×

राजनीतिक उथलपुथल

अक्करमा एकीकृत समाजवादी : पार्टी जोगाउनै मुस्किल, सरकारलाई 'फ्लोर'बाट समर्थन गर्ला ?

पुस १२, २०७९

कांग्रेससँगको गठबन्धन भत्किएपछि यति बेला नेकपा एकीकृत समाजवादीको अवस्था भर्खरै ‘माउले छाडेको चल्ला’ जस्तो बन्न पुगेको छ ।

गठबन्धनमा रहेको नेकपा (माओवादी केन्द्र) एमालेको क्याम्पमा पुगेपछि एकीकृत समाजवादी अक्करमा परेको हो । 


Advertisment

आइतबार एकाएक सत्ताको पासा उल्टिएर माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहाल प्रचण्ड प्रधानमन्त्री नियुक्त भए । 


Advertisment

तिक्ततापूर्ण सम्बन्ध रहेका एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र प्रचण्डको साँठगाँठ भएपछि एकीकृत समाजवादी राजनीतिको किनारामा परेको छ ।

आइतबार नै उक्त पार्टीले बैठक राखेर ‘पर्ख र हेर’को अवस्थामा रहने निर्णय गरेको छ ।

एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष माधव नेपालले पनि गठबन्धन भत्कनुमा कांग्रेसका सभापति शेरबहादुर देउवा नै प्रमुख कारण रहेको बताइरहेका छन् ।

देउवाले प्रचण्डलाई प्रधानमन्त्रीमा अस्वीकार गर्दा त्यसको असर एकीकृत समाजवादीले समेत भोगेको छ ।

एमालेबाट विभाजित भएर आएको, माधव नेपाल र केपी शर्मा ओलीबीचको शत्रुतापूर्ण सम्बन्ध रहेको कारण अहिल्यै वर्तमान सत्ता साझेदार दलसँग एकीकृत समाजवादीको सहकार्य भइहाल्ने अवस्था देखिँदैन ।

एकीकृत समाजवादी बनाउन ठूलो सहयोग गरेका प्रचण्डले भने ओली र माधव नेपालको संवाद गराउने वचन नेपाललाई दिएका छन् । 

सोमबार प्रधानमन्त्रीको शपथ समारोहमा सहभागी हुन शीतल निवास पुगेका ओली र नेपालले २० महिनापछि संवादहीनता तोडेका छन् ।

सञ्चो विसाञ्चोको सामान्य संवाद भएको छ । तर, उनीहरूबीचको दरार मेटिएर सहकार्यमा पुग्न भने पक्कै समय लाग्नेछ । 

भलै, निर्वाचनको परिणाम आएपछि नेकपा एमालेका नेताहरूले एकीकृत समाजवादीसँग पनि संवादको प्रयास गरेका थिए । एकीकृत समाजवादीका नेता मुकुन्द न्यौपानेमार्फत एमाले नेताहरू संवादमा थिए । 

यसबारे जानकार एकीकृत समाजवादीका एक नेता भन्छन्, ‘मुकुन्द न्यौपाने पार्टीमा अभिभावक जस्तो र बाहिर धेरै बोलिहाल्ने स्वभावको नभएको कारण एमाले नेताहरूले उहाँमार्फत संवाद अघि बढाएका छन् ।

धेरै कुरामा छलफल भएको बुझिन्छ । मुख्य कुरो माधव नेपाल र केपी ओलीबीचको सम्बन्ध कसरी सुधार्ने भन्ने नै टुंगो लाग्न बाँकी छ ।’

२०७८ को असार २८ मा आएको सर्वोच्चको फैसलासँगै बालुवाटारबाट बालकोट फर्किएका ओलीले माधव नेपाललाई सत्तोसराप गरेका थिए ।

बालकोटको बार्दलीबाट ‘देशद्रोही’ र ‘गद्दार’को आरोप लगाएका थिए । नेपालले पनि ‘श्री ५ को महावाणी’ भनेर प्रत्युत्तर दिएका थिए । त्यसयता उनीहरूले सार्वजनिक मञ्चबाटै वाकयुद्ध जारी राखेका छन् । 

एकीकृत समाजवादीले गत निर्वाचनबाट प्रतिनिधिसभामा प्रत्यक्षतर्फ १० सीट जितेको छ । समानुपातिकमा झिनो मतले थ्रेस होल्ड कटाउन नसक्दा राष्ट्रिय पार्टीको हैसियत पाएन ।

भलै, कांग्रेस नेतृत्वको गठबन्धन रहँदा प्रमुख राजनीतिक पदमध्ये केही पद एकीकृत समाजवादीले पाउने थियो । 

५ वर्षमध्येको अन्तिम एक वर्षको प्रधानमन्त्री माधव नेपाललाई बनाउने बारेमा गठबन्धनभित्र छलफल भइरहेको थियो । यी सबै सम्भावना अहिलेका लागि सुदूर क्षितिक्षमा अस्ताएको छ ।

एकीकृत समाजवादीका प्रवक्ता जगन्नाथ खतिवडा भने अहिल्यै हतारिएर कुनै निर्णय गर्नुपर्ने अवस्थामा पार्टी नरहेको बताउँछन् । 

माधव नेपाल र प्रचण्डबीचको सम्बन्ध केही विशेष रहेका कारण प्रचण्डले नै नेकपा एकीकृत समाजवादीका लागि केही विशेष राजनीतिक अवसर सिर्जना गरिदिन सक्ने माओवादी केन्द्रका नेताहरूको विश्लेषण छ । 

एकीकृत समाजवादीका लागि केही थोरै अवसर संघारमा छन् ।

उसका लागि पहिलो विकल्प हो– संसद्मा कम्युनिस्ट प्रतिपक्षको सशक्त भूमिकामा रहने । तर, संसद्मा उनीहरूको संख्या असाध्यै थोरै रहेका कारण त्यसको प्रभावकारिता पनि उत्तिकै कमजोर हुने निश्चित छ । 

अर्कातर्फ, एकीकृत समाजवादीबाट चुनाव जितेका कतिपय सांसद भने नीति, विधि र पार्टीभन्दा पनि पद र पहुँचमा रूमल्लिने प्रवृत्तिका छन् । जसका कारण पार्टी नै संकटमा छ ।

अहिलेको ‘हङ पार्लियामेन्ट’मा उनीहरूले कतिबेला कता मुभ गर्छन् भन्ने कुरामा नेतृत्वले चनाखो भएर हेरिरहनुपर्ने हुन्छ । 

समाजवादीका लागि उपलब्ध अर्को विकल्प भनेको प्रचण्ड नेतृत्वको सरकारलाई फ्लोरबाट समर्थन गर्ने र केही राजनीतिक फाइदा लिने । यो उसका लागि सबैभन्दा सुरक्षित उपाय हुनसक्छ । 

प्रधानमन्त्री एवं माओवादी केन्द्रका अध्यक्ष पुष्पकमल दाहालले एकीकृत समाजवादीका अध्यक्ष नेपाललाई सरकारलाई समर्थन गर्न आग्रह गरेका छन् । 

पदभार ग्रहणपछि प्रचण्डलाई बधाई दिन पुगेका बेला नेपाललाई प्रचण्डले त्यस्तो आग्रह गरेका हुन् । तर, नेपालले भने प्रचण्डलाई स्पष्ट जवाफ दिइसकेका छैनन् । 

सोमबार बिहान बसेको माओवादी केन्द्रको पदाधिकारी बैठकमा पनि प्रचण्डले नेकपा एसलाई सरकारमा ल्याउन सकिने बताएका थिए । 

माधव नेपाल र प्रचण्डबीचको सम्बन्ध केही विशेष रहेका कारण प्रचण्डले नै नेकपा एकीकृत समाजवादीका लागि केही विशेष राजनीतिक अवसर सिर्जना गरिदिन सक्ने माओवादी केन्द्रका नेताहरूको विश्लेषण छ । 

नेकपा एसका प्रवक्ता खतिवडा माओवादीसँग खासै समस्या नभए पनि सरकारबारे निर्णय लिन बाँकी रहेको बताउँछन् ।

‘माओवादी केन्द्रसँग राजनीतिक सम्बन्ध राख्न समस्या रहेन । सरकारको सम्बन्धबारे पार्टीले अहिलेसम्म कुनै निर्णय गरेको छैन,’ उनले भने ।

एकीकृत समाजवादीका लागि अर्को विकल्प भनेको माओवादीसँग पार्टी एकीकरण हो । 

यसअघि दुवै पार्टी एकीकरणका लागि एकता संयोजन समिति बनाउन सहमत भएका थिए । नेकपा एसले त सचिवालय बैठकबाट निर्णय नै गराएको थियो । तर, पार्टीभित्रै असन्तुष्टि चुलिएपछि पछि हटेको थियो । 

पछिल्लो दुईदिनमा विकसित परिस्थितिले नेकपा एकीकृत समाजवादीलाई राजनीतिको अक्करमा पुर्‍याएको छ ।

यसको सहज अवतरण कसरी हुन्छ भन्नेचाहिँ आगामी दिनमा प्रधानमन्त्री प्रचण्ड र एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले निर्वाह गर्ने भूमिकामा निर्भर रहन्छ ।   

पुस ६, २०८०

एकाधबाहेक अधिकांश मन्त्रीले प्रभावकारी कार्यसम्पादन गर्न नसकेपछि प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ स्वयंले मन्त्रीहरूलाई प्रस्ट चेतावनी दिएका छन् । नेपालीलाई नक्कली भुटानी शरणार्थी बनाएर अमेरिका ला...

माघ १८, २०८०

चरम आर्थिक संकटबाट गुज्रिएको श्रीलंकाले सन् २०२२ को अन्त्यतिर औषधि किन्ने क्षमता पनि गुमाएको थियो । ५० अर्ब डलरभन्दा बढीको विदेशी ऋण 'डिफल्ट' भएको थियो भने लाखौंले रोजगारी गुमाएका थिए । दशौं लाख मान्छे...

मंसिर २६, २०८०

दुई–दुईपटक मिर्गौला फेरेको शरीर । मध्यजाडो नजिकिँदै गरेका मंसिरका चिसा दिन । त्यसमाथि वृद्धावस्था । यस्तो बेला ७० नाघेकाहरूको अधिकांश समय ओछ्यानमै बित्छ । नभए पनि घरको चार दिबारभित्र आराम गरेर अनि तात...

जेठ २, २०८१

सहकारीपीडितको अर्बौ‌ं रकम अपचलनका विषयमा संसदीय छानबिन समिति गठनको पक्षविपक्षमा नेपाली कांग्रेस र नेकपा एमाले विभाजित हुँदा प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ चेपुवामा परेका छन् ।&nb...

माघ १५, २०८०

अन्तिम समयमा आएर कुनै फेरबदल नभएको खण्डमा सम्भवत: आज एनसेलको शेयर खरिद बिक्री सम्बन्धमा छानबिन गर्न सरकारले गठन गरेको समितिले आफ्नो अध्ययन प्रतिवेदन बुझाउने छ । बहस चरम उत्कर्षमा पुगेका कारण एक निजी कम्पनीको अप्...

बैशाख ११, २०८१

फागुन २१ मा नाटकीय ढंगले सत्ता समीकरण बदलिएको दुई महिना पनि नबित्दै नयाँ समीकरणका लागि कसरत भइरहेको संकेत देखिएको छ । नेपाली राजनीति तथा सत्ताका खेलाडीसँग निकट विश्वसनीय स्रोतले भित्रभित्रै अर्को नयाँ स...

बीपीको स्मृतिमा कांग्रेसले गर्नुपर्ने एउटा संकल्प

बीपीको स्मृतिमा कांग्रेसले गर्नुपर्ने एउटा संकल्प

साउन ६, २०८१

'आग्रहले भरिएको मस्तिष्कभन्दा खाली मस्तिष्क सत्यको नजिक हुन्छ' - थोमस जेफर्सन (तेस्रो अमेरिकी राष्ट्रपति) । हाम्रा प्रात: स्मरणीय नेता, विचार, सिद्धान्त र प्रथम जनक्रान्तिका प्रणेता बीपीको ४२ औं स्मृति दिवसको...

दृष्टिकोण

दृष्टिकोण

साउन ५, २०८१

गीतामा कृष्णले भनेका छन्– ‘जे भएको छ राम्रै भएको छ, जे हुनेछ राम्रै हुनेछ ।’ सुन्दा आश्चर्य लाग्न सक्छ, यस्तो कसरी हुन्छ ?  हुन सक्छ, कसैको विवाह हुँदैछ राम्रै भयो । घरगृहस्थी बन्नेछ राम्...

कांग्रेस–एमाले समीकरण : संकटमा एकसाथ, नीति–एजेन्डका आधारमा प्रतिस्पर्धा

कांग्रेस–एमाले समीकरण : संकटमा एकसाथ, नीति–एजेन्डका आधारमा प्रतिस्पर्धा

साउन २, २०८१

जनमतप्राप्त पहिलो र दोस्रो दलबीचको सत्ता समीकरण सोमबारदेखि औपचारिकरूपमा अघि बढेको छ । पहिलो दलले सरकार चलाउने र दोस्रो दल प्रमुख प्रतिपक्षमा रहने सामान्य संसदीय अभ्यास हो । संसदीय इतिहासमा पहिलो र दोस्रो...

x