०५ साउन २०८३, मंगलबार
उत्तरी अफगानिस्तानमा रत्न पत्थर उत्खननका क्रममा भएको खानी दुर्घटनामा चार खानी मजदुरको मृत्यु भएको छ । बदख्सान प्रान्तमा भएको यस घटनामा भूमिगत रूपमा काम गरिरहेका मजदुरहरू ढुङ्गा पिस्याउने मेसिनबाट निस्किएको धुवाँका कारण श्वासप्रश्वासमा समस्या भएर मृत्यु भएको एक स्थानीय अधिकारीले शनिबार जानकारी दिएका छन् ।
बदख्सान प्रान्तका प्रहरी प्रवक्ता एहसानुल्लाह कामगरले उक्त घटना खास जिल्लामा रहेको एउटा खानीमा भएको बताउनुभयो । उहाँका अनुसार रत्न पत्थर उत्खननका क्रममा भूमिगत रूपमा बहुमूल्य ढुङ्गा खोजिरहेका चारै जना कामदारको घटनास्थलमै मृत्यु भएको थियो । ढुङ्गा पिस्ने क्रममा प्रयोग गरिएको मेसिनबाट निस्किएको बाक्लो धुवाँले उनीहरूको सास फेर्न नपाएर ज्यान गएको प्रारम्भिक विवरणमा उल्लेख गरिएको छ ।
अधिकारीहरूले सो खानी आधिकारिक रूपमा दर्ता भई सञ्चालनमा थियो वा अवैध रूपमा चलिरहेको थियो भन्ने विषयमा भने तत्काल कुनै टिप्पणी गरेका छैनन् । एएफपीले यस सम्बन्धमा प्रतिक्रिया मागे पनि सम्बन्धित निकायबाट थप विवरण प्राप्त हुन सकेको छैन ।
अफगानिस्तान प्राकृतिक स्रोतका हिसाबले धनी मुलुक मानिन्छ । यहाँ सङ्गमरमर, विभिन्न खनिज, सुन, बहुमूल्य रत्नका साथै कोइलाको पनि उत्खनन गरिन्छ । अमेरिकी र संयुक्त राष्ट्रसङ्घीय निकायहरूले सन् २०१० र २०१३ मा गरेका मूल्याङ्कनअनुसार अफगानिस्तानको चट्टानी भूभागमा तामा, लिथियमलगायत बहुमूल्य खनिजको विशाल भण्डार रहेको र त्यसको अनुमानित मूल्य १० खर्ब अमेरिकी डलरसम्म हुन सक्ने बताइएको छ ।
तर यति ठूलो सम्भावनाका बाबजुद खानी क्षेत्रमा सुरक्षा मापदण्ड कमजोर रहँदै आएको छ । पर्याप्त उपकरण र सुरक्षात्मक सामग्रीको अभावमा काम गर्नुपर्ने अवस्था भएकाले यस्ता घातक दुर्घटनाहरू बारम्बार हुने गरेका छन् । धेरैजसो खानीहरू दुर्गम क्षेत्रमा रहेकाले निरीक्षण र नियमन पनि चुनौतीपूर्ण रहेको अधिकारीहरू स्वीकार गर्छन् ।
यसअघि पनि यस्तै दुर्घटनाहरू भएका छन् । सन् २०२५ को जुलाई महिनामा उत्तरी बघलान प्रान्तमा रहेको एक कोइला खानी ढल्दा छ जना खानी मजदुरको मृत्यु भएको थियो भने १८ जना घाइते भएका थिए । पछिल्लो घटनाले अफगानिस्तानमा खानी मजदुरहरूको सुरक्षाबारे पुनः गम्भीर प्रश्न उठाएको छ ।
