बंगलादेशको अन्तरिम सरकार प्रमुख मोहम्मद युनुसले सोमबार राजीनामा दिए, तर सत्ताबाट बाहिरिने क्रममा उनले दिएको बयानको फेरि एकपटक चर्चा भैरहेको छ । 

बिदाइ भाषणमा युनुसले भारतलाई असहज बनाउने बयान दिएको बीबीसी हिन्दीले जनाएको छ । 'हाम्रो खुला समुद्र बंगलादेशको भौगोलिक सिमाना मात्र होइन तर विश्वव्यापी अर्थतन्त्रसँग जोडिने खुला ढोका पनि हो। नेपाल, भुटान र यस क्षेत्रका सात बहिनीहरूमा ठूलो आर्थिक सम्भावना छ,' उनले भने । 

उत्तरपूर्वी भारतका सात राज्यहरू अरुणाचल प्रदेश, आसाम, मणिपुर, मेघालय, मिजोरम, नागाल्याण्ड र त्रिपुरालाई सामूहिक रूपमा सात बहिनीहरू भनेर चिनिन्छन् । तर, युनुसले सात बहिनीहरू उल्लेख गर्दा उनले भारतको नाम लिएनन् । 

भारतको नाम नलिई युनुसले स्वतन्त्र रूपमा सात बहिनी उल्लेख गर्नुलाई उनले यी राज्यहरूलाई भारतभित्र छुट्टै राष्ट्रियताको रूपमा हेर्ने संकेतको रूपमा व्याख्या गरिएको छ। युनुसले सात बहिनीलाई उल्लेख गरेको यो पहिलोपटक भने होइन।

गत वर्ष युनुसले मार्च २६ देखि २९ सम्म चीनको भ्रमण गरेका थिए। यस भ्रमणको क्रममा युनुसले सेभेन सिस्टर्स पनि उल्लेख गरेका थिए। युनुसले सेभेन सिस्टर्सको समुद्रसँग कुनै सम्बन्ध नभएको र बंगलादेश यस क्षेत्रको एकमात्र संरक्षक भएको बताए। 'भारतका सेभेन सिस्टर्स राज्यहरू भूपरिवेष्ठित छन् । उनीहरूको समुद्रमा पहुँच छैन । हामी यस क्षेत्रका संरक्षक हौं। यहाँ चीनको अर्थतन्त्रको लागि अपार सम्भावना छ। चीनले यहाँ धेरै चीजहरू उत्पादन गर्न सक्छ र सम्पूर्ण विश्वलाई आपूर्ति गर्न सक्छ,' उनले भने ।

युनुसको टिप्पणीप्रति आपत्ति जनाउँदै, आसामका मुख्यमन्त्री हिमन्त विश्व शर्माले इन्स्टाग्राममा लेखे, 'उत्तरपूर्वी भारतका सेभेन सिस्टर्स राज्यहरूलाई भूपरिवेष्ठित र बंगलादेशलाई समुद्रमा पहुँचको एकमात्र संरक्षकको रूपमा वर्णन गर्नु आपत्तिजनक र निन्दनीय छ। मोहम्मद युनुसको यस्तो उत्तेजक बयानलाई हल्का रूपमा लिनु हुँदैन किनकि यसले गहिरो रणनीतिक विचार र लामो समयदेखि चलिरहेको एजेन्डालाई प्रतिबिम्बित गर्दछ ।'

वास्तवमा, भारतको यो क्षेत्र धेरै संवेदनशील मानिन्छ, विशेष गरी सिलिगुडी करिडोरको कारण। यो करिडोर, केवल २२ किलोमिटर चौडा, उत्तरपूर्वी भारत र बाँकी भारत बीचको एक मात्र भूमि लिंक हो।

बंगलादेश र नेपालले पनि यस करिडोरमा सीमाना साझा गर्छन्। यसलाई 'चिकेन नेक' पनि भनिन्छ। भुटान र चीन पनि यस करिडोरबाट केही किलोमिटर टाढा छन्।

उत्तरपूर्वी भारतका सेभेन सिस्टर्स राज्यहरू भौगोलिक रूपमा बंगलादेश, भुटान, चीन र म्यानमारले घेरिएका छन्। यसको अर्थ तिनीहरूको समुद्री सम्बन्ध छैन। भारतसँग तिनीहरूको जमिनको सम्बन्ध सिलिगुडी करिडोरबाट छ। 

चीनले पहिले नै सात भगिनी राज्यहरूमध्ये एक अरुणाचल प्रदेश दाबी गरिसकेको छ । चीनले यसलाई दक्षिणी तिब्बत भन्छ। चीनले अरुणाचल प्रदेश पनि दाबी गरिसकेको छ। राज्यका धेरै क्षेत्रहरूलाई चिनियाँ नाम दिइएको छ। 

बंगलादेश भारतको हवाई यातायातमा निर्भर छ। यद्यपि, बंगलादेशले भारतलाई आफ्ना उत्तरपूर्वी राज्यहरूमा सस्तो र पहुँचयोग्य उडान पनि प्रदान गर्दछ। बंगलादेशले उत्तरपूर्वी राज्यहरूलाई बाँकी भारतसँग जोड्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ। उत्तरपूर्वी भारतका धेरै राज्यहरू बंगलादेश हुँदै पुग्न सजिलो छ ।