३० असार २०८३, मंगलबार
टोकियोले विश्वको सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको मेगासिटीको रूपमा लामो समयदेखि कायम रहेको उपाधि गुमाएको छ र अब तेस्रो स्थानमा झरेको छ । जकार्ताले विश्वको सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको शहरको रूपमा टोकियोलाई उछिनेको हो ।
हालै प्रकाशित संयुक्त राष्ट्रसंघको प्रतिवेदन अनुसार इन्डोनेसियाको राजधानी जकार्ताको जनसंख्या ४ करोड २० लाख पुगेको छ । दोस्रोमा रहेको बंगलादेशको राजधानी ढाकाको जनसंख्या ३ करोड ७० लाख छ। जापानको राजधानी टोकियोमा ३ करोड ३० लाख जनसंख्या रहेको प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।
यो २०१८ मा संयुक्त राष्ट्रसंघको अघिल्लो प्रतिवेदनसँग नाटकीय रूपमा भिन्न छ, जसले जापानी राजधानीलाई ३ करोड ७० लाख जनसंख्या भएको शीर्ष स्थानमा राखेको थियो । २०१० सम्म टोकियो विश्वको सबैभन्दा बढी जनसंख्या भएको शहर थियो ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको अध्ययनमा प्रयोग गरिएको टोकियो क्षेत्रले हालैका वर्षहरूमा जनसंख्या घट्ने अनुभव गरिरहेको छ । जापानको बाँकी भागको तुलनामा यो शहर आफैं विपरीत दिशामा गइरहेको छ।
कोभिड-१९ महामारीको समयमा जापानी राजधानीमा कुल बसाइँसराइ सुस्त भएको थियो ।
१० सबैभन्दा धेरै जनसंख्या भएका शहरहरू मध्ये नौ- जकार्ता, ढाका, टोकियो, नयाँ दिल्ली, सांघाई, ग्वाङ्झाउ, कायरो, मनिला, कोलकाता र सियोल एसियाका छन् ।
प्रतिवेदन अनुसार, १९५० देखि शहरहरूमा बस्ने मानिसहरूको संख्या दोब्बरभन्दा बढी भएको छ, १९५० मा शहरी बासिन्दाहरूले विश्वको २.५ अर्ब जनसंख्याको २० प्रतिशत हिस्सा ओगटेका थिए। अब तिनीहरू पृथ्वीको जनसंख्या (८.२ अर्ब)को लगभग आधा भाग हुन् ।
२०५० सम्ममा, विश्वव्यापी जनसंख्या वृद्धिको दुई तिहाइ शहरहरूमा हुने अनुमान गरिएको छ।
कम्तिमा १ करोड बासिन्दा भएका मेगासिटीहरूको संख्या १९७५ मा आठ थियो । सन् २०२५ मा चार गुणा बढेर ३३ पुगेको छ।
जकार्ताले सन् २०५० सम्म यसलाई कायम राख्ने अनुमान गरिएको छ, त्यसपछि ढाकाको उदयले बंगलादेशी राजधानीलाई तालिकाको शीर्ष स्थानमा देख्ने अपेक्षा गरिएको छ । २०५० सम्ममा, ढाकाको जनसंख्या ५ करोड २१ लाख पुग्ने अनुमान गरिएको छ, जसले जकार्तालाई केवल ३ लाखले उछिनेर शीर्ष स्थानमा पुग्नेछ। टोकियो २०५० सम्ममा सातौं स्थानमा झर्नेछ, सांघाई र नयाँ दिल्ली जस्ता शहरहरूले यसलाई उछिनेका छन् ।
जकार्ता पनि बढ्दो समुद्री सतहका कारण समस्याहरूको सामना गरिरहेको छ। अनुमानअनुसार २०५० सम्ममा शहरको एक चौथाई भाग पानीमुनि हुन सक्छ।
लन्डन युरोपको एक मात्र मेगासिटीहरूमध्ये एक रहने अनुमान छ । २०५० सम्ममा मेगासिटीहरूको संख्या ३३ बाट ३७ सम्म बढ्ने अपेक्षा गरिएको छ, तर कुनै पनि नयाँ युरोपमा हुनेछैन । लन्डन, इस्तानबुल र मस्को महादेशको एक मात्र मेगासिटीहरू रहनेछन् ।
संयुक्त राष्ट्रसंघको तथ्याङ्क अनुसार, २०५० सम्ममा लन्डनको जनसंख्या लगभग डेढ लाखले बढ्नेछ- जसको अर्थ यसले विश्वको ३३औं ठूलो शहरको रूपमा आफ्नो शीर्षक कायम राख्नेछ।
प्रतिवेदनअनुसार १९७५ र २०२५ को बीचमा विश्वभरका शहरहरूको संख्या दोब्बर भन्दा बढी भए पनि ९६ प्रतिशत शहरहरूमा १० लाखभन्दा कम बासिन्दाहरू छन् । धेरैजसो शहरहरू अझै पनि साना छन्, ८१ प्रतिशतको जनसंख्या कम छ।
एसियामा विश्वका ३३ मेगासिटीहरूमध्ये १९ वटा र शीर्ष १० मध्ये नौ वटा मेगासिटीहरू छन् । संयुक्त राष्ट्र संघका अनुसार, ३२ मिलियन जनसंख्या भएको इजिप्टको कायरो शीर्ष १० मा पर्ने एसिया बाहिरको एक मात्र शहर हो।
१८.९ मिलियन जनसंख्या भएको ब्राजिलको साओ पाउलो अमेरिकाको सबैभन्दा ठूलो शहर हो, जबकि नाइजेरियाको लागोस पनि द्रुत गतिमा बढेको छ, जसले यसलाई उप-सहारा अफ्रिकाको सबैभन्दा ठूलो शहर बनाएको छ। एजेन्सीहरूको सहयोगमा
तस्वीरहरू : एपी/एएफपी
