०५ साउन २०८३, मंगलबार
इरानविरुद्ध दुई हप्ताको लडाइँपछि अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले चाँडै विजयको घोषणा गर्न सक्छन्। यद्यपि, अन्तिम परिणाम इरानको आगामी कदममा निर्भर हुनेछ। 'वासिङ्टन पोस्ट' का अनुसार, यदि इरानले लडाइँ जारी राख्यो, जहाजहरूमा आक्रमण गर्यो वा बदला लियो भने युद्ध पूर्ण रूपमा समाप्त हुनेछैन। रिपोर्ट अनुसार, इरानको नौसेनाको ठूलो हिस्सा र धेरै क्षेप्यास्त्रहरू नष्ट भएका छन् भने कैयौँ शीर्ष नेताहरू मारिएका छन्।
यसका बाबजुद, ट्रम्पका ठूला राजनीतिक उद्देश्यहरू अझै पूरा हुन सकेका छैनन्। इरानमा पुरानो शासन नै सत्तामा छ। यसबाहेक, इरानले होर्मुज जलडमरूमध्यको तेल आपूर्ति मार्ग अवरुद्ध गरिदिएको छ, जसले विश्वव्यापी तेल बजारमा बाधा पुर्याएको छ। विज्ञहरू विश्वास गर्छन् कि इरानसँग अझै पनि परिस्थिति उल्ट्याउने शक्ति छ।
यो अवस्थाले ट्रम्पका लागि कठिनाइ खडा गरेको छ, किनकि उनकै पार्टीका सदस्यहरूले अब युद्ध अन्त्य गरी अर्थतन्त्रमा ध्यान केन्द्रित गर्न माग गरिरहेका छन्। यस वर्षको नोभेम्बरमा मध्यावधि चुनाव हुने तय भएको छ।
युद्धको प्रभाव अमेरिकाभित्र पनि महसुस भइरहेको छ। अमेरिका र इजरायली आक्रमण सुरु भएदेखि पेट्रोलको मूल्य लगभग २५ प्रतिशतले बढेको छ। किसानहरूका लागि मल महँगो भएको छ र मारिने अमेरिकी सैनिकहरूको संख्या १३ पुगेको छ।
इरानले होर्मुज जलडमरूमध्यबाट गुज्रने जहाजहरूमा आक्रमण गर्ने आफ्नो क्षमता प्रदर्शन गरिसकेको छ। त्यसैले, अमेरिकाले एकतर्फी रूपमा युद्ध रोके पनि तेलको मूल्य तुरुन्तै घट्ने निश्चित छैन। इरानी आक्रमणहरूले खाडी क्षेत्रमा रहेका अमेरिकी सहयोगी राष्ट्र र सैन्य अड्डाहरूका लागि पनि ठूलो चुनौती खडा गरेको छ।
यसका बाबजुद, ट्रम्पले युद्ध आफ्नो पूर्ण नियन्त्रणमा रहेको दाबी गरिरहेका छन्। उनले शुक्रबार 'फक्स न्यूज रेडियो' सँग कुरा गर्दै उपयुक्त समय आएपछि युद्ध समाप्त हुने बताए। विज्ञहरू भने युद्ध जित्नु र दीर्घकालीन रूपमा खतरा हटाउनु फरक कुरा भएको मान्छन्। कतिपयलाई युद्धपछि इरानभित्र कट्टरपन्थी शक्तिहरू अझ बलियो हुने डर छ।
यस्तो अवस्थामा, इरानले आणविक हतियार विकासको गति बढाउने निर्णय गर्न सक्छ। इरानसँग अझै करिब ४४० किलोग्राम संवर्द्धित युरेनियम छ, जसलाई अमेरिका र उसका सहयोगीहरूले ठूलो खतरा मान्छन्। यो युरेनियम इरानका लागि एक रणनीतिक सम्पत्ति हो, जसले उसलाई बाह्य आक्रमणबाट जोगाउन मद्दत गर्दछ।
यद्यपि, इरानले आफ्नो संवर्द्धित युरेनियम भण्डारमा पहुँच पाउन सक्छ कि सक्दैन भन्ने स्पष्ट छैन। जुन महिनामा आणविक स्थलहरूमा भएको अमेरिकी आक्रमणको भग्नावशेषले यी ग्यास कन्टेनरहरू पुरिएको अनुमान गरिएको छ। इरानी वैज्ञानिकहरूले उक्त युरेनियम ग्यासलाई तत्काल आणविक हतियार वा 'रेडियोधर्मी बम' मा रूपान्तरण गर्न सक्छन् वा सक्दैनन् भन्ने कुरा पनि अनिश्चित छ।
इरान लामो समयदेखि अमेरिकाका लागि प्रमुख सुरक्षा चुनौती रहँदै आएको छ। राष्ट्रपति जिमी कार्टरदेखि यताका प्रायः हरेक अमेरिकी राष्ट्रपतिले इरानको आणविक कार्यक्रम र क्षेत्रीय द्वन्द्वजस्ता मुद्दाहरूसँग जुध्नुपरेको छ। पूर्वराष्ट्रपति बाराक ओबामाले सन् २०१५ मा आणविक सम्झौतामार्फत इरानको कार्यक्रममा कडा नियन्त्रण लागू गरेका थिए, तर ट्रम्पले सत्तामा आएपछि उक्त सम्झौता रद्द गरिदिए। त्यतिबेला डेमोक्रेटिक नेताहरूले सम्झौता रद्द गर्दा भविष्यमा युद्ध हुन सक्ने चेतावनी दिएका थिए।
अहिलेको युद्धले धेरै गम्भीर खतराहरू सतहमा ल्याएको छ। सबैभन्दा ठूलो खतरा होर्मुज जलडमरूमध्यमा तेल ट्याङ्करहरूमाथि हुने आक्रमण हो। २१ माइल चौडा यो समुद्री मार्ग साउदी अरब, इराक, कुवेत र संयुक्त अरब इमिरेट्स जस्ता देशहरूको तेल निर्यातका लागि मेरुदण्ड हो। पहिले यो मार्गको खतरालाई केवल रणनीतिक मानिन्थ्यो, तर अहिले यो तत्काल र निरन्तरको संकट बनेको छ।
ह्वाइट हाउसका अनुसार, इरानमा आक्रमणको योजना बनाउँदा यो समुद्री मार्ग लक्षित हुन सक्ने अनुमान गरिएको थियो। युद्ध सुरु भइसक्दा पनि अमेरिका यो मार्गलाई पूर्ण रूपमा सुरक्षित राख्न सफल भएको छैन, जसका कारण अमेरिका यस युद्धमा अझ गहिरो गरी फसेको देखिन्छ।
युद्ध चाँडै समाप्त हुनेछ: ट्रम्प
अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इरानसँगको युद्ध चाँडै समाप्त हुने दाबी गरेका छन्। ह्वाइट हाउसमा पत्रकारहरूसँग कुरा गर्दै उनले यसै हप्ता युद्ध समाप्त हुन सक्ने सम्भावनाबारे 'हो, अवश्य' भनेर जवाफ दिए। यद्यपि, पुनः सोधिएको प्रश्नमा उनले भने, 'मलाई त्यस्तो (यो हप्ता नै) लाग्दैन, तर यो चाँडै हुनेछ। यसले धेरै समय लिने छैन।'
ट्रम्पले इरानको क्षेप्यास्त्र आपूर्ति उल्लेखनीय रूपमा नष्ट भइसकेको पनि दाबी गरे। साथै, उनले बेलायत र नेटो सहयोगीहरूको आलोचना गर्दै युद्धको समयमा उनीहरूले अमेरिकालाई पर्याप्त सहयोग नगरेको आरोप लगाए।
