अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प र रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन आज अलास्कामा भेट्दै छन् । ६ वर्षपछि हुन लागेको दुई नेताबीचको भेटको एजेन्डा रुस-युक्रेन युद्ध रोक्नु हो । आफूलाई विश्वव्यापी शान्ति निर्माताको रूपमा चित्रण गर्ने अमेरिकी राष्ट्रपतिले युद्धविराम सफलता हासिल गर्न पुटिनसँगको आफ्नो व्यक्तिगत सम्बन्धलाई उपयोग गर्ने आशा राखेका छन् ।

ट्रम्प-पुटिनको भेट अलास्काको सबैभन्दा ठूलो शहर एन्कोरेजस्थित अमेरिकी सैन्य अड्डामा हुने छ । सीएनएनका अनुसार बैठकको क्रममा ट्रम्प-पुटिनबाहेक कोठामा दुई जना मात्र दोभाषे हुनेछन् । बैठकपछि दुवै नेताले पत्रकार सम्मेलन गर्नेछन् ।

वार्ताअघि, रूस र युक्रेनबीच तीखो बयानबाजी शुरू भएको छ । पुटिन रुसले कब्जा गरेको युक्रेनको लगभग २० प्रतिशत भूमि रुसमा समावेश गर्न चाहन्छन् । साथै, जेलेन्स्की युक्रेनको एक इन्च भूमि पनि दिन तयार छैनन् ।

ट्रम्पले २०२३-२४ को राष्ट्रपति चुनाव अभियानको क्रममा धेरैपटक वाचा गरेका थिए कि उनी राष्ट्रपति बनेको २४ घण्टाभित्र रुस-युक्रेन युद्ध अन्त्य गर्नेछन् । उनी राष्ट्रपति बनेको ६ महिनाभन्दा बढी भइसक्यो, तर ट्रम्पको वाचा अझै पूरा भएको छैन ।

उल्टो, रुसले युक्रेनमा हवाई आक्रमण तीव्र पारेको छ । यसबाट रिसाएर ट्रम्पले रुसलाई शान्ति सम्झौताबारे कुरा गर्न ५० दिनको समय दिएका थिए । ट्रम्पले तत्काल युद्धविराममा सहमति नभएमा थप कडा अमेरिकी प्रतिबन्धहरू लगाउने चेतावनी दिएका थिए । यो समयसीमा अगस्ट ८ मा समाप्त भैसकेको छ । 

अगस्ट ६ मा, समयसीमाभन्दा दुई दिनअघि अमेरिकी विशेष दूत स्टीव विटकफले मस्कोमा पुटिनलाई भेटेका थिए । यो बैठकपछि ट्रम्प र पुटिनबीचको भेटघाटको योजना बनाइएको हो । ट्रम्पले अगस्ट ८ मा भेटघाटको घोषणा गरेका थिए ।

बीबीसीका अनुसार, अलास्कामा ट्रम्प र पुटिनको भेटघाटको सबैभन्दा ठूलो कारण सुरक्षा हो । अलास्काको मुख्य भूमिको सबैभन्दा नजिकको भाग रूसको चुकोटकाबाट केवल ९० किलोमिटर टाढा छ । पुटिन कुनै पनि 'शत्रु' देशमाथि उडान नगरी त्यहाँ पुग्न सक्छन् ।

यस क्षेत्रमा केही रूसी वायुसेना अड्डा र सैन्य निगरानी स्टेशनहरू छन्, जहाँ आणविक हतियारहरू पनि हुन सक्छन् । यहाँ पुटिनको भेटघाट सुरक्षित हुनेछ ।

दोस्रो कारण दूरी हो । अलास्का युक्रेन र युरोपबाट धेरै टाढा छ । यो पुटिनको सोचसँग मेल खान्छ, जसमा उनी किभ र ईयू नेताहरूलाई संलग्न नगरी अमेरिकासँग सिधै कुरा गर्न चाहन्छन् ।

अलास्का समाचारका अनुसार, पुटिन बेरिङ स्ट्रेट हुँदै अलास्का जानेछन्। उनी रुसी हवाई क्षेत्रबाट सिधै अमेरिकी हवाई क्षेत्रमा प्रवेश गर्नेछन् । अलास्कामा रुसी सैनिकहरूले पुटिनको सुरक्षा गर्नेछन् । रुसी सुरक्षाकर्मीहरूले पुटिनलाई सुरक्षित रूपमा देशमा लैजान र ल्याउन विशेष योजना तयार पारेका छन् ।

पुटिनको भ्रमणको लागि अगस्ट १५ मा एन्कोरेज जाने सबै उडानहरू बन्द छन् । पुटिनको विमानलाई विशेष सुरक्षा प्रोटोकल अन्तर्गत ल्याइनेछ । 

रुसले युक्रेनको लगभग २० प्रतिशत अर्थात् लगभग १ लाख १४ हजार ५०० वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफल ओगटेको छ । यसमा क्रिमिया, डोनेट्स्क, लुहान्स्क, खेरसन र जापोरिजिया जस्ता क्षेत्रहरू समावेश छन् । रुसले यी क्षेत्रहरूलाई आफ्नो रणनीतिक र ऐतिहासिक सम्पदा मान्दछ र तिनीहरूलाई छोड्न तयार छैन ।

पुटिनले स्पष्ट रूपमा भनेका छन् कि युक्रेनले रूसले कब्जा गरेका क्षेत्रहरूमा आफ्नो दाबी त्यागेपछि र ती क्षेत्रहरूलाई रूसको भागको रूपमा स्वीकार गरेपछि मात्र युक्रेनसँग शान्तिको बारेमा वार्ता हुन सक्छ । यसबाहेक, पुटिनले युक्रेनले नाटोमा सामेल हुने आफ्नो मनसाय त्याग्नुपर्ने शर्त पनि राखेका छन् ।

युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्कीले युक्रेनको एक इन्च पनि भूमि रूसलाई दिने छैनन् । उनको विश्वास छ कि यदि युक्रेन अहिले पछि हट्यो भने यसले देशको सार्वभौमसत्ता र सुरक्षालाई कमजोर बनाउन सक्छ । साथै, भविष्यमा रूसले थप आक्रमण गर्ने मौका पाउन सक्छ ।

ट्रम्पले अगस्ट १३ मा युक्रेनी राष्ट्रपति जेलेन्स्की र युरोपेली नेताहरूसँग भर्चुअल बैठक गरेका थिए । यस बैठकमा ट्रम्पले युद्ध अन्त्य गर्न भूमि आदानप्रदानको बारेमा कुरा गरेका थिए ।

जेलेन्स्कीले कुनै पनि सर्तबिना युद्धविरामको माग गरेका थिए । 

युरोपेली देशहरू, विशेष गरी जर्मनी, बेलायत र फ्रान्स, युक्रेनको आत्मसमर्पणको पक्षमा छैनन् । उनीहरूले रूसको सर्तहरू स्वीकार गर्न र युक्रेनको सार्वभौमिकतालाई समर्थन गर्न अस्वीकार गरेका छन् । युरोपेली देशहरू विश्वास गर्छन् कि युक्रेनलाई संलग्न नगरी वा सुरक्षा ग्यारेन्टी प्रदान नगरी कुनै पनि सम्झौतामा प्रवेश गर्नु गलत हुनेछ । यसले शान्ति वार्तामा सहमतिमा पुग्न गाह्रो बनाइरहेको छ।