०६ साउन २०८३, बुधबार
अहमदाबादमा भएको विमान दुर्घटनाको प्रारम्भिक अनुसन्धान प्रतिवेदन ठीक एक महिनापछि सार्वजनिक भएको छ । भारतको विमान दुर्घटना अनुसन्धान ब्यूरो (एएआईबी)ले शनिबार एयर इन्डिया विमान दुर्घटनाको प्रारम्भिक अनुसन्धान प्रतिवेदन सार्वजनिक गरेको हो ।
प्रतिवेदनले विमानका दुई पाइलटहरूबीचको कुराकानी पनि सार्वजनिक गरेको छ । कुराकानी ककपिट भ्वाइस रेकर्डरमार्फत् प्राप्त गरिएको भारतीय सञ्चार माध्यमहरूले जनाएका छन् ।
अहमदाबादबाट बेलायतको ग्याटविक विमानस्थलको लागि उडान भरेको विमान एक महिनाअघि दुर्घटना भएको थियो ।
उडानमा एटीपीएल लाइसेन्स प्राप्त क्याप्टेन र लाइसेन्स प्राप्त सह-पाइलट र दस जना केबिन क्रू थिए ।
विमानका मुख्य पाइलट क्याप्टेन सुमित सभरवाल थिए र क्लाइभ कुन्दर पनि पहिलो अधिकारीको रूपमा उपस्थित थिए ।
दुवै पाइलट मुम्बईका थिए र एक दिन अगाडि अहमदाबाद पुगेका थिए । उडानअघि उनीहरूले पर्याप्त आराम गरेका थिए।
उडानको क्रममा को-पाइलटले विमान उडाइरहेका थिए र क्याप्टेनले निगरानी गरिरहेका थिए ।
उडान भरेपछि विमानले भारतीय समयअनुसार दिउँसो १:३८:४२ बजे १८० नटको अधिकतम रेकर्ड गरिएको वायुगति हासिल गरेको थियो ।
लगत्तै, इन्जिन १ र इन्जिन २ को इन्धन कट-अफ स्विचहरू एक सेकेन्डको भिन्नतामा एक-एक गरी 'रन टु कट-अफ' स्थितिमा सरेका थिए । इन्जिनको इन्धन आपूर्ति बन्द हुनेवित्तिकै इन्जिन १ र इन्जिन २ को गति टेकअफ स्तरभन्दा तल घट्न थालेको थियो ।
रिपोर्टका अनुसार ककपिटको आवाज रेकर्डिङमा एक पाइलटले अर्को पाइलटलाई किन कटअफ गरेको ? भन्दै प्रश्न गरेको सुनिन्छ अनि अर्को पाइलटले जवाफ दिन्छन् कि उनले कटअफ गरेका छैनन् । रिपोर्टमा कुन आवाज कुन पाइलटको हो भन्ने कुरा स्पष्ट छैन।
केही सेकेन्डपछि, दुई पाइलटहरूमध्ये एकले जमिनमा रहेका हवाई ट्राफिक नियन्त्रण अधिकारीहरूलाई 'मेडे मेडे मेडे' सन्देश पठाउँछन् । तर, रिप्लाई नसुन्दै विमान दुर्घटना हुन्छ ।
अनुसन्धानकर्ताहरूले एयर इन्डियाको उडानको प्रारम्भिक रिपोर्टबाट उडान भरेको केही सेकेन्डपछि विमानको दुवै इन्जिनको इन्धन कट-अफ स्विचहरू रनबाट कट-अफ स्थितिमा सरेको पत्ता लगाएका छन्, जसका कारण विमान अचानक १८० नटको गतिमा रोकिएको थियो।
यो मानवीय त्रुटि थियो वा दुर्लभ प्राविधिक गल्तीको परिणाम हो भन्ने कुरा अझै स्पष्ट छैन । अनुसन्धान अगाडि नबढेसम्म यसको वास्तविक कारण पत्ता लगाउन नसकिने बीबीसी हिन्दीले जनाएको छ ।
प्रारम्भिक प्रतिवेदनपछि एयर इन्डियाले एक विज्ञप्ति जारी गरेको छ। कम्पनीले दुर्घटनाबाट प्रभावित परिवारहरूको साथमा रहेको र अनुसन्धान एजेन्सीहरूलाई पूर्ण सहयोग गरिरहेको बताएको छ।
दुर्घटनामा कम्तिमा २६० जनाको मृत्यु भएको थियो । केवल एक यात्रु ब्रिटिश नागरिक विश्वासकुमार रमेश मात्रै बाँचेका थिए । अहमदाबादबाट लन्डनका लागि उडेको एयर इन्डियाको उडान उडान भरेको केही समयपछि दुर्घटनाग्रस्त भएको थियो । विमानमा दलका सदस्यसहित २४२ जना सवार थिए।
क्याप्टेन सभरवालसँग ८ हजार २०० घण्टा उडान अनुभव थियो भने सह-पाइलट क्लाइभ कुन्दरसँग पनि १ हजार १०० घण्टा उडान अनुभव थियो ।
एयर ट्राफिक कन्ट्रोलका अनुसार, विमानले अहमदाबादबाट दिउँसो १:३९ बजे रनवे नम्बर २३ बाट उडान भरेको थियो ।
एटीसीका अनुसार, रनवेबाट उडान भरेको केही समयपछि विमानस्थल बाहिर रहेको होस्टेल कम्प्लेक्समा खसेको थियो । यो दुर्घटनापछि घटनास्थलबाट कालो धुवाँको ठूलो बादल उड्न थालेको थियो ।
यात्रुहरूबाहेक दुर्घटनामा परेका अधिकांश आवासीय डाक्टर र चिकित्सा अध्ययन गरिरहेका स्नातकोत्तर विद्यार्थीहरू थिए।
प्रतिवेदनले विमानस्थलको परिधिको पर्खाल पार गर्नुअघि नै विमानले उचाइ गुमाउन थालेको पनि उल्लेख गरेको छ । अनुसन्धानले विमानको बाटोमा कुनै चरा थियो भन्ने कुनै संकेत फेला पारेको छैन। यसले चरा ठोक्किनु दुर्घटनाको कारण नभएको स्पष्ट पार्छ।
विमान दुर्घटनाको अनुसन्धान अझै जारी छ र यससँग सम्बन्धित धेरै महत्त्वपूर्ण प्राविधिक भागहरू पहिचान गरी थप अनुसन्धानको लागि अलग राखिएको छ।
'उडान भर्नेवित्तिकै दुवै इन्धन स्विच बन्द भए, अनि क्षणभरमै एयर इन्डियाको विमान भुइँमा खस्यो'
