×

X
Nic Asia
Dabur
Khukuri

मधेशमा एमालेकाे ध्यान

ओलीको मधेश मिसन– एमालेमा पार्टी प्रवेशको लहर, कति बढ्ला भोट ?

काठमाडाैं | असोज ९, २०७९

NTC
Argakhanchi Cement
Premier Steels
TVS INSIDE

लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टी (लोसपा) नेपालका निवर्तमान सचेतक उमाशंकर अरगरियालाई पार्टी प्रवेश गराउन नेकपा एमालेका अध्यक्ष शनिवार जनकपुर पुगे । उपेन्द्र यादव नेतृत्वको समाजवादी पार्टीबाट चुनाव जितेका अरगरिया जनता समाजवादी पार्टी (जसपा) विभाजनसँगै लोसपातिर लागेका थिए । 

LAxmi BAnk
nabil BANK inside

आफ्नो मन्त्रिपरिषद्मा १८ दिन मन्त्री बनेका अरगरियालाई पार्टी प्रवेश गराउन ओली जनकपुरबाट रेल चढेर धनुषाको विदेह नगरपालिकाको तिनकौरियासम्म पुगेका थिए । त्यही दिन ओली शहीद परिवारको घरमा गएर मधेशको मन जित्ने कोसिस गरे ।


Advertisment
RMC TANSEN
cg elex island
NIC ISLAND BOX

त्यसअघि भदौ ३१ गते जसपा केन्द्रीय सदस्य उदयनारायण यादव, राम बल्लभ साहलगायतलाई पार्टी प्रवेश गराउन ओली सिराहा पुगे । त्यसको दुईदिन अघि नेपाल बुद्धिजिवी परिषद्को मधेश प्रदेश अधिवेशन उद्घाटन गर्न भदौ २७ गते ओली जनकपुरमै थिए । ओलीले सोही दिन जुली महतोको निर्वाचन क्षेत्रमा रुही नाज, रामउदित राम, अरविन्द साहलगायतलाई पार्टी प्रवेश गराए । 

भदौ २५ गते विराटनगर पार्टी प्रवेश गराएर जितिया पर्वमा सहभागी भए । यसबीचमा सद्भावना पार्टीबाट पटक–पटक चुनाव जितेका खोभारी रायलाई पार्टी प्रवेश गराए । 


Advertisment
Saurya island

ओलीको हातबाट टिका लगाएर एमाले प्रवेश गरेका उमाशंकर अरगरिया धनुषा–२ बाट साविकको समाजवादी पार्टीबाट प्रतिनिधिसभामा निर्वाचित भएर प्रमुख सचेतक बनेका थिए । साविकको राष्ट्रिय जनता पार्टी (राजपा) र सपा मिलेर जनता समाजवादी पार्टी बने पनि उनी प्रमुख सचेतक नै थिए । जसपाबाट लोसपा छुट्टिएपछि उनले लोसपा रोजेका थिए । 

Vianet communication
IME BANK INNEWS

साविकको मधेशी जनअधिकार फोरममा आवद्ध सञ्जय साहको टिममा लागेर मधेश आन्दोलनबाट सक्रिय राजनीतिमा लागेका उनी पछि विजयकुमार गच्छदारले नेतृत्व गरेको लोकतान्त्रिक फोरममा आवद्ध भएका थिए । 

ओलीले दोस्रो पटक प्रतिनिधिसभा विघटन गरेर मन्त्रिपरिषद पुनर्गठन गरेपछि उनलाई संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री बनाएका थिए ।

‘मधेशवादी दलले मधेशको मत लिएर समानुपातिकतर्फको कोटामा नेताहरूका परिवार भित्रका, नाता भित्रकालाई सांसद बनाउने गरेको छ, त्यसपछि पैसा लिएर समानुपातिक सांसद बनाउने गरेको छ,’ अरगरियाले लोकान्तरसँग भने, ‘मधेशको अधिकार तथा पहिचानको नाममा मधेशबाट मत लिन्छन् तर जितेर गएपछि सत्ताको खेलमा मात्र लाग्ने गरेका छन् । मधेशवादी दलमा मन्त्री बन्नका लागि पनि नेताहरूलाई दाम नै चढाउनु पर्छ ।’

मधेशवादी दलको उक्त विकृतिका कारण आफू एमालेमा प्रवेश गरेको उनले बताए । ‘देशमा अन्य नेताको तुलनामा केपी ओली नै मधेशको समृद्धि तथा विकासका लागि इमान्दार देखिएको हुनाले पनि मैले एमाले रोजेका होे’, उनले थपे, ‘ओलीजीको कार्यशैलीबाट प्रभावित भएर पनि एमालेमा लागेको हो ।’

संघीयताको कुरा गर्ने तर मधेश प्रदेशमा जसपाकै नेतृत्वमा रहेको सरकारले विकासको कामभन्दा पनि भ्रष्टाचारमा डुबेको उनले आरोप लगाए ।

अरगरियाको संसदीय क्षेत्रमा लोसपाको संगठन अत्यन्त कमजोर छ । लोसपाको तुलनामा एमालेको संगठन बलियो छ । त्यसकारण पनि उनले एमाले नै रोजेको उनीनिकट एक स्थानीय कार्यकर्ताले बताए । 

अरगरियाले एमाले प्रवेश गर्नुभन्दा पहिले नै जसपाका निवर्तमान सांसदद्वय अमृता अग्रहरी र रूही नाज, मधेश प्रदेश सभाका निवर्तमान सांसदद्वय रिना यादव र अन्जु यादवले पनि एमाले प्रवेश गरिसकेका छन् । अरगरियाको जस्तै उनीहरूको पनि समान आरोप छ ।

नेपाली कांग्रेस धनुषाका पूर्वउपसभापति सन्तोष यादव पनि एमालेमा प्रवेश गरेका छन् । केही महिनाअघि सम्पन्न भएको जिल्ला अधिवेशनमा उनी कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवा गुटबाट जिल्ला सभापतिको उम्मेदवार भई पराजित भएका थिए ।  

मधेश प्रदेशमा कतिपय जिल्लाका स्थानीय तहका निवर्तमान प्रमुख तथा अध्यक्ष, उपप्रमुख तथा उपाध्यक्ष र वडाध्यक्षहरू पनि एमालेमा प्रवेश गरेका छन् ।

धनुषाबाट राजनीति गरिरहेका एमाले केन्द्रीय सदस्य सञ्जिवकुमार झा ‘सुरज’ स्थानीय तहको निर्वाचन यता हालसम्म मधेश प्रदेशमा विभिन्न राजनीतिक दलहरूबाट २० हजार जति कार्यकर्ताहरू एमाले प्रवेश गरिसकेको दाबी गर्छन् ।

सुधारिएको हो मधेशमा एमालेको पोजिसन ? 

राजनीतिक विश्लेषक रोशन जनकपुरी एजेण्डाकै कारण संसदीय राजनीतिमा स्थापित हुनपुगेको मधेशवादी दलहरूमा एजेण्डामा नै स्खलन आउँदा ती पार्टी छाड्नेक्रम शुरु भएको बताउँछन् । 

‘बलियो एजेण्डाका कारण भएको मधेश आन्दोलनबाट वडाध्यक्षसमेत जित्न नसक्नेहरू सांसद र मन्त्री त बने,’ उनले लोकान्तरसँग भने, ‘एजेण्डा पूरा गराउने भन्दा पनि एजेण्डालाई सत्ताको लागि उपयोग गर्नमा मात्र सीमित भएका कारण आज उनीहरूले जनताको भरोसा पनि गुमाएका छन् ।’ पार्टी नै कमजोर स्थितिमा रहेपछि त्यही पार्टीले अब दोहोर्‍याएर जिताउन सक्दैन भन्दै एमालेको शरणमा जान लागेको उनले बताए ।

‘एक त ती पार्टीहरू नै अवसरवादी छन्, त्यसमा रहेका नेताहरूले पनि आफ्नो पदीय अवसरको लागि बलियो पार्टीको शरण खोज्न थालेका हुन्’, जनकपुरीले थपे, ‘पाँचदलीय गठबन्धनमा आफैभित्र मारामार भएका कारण अरुको प्रवेश निषेध छ । खाली स्थान एमालेमै रहेका कारण अवसरवादी नेताहरूको लागि एमालेको ढोका खुला गरेपछि एमाले प्रवेशको सिलसिला देख्न थालिएको हो ।’ 

एमालेनिकट नै मानिने मधेशका अर्का एक बुद्धिजीवी केही नेताहरू पार्टी प्रवेश गर्दैमा एमालेको अवस्था मजबुत भयो भन्ने अवस्था नरहेको बताउँछन् । ‘स्थानीय तह चुनावको बेला अध्यक्ष कमरेड पटक–पटक वीरगञ्ज जानुभयो, सयौँलाई पार्टी प्रवेश गराउनु भयो । तर, अपेक्षाकृत भोट आएन’, उनले लोकान्तरसँग भने, ‘चुनावको बेला अवसरवादीहरूले पार्टी छाड्छन्, अवसर खोज्दै नेता पार्टी प्रवेश गर्दैमा देहातमा अवस्था सुध्रियो भन्नु गलत हुन्छ ।’ 

कतिपय समानुपातिक सांसदहरूले फेरि पनि समानुपातिकमा अवसर नपाएकाले दल अदल–बदल गरेको उनको विश्लेषण छ ।

जसपाका प्रवक्ता मनिषकुमार सुमन पनि केही अवसरवादीहरू पार्टी छोडेर जाँदैमा केही असर नपर्ने बताउँछन् । ‘चुनाव अघि पार्टीहरूमा प्रवेश तथा बहिर्गमन स्वाभाविक हो, त्यसलाई सहज रुपमा लिनुपर्छ’, सुमनले भने ।

एमाले अध्यक्ष ओलीको ध्यान मधेशमा नै किन ?

मधेश आन्दोलनताका सबैभन्दा बढी विरोध एमाले अध्यक्ष ओलीको नै भएको थियो । सबैभन्दा बढी ओलीकै पुतला पनि दहन भएको थियो । एमाले पार्टीलाई मधेश विरोधी पार्टी र ओलीलाई मधेश विरोधी नेताको बिल्ला भिराइएको थियो । यहाँसम्मकी आन्दोलनकारीहरूले ओलीलाई ‘मधेश प्रवेश निषेध’को घोषणा नै पनि गरेका थिए ।  

त्यसको प्रतिकारस्वरूप एमालेले मेची महाकाली अभियान नै सञ्चालन गरेको थियो । २०७३ फागुन २३ गते उक्त अभियान सप्तरीको मलेठ पुग्दा मधेशवादी दलहरूले प्रतिकार गरेका थिए । सोही क्रममा सुरक्षाकर्मीले चलाएको गोली लागेर ५ जना आन्दोलनकारीको मृत्यु भएको थियो । उक्त घटनापछि एमालेले आफ्नो राजनीतिक कार्यक्रम स्थगित गर्न बाध्य भएको थियो ।

मधेशमा एमाले लोकप्रिय छ र ओली आफैँ पनि लोकप्रिय नेता हो भन्ने देखाउनका लागि पनि ओलीले मधेशलाई प्राथमिकतामा राखेको जसपाका एक नेताले बताए । 

नेकपा एमालेबाट छुट्टिएर नेकपा एकीकृत समाजवादी पार्टी गठन भएपछि मधेश प्रदेशमा धेरैजसो नेता तथा प्रदेश सभाका सांसदहरू पनि एकीकृत समाजवादीमा लागेका थिए । २०७४ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा मधेशको ३२ सिटमध्ये एमालेले २ सिट मात्र जितेको थियो । 

त्यसैगरी मधेश प्रदेशको प्रदेश सभाको ६४ सिटमध्ये एमालेले प्रत्यक्षमा १४ सिट जितेको थियो । ७ जना समानुपातिकसमेत गरेर २१ सिट जितेको एमालेसँग ७ जना मात्र प्रदेशसभामा सदस्य बाँकी रहेको थियो । १४ जना प्रदेशसभा सदस्यहरू एकीकृत समाजवादीमा लागेका थिए । 

मधेश प्रदेश सभामा कमजोर बन्न पुगेको एमालेलाई ओलीले आगामी प्रतिनिधि सभा तथा प्रदेश सभाको निर्वाचनमा फेरि पनि पुरानै दलको हैसियतमा फर्काउन चाहेका छन् । त्यसका लागि उनले एकीकृत समाजवादीमा लागेका जिल्लादेखि स्थानीय तहका नेता तथा कार्यकर्ताहरूलाई फर्काउन अभियान नै सञ्चालन गरेका छन् । कतिपय जिल्लामा एकीकृत समाजवादीमा लागेका कार्यकर्ताहरू फर्किसकेका छन् । 

त्यसबाहेक जसपा, लोसपा, कांग्रेस, माओवादीसहित अन्य दलमा असन्तुष्ट रहेका नेता तथा कार्यकर्ताहरूलाई आफ्नो पार्टीमा प्रवेश गराउनकै निम्ति पछिल्लो समय ओली निरन्तर मधेश प्रदेशका विभिन्न जिल्लामा पुग्ने गरेका छन् । 

२०७९ वैशाख ३० गते सम्पन्न भएको स्थानीय तहको निर्वाचन अघि पनि ओलीले मधेशमा निरन्तर पुगेर पार्टी प्रवेश कार्यक्रमको आयोजना गरेका थिए । त्यसको परिणाम स्थानीय तहको निर्वाचनमा समेत देखिएको थियाे । 

मधेश प्रदेशको कुल १३६ वटा स्थानीय तहमध्ये एमालेले ११ गाउँपालिकामा अध्यक्ष तथा १९ पालिकामा प्रमुखसहित कुल ३० स्थानीय तहमा जितेर दोस्रो ठूलो दलको रूपमा स्थापित भएको छ । कांग्रेस १८ गाउँपालिका र २८ नगरपालिकासहित कुल ४६ स्थानीय तहको प्रमुख/अध्यक्ष जितेर पहिलो दल बनेको थियो । 

मधेशवादी दलहरूको आधारभूमि नै रहेको मधेश प्रदेशमा जसपाले १७ गाउँपालिका र ८ नगरपालिकासहित २५ पालिकामा प्रमुख/अध्यक्ष जितेको थियो । त्यसैगरी लोसपाले ७ गाउँपालिका र ७ नगरपालिकासहित १४ पालिकामा जितेको थियो । नेकपा माओवादी केन्द्रले २ गाउँपालिका र ५ नगरपालिकासहित ७ पालिका तथा नेकपा एकीकृत समाजवादी पार्टीले १ गाउँपालिका र ७ नगरपालिकासहित कुल ८ पालिकाको प्रमुख/अध्यक्ष जितेको थियो ।

एमाले नेता प्रभु साह पनि अध्यक्ष ओलीकै कारण मधेश प्रदेशमा गुणात्मक प्रभाव परेको बताउँछन् । 

स्थानीय तहको निर्वाचनमा एमाले दोस्रो भएपछि मधेशमा गुमेको शाख फेरि पनि फर्काउने ध्याउन्नमा ओलीले मधेशलाई सबैभन्दा बढी प्राथमिकतामा राखेको देखिन्छ । ‘फेसभ्यालु भएका दोस्रो तहका नेताहरू नहुँदा अध्यक्षले नै दौडधूप गर्नु भएको छ, उहाँको कुरा सुन्न मधेशका गाउँ–गाउँबाट मानिस आइरहेका छन्’, एमालेका एक निवर्तमान सांसदले भने । 

Maruti inside
Mega
NLIC
TATA Below
ncc inside
मंसिर २०, २०७९

नेकपा (एकीकृत समाजवादी) का महासचिव डा बेदुराम भुसालले वाम–लोकतान्त्रिक गठबन्धनको नेतृत्वमा नयाँ सरकार निर्माण हुने बताएका छन् । पार्टी केन्द्रीय कार्यालयमा आज आयोजित कार्यक्रममा महासचिव भुसालले मुलुकम...

मंसिर २१, २०७९

सञ्चार तथा सूचना प्रविधिमन्त्री ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्कीले सर्वोच्च अदालतका प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबराविरुद्धको महाभियोग प्रस्तावबारे आगामी संसदमा छलफल हुने बताएका छन् । मन्त्रिपरिषद्का निर्णय सार्वजनिक गर्न बुधव...

मंसिर २०, २०७९

प्रतिनिधिसभा र प्रदेशसभातर्फको समानुपातिकतर्फको मतगणना अन्तिम चरणमा पुगेको छ । निर्वाचन आयोगका अनुसार हालसम्म एक करोड पाँच लाख ६० हजार ६७ मतगणना भएको छ । आयोगका अनुसार नेकपा (एमाले)ले २८ लाख ४५ हजार छ ...

मंसिर २१, २०७९

सर्वोच्च अदालतका प्रधानन्यायाधीश चोलेन्द्रशमशेर जबरामाथि संसद् सचिवालयमा दर्ता भएको महाभियोग निष्कृय भएको छ ।  संघीय संसद् सचिवालयले बुधवार जबरालाई महाभियोग निष्कृय भएको पत्र दिएको हो । ‘हिजो उहा...

मंसिर २१, २०७९

नेपाली कांग्रेसका सांसद दुर्लभ थापाले नयाँ सरकार गठनबारे ठूला दलहरूले मिलेर अघि बढनुपर्ने बताएका छन् । भक्तपुर क्षेत्र नम्बर २ बाट प्रतिनिधि सभामा निर्वाचित उनले ठूला दलहरूले नयाँ सरकार गठनबारे एकठाउँमा उभिए...

मंसिर २०, २०७९

यही मङ्सिर ४ गते सम्पन्न प्रतिनिधिसभा तथा प्रदेशसभा सदस्य निर्वाचनअन्तर्गत समानुपातिक प्रणालीतर्फ सबै मतगणना सकिएपछि निर्वाचन आयोगले प्राप्त मत र भारका आधारमा प्राप्त गर्ने स्थान (सिट) सङ्ख्या निर्धारणको तयारी गरेको छ ...

संसदीय अग्निपरीक्षामा नयाँ अनुहार : सिंहदरबार पुगेर परीक्षण हुन दिऔं

संसदीय अग्निपरीक्षामा नयाँ अनुहार : सिंहदरबार पुगेर परीक्षण हुन दिऔं

मंसिर २१, २०७९

यसपटकको निर्वाचनले आश्चार्यचकित पार्ने गरी मतपरिणाम ल्याएको छ । पूर्व पञ्चहरूको पार्टी राप्रपालाई मत परिणामले राजनीतिक पुनर्जीवनको आश्रयका लागि हौसला प्रदान गरेको छ । जसका कारण जमिन, धर्म र पुरातन संस्कारको &lsq...

माननीय तोसिमाजी, अहिलेलाई यत्ति गर्नुस्, बाँकी पछि है !

माननीय तोसिमाजी, अहिलेलाई यत्ति गर्नुस्, बाँकी पछि है !

मंसिर २०, २०७९

तोसिमा कार्कीजी, नमस्कार ! सांसद हुनु भएकोमा सबैभन्दा पहिला तपाईंलाई बधाई र शुभकामना । तपाईंसँग मेरो प्रत्यक्ष भेटघाट र कुराकानी भएको छैन । खासमा चुनावअघि नै मेरो छिमेकका साथीहरूले तपाईंलाई टोलमा...

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मंसिर ९, २०७९

मधेश आन्दोलनबाट उदाएका राजनीतिक दलहरूको अहिले भएको हार स्वाभाविक नै हो । केही दिनपछि मान्छेमा वितृष्णा आउनु स्वाभाविक नै हो । मधेश आन्दोलनको आक्रोश मत्थर भएको छ । सबै आ-आफ्नै कामधन्दामा लागेका छन् । नुन, तेल,...

ad
x