको आरोपको खण्डन गरेका छन् । रुसको सरकारी टीभीलाई अघिल्लो शुक्रवार (जुन ३) मा अन्तर्वार्ता दिँदै पुटिनले अन्नबाली निर्यात नहुनुमा युक्रेन नै दोषी रहेको बताए ।  

उनका अनुसार, युक्रेनले कृष्ण सागरमा बारुद राखेको छ र जहाजहरूलाई डुबाइरहेको छ । यस प्रकारले युक्रेनले अन्नबाली बोकेको जहाज बाहिर जानबाट रोकेको पुटिनको भनाइ छ । जेलेन्स्कीले यस समस्यालाई समाधान गर्न नमानेको रुसी अधिकारीहरू आरोप लगाउँछन् । 

तर कृष्ण सागरको तटमा रहेको ओडेसा शहरमा रुसले आक्रमण गर्ने सम्भावना भएको भन्दै युक्रेनले तट नजिकको जलक्षेत्रमा बारुद नहटाउने बताएको छ । पुटिनले बारुद हटाएको अवसर छोपेर आफ्नो सेनाले समुद्रबाट कुनै आक्रमण नगर्ने आश्वासन दिएका छन् । 

गहुँबाहेक मकै, जौ, सूर्यमुखी तेल र आलसको तेल जस्ता उत्पादनको पनि युक्रेन प्रमुख निर्यातकर्ता हो । त्यस्तै रुस र बेलारुसले अन्नबाली हुर्काउने पोटाशको विश्वव्यापी निर्यातको ४० प्रतिशत भाग ओगटेका छन् । तर युद्धका कारण ती सबैमा रोक लागेको छ ।

यसैबीच रुस र टर्कीका रक्षामन्त्रीहरूले सम्भावित अन्नबाली निर्यात कोरिडोर बनाएर युक्रेनको गहुँ निर्यातको बाटो खोल्ने उपायमा चर्चा गरेका छन् । राष्ट्रसंघको पहलमा युक्रेनी अन्नबाली बोकेका जहाजको सुरक्षित आवागमनका विषयमा रुस र टर्कीका परराष्ट्रमन्त्रीहरूले पनि टर्कीको राजधानी अंकारामा छलफल गरेका छन् । 

अन्नबाली निर्यातको यो विषय महत्त्वपूर्ण छ किनकि निर्यात रोकिँदा मूल्यवृद्धि त भएको छ नै, त्यसबाहेक भोकमरीको स्थिति आएर अफ्रिकाका कतिपय मुलुक अस्थिर हुने खतरा बढेको छ । 

रुस र युक्रेनबाट आउने अन्नबालीमा अफ्रिका महादेश अतिनिर्भर छ । राष्ट्रसंघका अनुसार, अफ्रिकाले उपभोग गर्ने लगभग ४० प्रतिशत गहुँ रुस र युक्रेनले आपूर्ति गर्छन् । युक्रेन युद्ध शुरू भएपछि अफ्रिकामा गहुँको मूल्य लगभग २३ प्रतिशतले बढेको छ ।

यसमा भएको गडबडीले अफ्रिकामा सामाजिक अस्थिरता फैलिन सक्छ । खाद्यान्नमा भएको मूल्यवृद्धिका कारण अहिले नै कतिपय अफ्रिकी सरकारहरूमाथि चरम दबाबको स्थिति छ र विरोध प्रदर्शन समेत चर्किन थालेका छन् ।

सोमालियामा विश्व खाद्य कार्यक्रमका अधिकारी पेट्रोक विल्टनले हर्न अफ अफ्रिका क्षेत्रमा सुक्खाका कारण भयावह स्थिति आइसकेको बताएका छन् । लगातार चार वर्ष त्यहाँ पानी नपरेको र भोकभोकै सुत्न बाध्य मानिसको संख्या सन् २०२२ को अन्त्यसम्ममा २ करोड पुग्न लागेको उनको भनाइ छ ।

अफ्रिका मात्र नभई रुस र युक्रेनले विश्वभरि हुने गहुँ आपूर्तिको लगभग एकतिहाइ भाग ओगटेका छन् । तर रुसले युक्रेनमाथि सैन्य कारवाही गरेपछि लगभग २ करोड टन अन्नबाली युक्रेनमा अड्केर बसिरहेको छ । 

गहुँबाहेक मकै, जौ, सूर्यमुखी तेल र आलसको तेल जस्ता उत्पादनको पनि युक्रेन प्रमुख निर्यातकर्ता हो । त्यस्तै रुस र बेलारुसले अन्नबाली हुर्काउने पोटाशको विश्वव्यापी निर्यातको ४० प्रतिशत भाग ओगटेका छन् । तर युद्धका कारण ती सबैमा रोक लागेको छ ।

युक्रेनले कृष्ण सागरमा बारुद नहटाउने हो भने बाल्टिक सागरको बाटो भएर अन्न निर्यात गर्न सक्ने पुटिनको सुझाव छ । त्यसका लागि अन्नबालीहरू रेलमार्गबाट बेलारुसको बाटो हुँदै लग्न सकिने उनी बताउँछन् । त्यसका लागि बेलारुसमाथि पश्चिमले लगाएको प्रतिबन्ध हटाउनुपर्ने शर्त पुटिनले तेर्स्याएका छन् । 

तर विज्ञहरूले पुटिनको सुझाव अव्यावहारिक रहेको बताएका छन् । युक्रेनको अन्नबाली बोकेर जाने रेल क्षमता उपलब्ध नरहेको उनीहरू बताउँछन् । त्यसमाथि जहाजबाट भन्दा रेलबाट ढुवानी गर्दा महंगो पर्न जान्छ । अनि बाल्टिक सागरको बाटो भएर अफ्रिका पुग्दा बेकारमा हजारौं किलोमिटरको बढी यात्रा गर्नुपर्ने हुन्छ । 

यस समस्याको समाधान छिट्टै ननिस्केमा अन्नबाली जुलाई महिनासम्ममा कुहिएर अनुपयोगी हुने खतरा रहेको विज्ञहरू बताउँछन् । अफ्रिकामा लाखौं मानिस भोकमरीको शिकार हुन लाग्नु अनि युक्रेनमा चाहिँ अन्नबाली कुहिने स्थिति आउनु दुर्भाग्यपूर्ण छ । 

त्यसो त पुटिनले यस समस्यालाई खासै महत्त्व नदिई युक्रेनी अन्नबालीले विश्वको अन्नबाली उत्पादनको लगभग साढे २ प्रतिशत भाग मात्र ओगटेको बताए । तर युक्रेनी अन्नबालीले विश्व निर्यातको उल्लेख्य भाग ओगटेको छ र विश्वमा अन्नबालीको मूल्यमा यसले ठूलै असर गर्छ ।

आफ्नो कारणले विश्वमा खाद्य संकट आएको आरोपलाई रुसीहरूले खण्डन गर्ने गरेका छन् । रुसमाथि लगाएको पश्चिमी प्रतिबन्धका कारण यो स्थिति आएको भनी उनीहरू उल्टै पश्चिमलाई दोषी ठहर गर्छन् । अझ पुटिनले त अमेरिकीहरूले अन्धाधुन्ध डलर छाप्ने गरेकाले मूल्यवृद्धिको समस्या आएको आरोप लगाएका छन् । 

पश्चिमले चाहिँ खाद्यान्न आपूर्तिलाई रुसले हतियारका रूपमा उपयोग गरेको आरोप लगाएको छ । तेल र ग्यासलाई पनि यसैगरी रुसले हतियार बनाएर युरोपलाई काबुमा लिन खोजेको आरोप छ । रुस र पश्चिमबीचको यस आरोपप्रत्यारोपले विश्वमा चाहिँ नकारात्मक असर परिरहेको छ ।

TATA Below
NLIC
साउन २४, २०७९

विगत केही समययता युक्रेनका विषयमा पश्चिमा सञ्चारमाध्यमहरूमा आएका सामग्री हेर्दा भोलोदीमीर जेलेन्स्कीलाई पश्चिमले परित्याग गर्न खोजेको संकेत पाइन्छ ।  एम्नेस्टी इन्टरनेसनल नामक मानवअधिकारवादी संस्थाले पाँच ...

साउन २७, २०७९

विगत केही वर्षयता हिन्दी सिनेमा जगत् अर्थात् बलिउडलाई बहिष्कार गर्नुपर्ने माग सामाजिक सञ्जालमा जोडतोडका साथ उठिरहेको छ ।  ट्विटरमा ह्याशट्याग बोयकटबलिउड तथा विभिन्न संस्करण प्रायः ट्रेन्डिङमा रहने गरेको छ ।...

साउन २४, २०७९

आगामी मंसिर ४ गते हुने आम चुनावमा तालमेल गर्ने निर्णय गरेको सत्तारूढ ५ दलीय गठबन्धनले सिट बाँडफाँटबारे औपचारिक छलफल थालेको छ । सिट बाँडफाँट गर्न गठबन्धनले कार्यदल बनाएको छ । चुनावी तालमेलको सैद्धान्तिक स...

साउन २९, २०७९

दुवै सदनले पारित गरेर प्रमाणीकरणका लागि राष्ट्रपतिसमक्ष पुगेको नागरिकता विधेयक शीतल निवासमा अझै अध्ययनकै क्रममा छ ।  सरकारले संसद्मा प्रस्तुत गरेको नागरिकता ऐन संशोधन विधेयक प्रतिनिधिसभाबाट साउन ६ र ...

साउन २९, २०७९

आज (१४ अगस्ट) मा स्वतन्त्रता दिवस मनाइरहेको पाकिस्तान भूरणनीतिक अवस्थितिका कारण उच्च महत्त्वको मुलुक हो ।  भूरणनीतिक अवस्थितिको लाभ पाकिस्तानका अभिजात वर्गले उठाएको भए पनि सर्वसाधारणसम्म त्यसको प्रतिफल पुग्...

साउन २६, २०७९

अमेरिकाको फौजदारी अनुसन्धान संस्था एफबीआईले पूर्वराष्ट्रपति डोनल्ड ट्रम्पको मार–ए–लागो नामक महलमा छापा मारेर खानतलासी गरेपछि अमेरिकामा गृहयुद्ध शब्द चर्चामा आएको छ ।  राष्ट्रपति कार्यकालको अन्...

नेपाली अर्थतन्त्रमा जरो गाडेको पैतृक पूँजीवाद र हाम्रो भविष्य

नेपाली अर्थतन्त्रमा जरो गाडेको पैतृक पूँजीवाद र हाम्रो भविष्य

साउन २९, २०७९

‘हामी फेरि पैतृक पूँजीवादको बाटोमा फर्किरहेका छौं । जहाँ अर्थव्यवस्थाको लगाम केवल सम्पत्तिवालाहरूको हातमा मात्र होइन, बरू विरासतमा प्राप्त सम्पत्तिका मालिकहरूको हातमा हुनेछ । जहाँ तपाईंको जन्म, तपाईंको म...

३०० वर्षको इतिहासमा बेलायतका ५७ प्रधानमन्त्री– वालपोलदेखि जोनसनसम्म

३०० वर्षको इतिहासमा बेलायतका ५७ प्रधानमन्त्री– वालपोलदेखि जोनसनसम्म

साउन २६, २०७९

बेलायतको आधुनिक राजनीतिक इतिहासमा धेरै नेताहरू लामो समयसम्म प्रधानमन्त्री वा पार्टीको नेता भएको देखिँदैन । सत्तापक्ष मात्रै होइन, कुनै पनि पार्टीको प्रमुखबाट एकपटक हटेपछि वा असफल भएपछि पुनः त्यहीँ पदका लागि उ...

अत्यावश्यक ६ सुधार जसले न्यूनीकरण गर्नसक्छ सहकारीमा व्याप्त विकृति

अत्यावश्यक ६ सुधार जसले न्यूनीकरण गर्नसक्छ सहकारीमा व्याप्त विकृति

साउन २३, २०७९

नेपालको आर्थिक विकासमा सार्वजनिक, निजी र सहकारी ३ खम्बे नीतिलाई अवलम्बन गरिएको छ । संविधानमा समाजवादको परिकल्पनासहित सार्वजनिक, निजी र सहकारी क्षेत्रको प्रवर्द्धन गरी तीब्र दीगो आर्थिक विकासको मार्गनिर्देशन भएको ...

ad
x