०३ साउन २०८३, आइतबार
अमेरिकाले भेनेजुएलाली क्रुड बोक्ने जहाजहरूलाई लक्षित गर्दै कडाइ बढाउन थालेको छ ।
यसै सन्दर्भमा, यस हप्ताको पहिलो जफतपछि क्यारिबियन क्षेत्रमा अझै धेरै ट्यांकर नियन्त्रणमा लिने तयारी भइरहेको अन्तर्राष्ट्रिय सञ्चारमाध्यमहरूले जनाएका छन् । यो विषयको जानकारी राख्ने छ जना स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै रोयटर्सले जनाएअनुसार अमेरिकी कदम भेनेजुएलाका राष्ट्रपति निकोलास मदुरोमाथि थप दबाब सिर्जना गर्ने रणनीतिको हिस्सा हो ।
भेनेजुएलाली तेल बोक्ने जहाजमाथि यो पहिलो प्रत्यक्ष कारबाही हो । अमेरिका २०१९ देखि भेनेजुएलामाथि आर्थिक प्रतिबन्ध लागू गर्दै आएको छ । हाल दक्षिण क्यारिबियन क्षेत्रमा अमेरिकी सैन्य उपस्थिति पनि बाक्लिएको छ र राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासन मदुरोविरुद्ध झनै आक्रामक बन्दै गएको छ ।
जफतको जोखिम बढेपछि भेनेजुएलाली क्रुड बोक्ने जहाजका मालिक, अपरेटर र एजेन्टहरू सतर्क बनेका छन् ।
केहीले भेनेजुएलाली जलक्षेत्रबाट तय भइसकेका यात्रा समेत पुनर्विचार गर्न थालेको शिपिङ क्षेत्रका स्रोतहरूलाई उद्धृत गर्दै रोयटर्सले लेखेको छ ।
स्रोतहरूले भेनेजुएलाको तेल मात्र होइन, अमेरिकाले प्रतिबन्ध लगाएका अन्य देश, विशेषगरी इरानको तेल बोक्ने ट्याङ्करहरू पनि आगामी हप्ताहरूमा कारबाहीको दायराभित्र पर्न सक्ने बताएका छन् । विषय संवेदनशील भएकाले स्रोतहरूले नाम सार्वजनिक नगर्न अनुरोध गरेको रोयटर्सले जनाएको छ ।
भेनेजुएलाको सरकारी तेल कम्पनी पीडीभीएसएको औपचारिक प्रतिक्रिया आएको छैन । भेनेजुएलाली सरकारले भने अमेरिकी कदमलाई 'चोरी'को संज्ञा दिएको छ ।
यसैबीच, व्हाइट हाउसकी प्रवक्ता क्यारोलिन लेभिटले भविष्यका कदमबारे टिप्पणी नगरे पनि राष्ट्रपति ट्रम्पको प्रतिबन्ध नीति कडाइका साथ कार्यान्वयन हुने बताइन् ।
'प्रतिबन्धित र अनाधिकृत तेल बोक्ने जहाजहरूलाई हामी बेवास्ता गर्दैनौं,' उनले भनिन् ।
स्रोतका अनुसार अमेरिकाले लक्षित ट्याङ्करहरूको सूची तयार गरिसकेको छ ।
अमेरिकी न्याय विभाग र होमल्यान्ड सेक्युरिटीले महिनौंदेखि यस्तो कारबाहीको तयारी गरिरहेको पुष्टि भएको छ ।
आर्थिक दबाब बढ्ने आशंका
विश्लेषकहरूका अनुसार तेल निर्यात रोकिने अवस्था आएमा मदुरो सरकारको आर्थिक हैसियत कमजोर बन्नेछ । अमेरिकी ट्रेजरीले भर्खरै भेनेजुएलामा क्रुड लोड गरेका छ वटा सुपरट्याङ्कर र भेनेजुएलाका चार नागरिकमाथि प्रतिबन्ध घोषणा गरेको छ । यी जहाज नै जफतका लागि प्राथमिक लक्ष्य हुन् कि होइनन् भन्ने खुलेको छैन ।
अमेरिकाले यसअघि क्यारिबियन र प्रशान्त क्षेत्रमा ड्रग्स बोक्ने भन्दै २० भन्दा बढी जहाजमाथि कारबाही गरिसकेको छ, जसमा ८० भन्दा बढीको मृत्यु भएको बताइन्छ । विज्ञहरूले यसलाई गैरन्यायिक हत्या बन्न सक्ने चेतावनी दिए पनि अमेरिका यसलाई 'आतंककारी समूहविरुद्धको आवश्यक कारबाही'को रूपमा व्याख्या गर्छ ।
‘श्याम बेडा’को निगरानी
अमेरिकी अधिकारीहरूको भनाइअनुसार हालको रणनीति भेनेजुएला, इरान र कहिलेकाहीँ रुसको तेल चीनमा पुर्याउने ‘श्याम बेडा’ भनिने ट्याङ्करहरूलाई लक्षित गर्दै अघि बढाइएको हो । एउटा जहाजले एकैपटक विभिन्न प्रतिबन्धित देशको तेल बोकेको देखिन थालेपछि निगरानी कडाइ गरिएको हो ।
पहिलो जफतमा परेको ‘स्किपर’ नामक जहाजपछि कम्तीमा एक शिपरले भर्खरै लोड गरिएका तीन कार्गो (६ लाख ब्यारेलभन्दा बढी मेराय ग्रेड क्रुड)को यात्रा रोकिदिएको छ । जहाजहरू भेनेजुएलाको तटनजिकै रोकिएका छन् ।
बन्दरगाह प्रवेशपछि कारबाही
अमेरिकी फौजले भेनेजुएलाका बन्दरगाह र नजिकका अन्तर्राष्ट्रिय समुद्री क्षेत्रहरूलाई कडाइका साथ निगरानी गरिरहेको छ । जहाज अन्तर्राष्ट्रिय पानीमा प्रवेश गरेपछि कारबाही गर्ने योजना रहेको बताइन्छ ।
अमेरिकाले जफत गरेका जहाजहरूलाई आफ्ना बन्दरगाहमा ल्याएर कानूनी प्रक्रियामार्फत तेल कार्गो जफत गर्ने तयारी गरेको छ । थप कारबाहीको समय बन्दरगाह प्रवेश र तेल झार्ने तयारी कति छिटो पूरा हुन्छ भन्नेमा निर्भर रहने स्रोतहरूले बताएका छन् । पुराना, अस्पष्ट स्वामित्व भएका र राम्रो बीमा नभएका जहाजलाई धेरै बन्दरगाहले स्वागत नगर्ने चुनौती पनि देखिएको छ ।
नोभेम्बरमा प्रतिबन्ध सूचीमा परेको ‘सीहर्स’ नामक जहाजलाई अमेरिकी युद्धपोतले केही समय निगरानी गरेको र पछि त्यो जहाज भेनेजुएला पुगेको स्रोतहरूले बताएका छन् ।
यस विषयमा कानूनी विवाद पनि उठेको छ । भेनेजुएलाले अमेरिकी कदमलाई अन्तर्राष्ट्रिय डकैती भने पनि कानून विशेषज्ञहरूका अनुसार यसलाई कानूनी अर्थमा डकैती मानिँदैन । 'सरकारी स्वीकृत कारबाही भएकाले कानूनी परिभाषामा डकैती पर्दैन,' ब्रिटिश समुद्री कानून विज्ञ लरेन्स एटकिन-टायलेटले बताएका छन् । 'यो राजनीतिक अभिव्यक्ति बढी हो ।'
– रोयटर्सबाट
