११ साउन २०८३, सोमबार
युक्रेनका राष्ट्रपति भोलोदिमिर जेलेन्स्कीले रूस–युक्रेन युद्ध अन्त्यका विषयमा अमेरिकी दूतहरूसँग भएको वार्तालाई सकारात्मक भनेका छन् ।
जेलेन्स्कीका अनुसार बिहीबार अमेरिकी दूत स्टिभ विटकोफ र अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पका ज्वाइँ जेरेड कुश्नरसँग करिब एक घण्टा चलेको टेलिफोन वार्ताबाट शान्ति प्रक्रियालाई अघि बढाउने सन्दर्भमा नयाँ विचार आएको छ ।
उनले उक्त संवादबाट ढाँचा, भेटघाट र समयसीमाका हिसाबले वास्तविक शान्ति नजिक ल्याउने नयाँ उपाय प्राप्त भएको बताएका छन् ।
उक्त प्रतिक्रिया उनले अमेरिका र युक्रेनका दूतहरूबीच फ्लोरिडामा सहमति भएको अद्यावधिक २० बुँदे शान्ति योजनाको विवरण सार्वजनिक गरेको एक दिनपछि दिएका हुन् ।
जेलेन्स्कीले विटकोफ र कुश्नरलाई अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्प तथा उनका परिवारलाई क्रिसमसको शुभकामना समेत पठाइदिन आग्रह गरेको बताएका छन् ।
यसैबीच, क्रेमलिनले अमेरिकी पक्षबाट रूसी दूतमार्फत् ल्याइएका प्रस्तावहरूको विश्लेषण भइरहेको जनाएको छ ।
रूसको राष्ट्रपति कार्यालयका प्रवक्ता दिमित्री पेस्कोभले ती प्रस्ताव अध्ययन गरिरहेको र राष्ट्रप्रमुखको निर्णयअनुसार अमेरिकासँग संवाद अघि बढाइने बताएका छन् ।
रूसले फेब्रुअरी २०२२ मा युक्रेनमाथि पूर्णस्तरको आक्रमण थालेपछि युद्ध शुरू भएको हो । युद्ध अन्त्यका लागि ट्रम्प र उनका दूतहरूले युक्रेन र रूस दुवै पक्षसँग निरन्तर वार्ता गरिरहेका छन् ।
पछिल्ला दिनहरूमा केही प्रगति देखिएको बताउँदै जेलेन्स्कीले अमेरिकी दूतहरूले अघि सारेका ‘राम्रा विचार’को प्रशंसा गरेका छन् । उनले अझै केही संवेदनशील विषयमा काम गर्न बाँकी रहेको स्वीकार गरे पनि अमेरिकी टोलीसँग मिलेर ती विषयहरू समाधान गर्न सकिने विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।
जेलेन्स्कीका अनुसार युक्रेनका प्रमुख वार्ताकार तथा सुरक्षा अधिकारी रुस्तेम उमेरोभले अमेरिकी टोलीसँग वार्ता निरन्तरता दिनेछन् ।
अमेरिका र युक्रेनबीच सहमति भएको २० बुँदे शान्ति योजना केही हप्ता अघि विटकोफले तयार पारेको प्रारम्भिक मस्यौदाको अद्यावधिक संस्करण हो । प्रारम्भिक मस्यौदा रूसको आक्रामक मागअनुकूल भएको भन्दै कीभ र युरोपेली मुलुकहरूले त्यसलाई युक्रेनको आत्मसमर्पण सरह ठानेका थिए ।
अद्यावधिक प्रस्तावमा युक्रेनको पूर्वी क्षेत्रबाट सेना फिर्ता गर्ने सम्भावना र त्यसको सट्टा निशस्त्रीकृत क्षेत्र बनाउने विषय समावेश गरिएको जेलेन्स्कीले बताएका थिए । साथै, रूसले पुनः आक्रमण गरेमा समन्वित सैन्य प्रतिक्रिया जनाउन अमेरिका, नाटो र युरोपेली मुलुकबाट सुरक्षा प्रत्याभूति दिने प्रस्ताव पनि योजनामा समेटिएको छ ।
पूर्वी औद्योगिक क्षेत्र डोनेत्स्कबारे जेलेन्स्कीले ‘स्वतन्त्र आर्थिक क्षेत्र’को अवधारणा सम्भावित विकल्पका रूपमा अघि सारेका छन् । युक्रेनी सेना फिर्ता हुने कुनै पनि क्षेत्र युक्रेनकै प्रशासन र प्रहरीद्वारा सुरक्षा गरिनुपर्ने उनले स्पष्ट पारेका छन् ।
हाल रूसले डोनेत्स्क क्षेत्रको करिब ७५ प्रतिशत र छिमेकी लुहान्स्क क्षेत्रको करिब ९९ प्रतिशत भूभाग नियन्त्रणमा लिएको छ । यी दुवै क्षेत्रलाई संयुक्त रूपमा डोनबास भनिन्छ ।
अमेरिकाको नेतृत्वमा चलिरहेको शान्ति वार्ताका क्रममा ट्रम्पले जेलेन्स्कीमाथि सम्पूर्ण डोनबास रूसलाई सुम्पन दबाब दिँदै आएका छन् । तर, जेलेन्स्कीले हालसम्म कुनै पनि भूभाग छोड्न अस्वीकार गर्दै बलियो सुरक्षा प्रत्याभूतिको माग गरिरहेका छन् ।
रूसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिनले युक्रेनी सेना डोनबासबाट नहटे बलपूर्वक कब्जा गरिने चेतावनी दिँदै आएका छन् ।
कूटनीतिक प्रयास अघि बढिरहे पनि युद्ध भने जारी छ । युक्रेनी सेनाले बिहीबार दक्षिणी रोस्तोभ क्षेत्रमा रहेको रूसको प्रमुख तेल प्रशोधन केन्द्रमा क्रुज मिसाइल आक्रमण गरेको जनाएको छ ।
युक्रेन सीमासँग नजिक रहेको नोभोशाख्तिन्स्क रिफाइनरी कब्जामा रहेको पूर्वी युक्रेनमा रूसी सेनालाई इन्धन आपूर्ति गर्ने मुख्य केन्द्र मानिन्छ ।
उता, रूसी रक्षा मन्त्रालयले डोनेत्स्क क्षेत्रको स्वियातो–पोक्रोभ्स्के बस्ती आफ्नो नियन्त्रणमा आएको दाबी गरेको छ ।
यसअघि यसै साता युक्रेनी सेना पूर्वी सहर सिभेर्स्कबाट पछि हटेको थियो। सिभेर्स्क कब्जामा परेसँगै रूस युक्रेनको नियन्त्रणमा रहेका स्लोभियान्स्क र क्रामाटोर्स्क सहर नजिक पुगेको छ ।
