
भारतीय विदेश मन्त्रालयका सचिव (ईआर– इकोनोमिक रिलेसन) सुधाकर दलेलाले दक्षिण अफ्रिका शिखर सम्मेलनले भारतको जी–२० अध्यक्षताका प्राथमिकताहरूलाई प्रतिध्वनित गरेको बताएका छन् ।
प्रधानमन्त्रीको दक्षिण अफ्रिका भ्रमणबारे एमईएको विशेष ब्रिफिङमा दलेलाले यो शिखर सम्मेलनमा खाद्य सुरक्षा र विपद् जोखिम व्यवस्थापन प्रमुख प्राथमिकताका रूपमा रहेको जानकारी दिए ।
उनका अनुसार जोहानेसबर्ग जी–२० शिखर सम्मेलनले जी–२० अध्यक्षताका पहिलो चक्रको समापन गर्नेछ ।
दक्षिण अफ्रिकाले पहिचान गरेका प्राथमिकताहरू भारत र ब्राजिलको अध्यक्षताका प्राथमिकतासँग मेल खाने भएकाले ग्लोबल साउथका मुद्दाहरूमा निरन्तरता कायम भएको उनले बताए ।
दलेलाले अध्यक्षताको मुख्य फोकस ग्लोबल साउथका मुद्दामा रहेको उल्लेख गर्दै पहिलेका अध्यक्ष राष्ट्रहरूले अगाडि सारेका विषयहरूको निरन्तरता दक्षिण अफ्रिकाले पनि कायम राखेको बताए ।
उनले भने, 'भारतले विपद् जोखिम न्यूनीकरण कार्यदल स्थापना गरेको थियो, जसलाई दक्षिण अफ्रिकाले निरन्तरता दिँदै आफ्नो अध्यक्षतामा यसलाई प्रमुख प्राथमिकतामध्ये एक बनाएको छ । त्यस्तै, खाद्य सुरक्षासम्बन्धी संवादलाई पनि दक्षिण अफ्रिकाले अघि बढाएको छ, जसले ग्लोबल साउथका मुद्दाहरूलाई निरन्तर प्राथमिकता दिएको देखिन्छ ।'
नयाँ दिल्ली घोषणापत्रका डिजिटल पब्लिक पूर्वाधार, महिलाद्वारा नेतृत्व विकास, एसडीजी कार्यान्वयन तीव्रता जस्ता प्राथमिकताहरू जोहानेसबर्ग शिखर सम्मेलनमा पनि अघि बढाइएका छन् ।
दलेलाले नयाँ दिल्ली घोषणापत्रले यस वर्षका धेरै जी–२० नतिजा कागजातको आधार तयार गरेको उल्लेख गर्दै भारतले अघि सारेका डिजिटल पब्लिक पूर्वाधार, महिलाद्वारा नेतृत्वित विकास, एसडीजी कार्ययोजना, विपद् जोखिम न्यूनीकरण कार्यदल, महिलाको सशक्तिकरण कार्यदलका एजेन्डाहरू दक्षिण अफ्रिकाको अध्यक्षतामा समेत प्रभावकारी रूपमा प्रतिध्वनित भएको बताए ।
उनका अनुसार डेक्कन उच्चस्तरीय खाद्य सुरक्षा सिद्धान्तहरू पनि यस वर्षका छलफलमा पुनः सुदृढ गरिएको छ ।
दलेलाले भने, 'खाद्य सुरक्षा र पोषणसम्बन्धी डेक्कन सिद्धान्त, नवीकरणीय ऊर्जाको क्षमता तीन गुणा बढाउने प्रतिबद्धता, ऊर्जा दक्षता दोब्बर बनाउने लक्ष्य जस्ता मुद्दाहरू दक्षिण अफ्रिकाको अध्यक्षतामा थप बलियो बनेका छन् ।'
जोहानेसबर्ग शिखर सम्मेलनले जी–२० का चार उदाउँदा अर्थतन्त्रहरू इन्डोनेसिया, भारत, ब्राजिल र दक्षिण अफ्रिकाको सफल अध्यक्षताको निष्कर्ष पनि टुङ्ग्याउनेछ ।
दलेलाले भने, 'यी चार उदीयमान तथा विकासशील अर्थतन्त्रहरूको लगातार अध्यक्षताले ग्लोबल साउथका मुद्दामा केन्द्रित हुन ठूलो मद्दत पुर्याएको छ । हामी वर्षभरि सबै ट्र्याकमा सक्रिय रूपमा सहभागी भयौं र अब जोहानेसबर्गमा हुने सफल तथा उत्पादक जी–२० शिखर सम्मेलनप्रति आशावादी छौं ।'