जनकपुरधाम–प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ले केही समय पहिले सिरहामा आयोजित एक कार्यक्रममा वैदेशिक रोजगारीमा जाने युवाहरूको सुविधाको लागि जनकपुरमा वैदेशिक रोजगार विभागको श्रम कार्यालय सञ्चालन गर्ने घोषणा गरेका थिए । श्रम कार्यालय खोलेपछि वैदेशिक रोजगारीका लागि खाडी लगायतका मुलुकमा जान खोज्ने कामदारले श्रम स्वीकृतिदेखि विभिन्न कामका लागि काठमाडौं जानुपर्ने बाध्यता अन्त्य हुने आश्वासन उनले दिएका थिए ।
प्रधानमन्त्रीको उक्त घोषणापछि मध्य तराइका युवाहरूमा खुसी छाएको थियो । तर, प्रधानमन्त्री पदबाट राजीनामा दिएर हाल कामचलाउ प्रधानमन्त्रीमा सीमित भइसक्दा पनि प्रतिवद्वतामुताविक श्रम कार्यालय स्थापनाको हुन नसकेपछि अहिले जनकपुरवासीले सुविधाको आस मारेका छन् ।
कार्यालय स्थापना गर्ने सन्दर्भमा हालसम्म ‘सिन्को भाँचिएको’ छैन । अहिले यहाँका स्थानीय प्रधानमन्त्रीले आश्वासन बाँडेर पूरा नगरेकोमा निराश देखिन्छन् । प्रधानमन्त्रीले प्रतिवद्वता जनाएबमोजिम काम अघि बढेको भए हालसम्म उक्त श्रम कार्यालय सञ्चालनमा आइसकेको हुनेथियो ।
धनुषाका प्रमुख जिल्ला अधिकारी दिलिप कुमार चापागाईले श्रम कार्यालय स्थापना सम्बन्धि प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रीपरिषद्को कार्यालयबाट हालसम्म आवश्यक पत्राचार र पहल नभएको बताए । ‘वैदेशिक रोजगार विभागबाट पनि कुनै जानकारी दिइएको छैन,’ उनले भने ।
प्रचण्ड सरकारका कानून मन्त्री अजय शंकर नायक प्रधानमन्त्रीले घोषणा गरे अनुरुप सो कार्यालय जनकपुरमै स्थापना हुने बताउँछन । ‘प्रधानमन्त्रीले घोषणा गर्दा म पनि सहभागी थिएँ । श्रम कार्यालय जनकपुर मै संचालन हुन्छ,’ उनले भने, ‘अहिले पूर्ण बजेट नआएको र थप नयाँ कार्यक्रम पनि नल्याइएकाले पछि त्यो कार्यालय संचालन सन्दर्भमा बजेटमा समावेश गरिनेछ ।’ नायकले लोकान्तरसँग भने ।
अञ्चल श्रम कार्यालय जनकपुरका अनुसार वैशाखको पहिलो साता वैदेशिक रोजगार विभागका कर्मचारीहरूको टोली जनकपुर आएर कार्यालय संचालनका लागि आवश्यक आवासको बारेमा जानकारी लिएको थियो । तर, त्यसयता कुनै पनि काम अघि बढेको छैन । बरु उक्त कार्यालय महोत्तरीको बर्दिवासमा सारिने हल्ला चलेको छ । त्यसले स्थानीयमा निराशा थपेको छ ।
सप्तरी, सिरहा, धनुषा, महोत्तरी, सिन्धुली, सर्लाही लगायत प्रदेश नम्बर २ का जिल्लाहरूका लागि उक्त कार्यालय जनकपुरमा खोलिने बताइएको थियो । उक्त कार्यालय संचालनमा आए श्रम स्वीकृति लिन र मेडिकल जाँच गराउन राजधानी जानुपर्ने बाध्यता अन्त्य हुन्छ । त्यो कार्यालय संचालनमा आए जनकपुरमा दैनिक ५ सय देखि १ हजार मानिसहरूको आवागमन वढ्ने छ ।
धनुषाबाट मात्र एक लाख वैदेशिक रोजगारीमा पछिल्ला वर्षहरूमा मध्य तराइका धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही लगायत जिल्लाका अधिकांश परिवारका सदस्य वैदेशिक रोजगारीमा गएका छन् ।
धनुषाबाटमात्रै आर्थिक वर्ष (आव) २०६५/०६६ मा १० हजार ९ सय ५० जना, आव २०६६/०६७ मा ११ हजार ९ सय ४२ जना, आव २०६७/०६८ मा ११ हजार ९ सय २३ जना र आव २०६८/०६९ मा ११ हजार ६ सय ४३ जना वैदेशिक रोजगारीमा गएका थिए ।
त्यस्तै, धनुषाबाटै आव २०६९/०७० मा १८ हजार ८ सय ९४, आव २०७०/०७१ मा २१ हजार ३ सय ५७ जना र आव २०७१/०७२ मा २२ हजार २ सय ५९ जना वैदेशिक रोजगारीमा गएका थिए ।
पछिल्लो ७ वर्षमामात्रै धनुषाबाट १ लाख ८ हजार ९ सय ६८ जना वैदेशिक रोजगारीका लागि खाडी मुलुक गएका छन् । जसमध्ये १ सय ९० जना महिला पनि छन् । सोही हाराहारीमा तराई मधेसका अन्य जिल्लाहरुबाट पनि वैदेशिक रोजगारीका लागि जाने गरेको तथ्याङ्क छ ।
जनकपुरमा श्रम कार्यालय संचालनमा आए वैदेशिक रोजगारीका लागि हुने प्रक्रियागत झण्झट धेरै कम हुने सेवाग्राही बताउँछन् ।