बोलीमा ‘फास्ट’ काम सुस्त : प्रधानमन्त्रीले शिलान्यास गरेको ७ महिनासम्म काम अलपत्र

भदौ २०, २०७६

बुटवल – ठूलो तामझामका साथ बुटवल–नारायणगढ सडक विस्तार गर्ने कार्य शिलान्यास भएको झण्डै ७ महिना पुग्न लाग्दा समेत निर्माण शुरू हुन सकेको छैन । 

‘फास्ट ट्रयाक’मा काम गरिने भन्दै गएको चैत ८ गते प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले सडक विस्तार कार्यको बुटवलमा शिलान्यास गरेका थिए ।


ADVERTISEMENT

‘एक्सप्रेस हाइवे’को रूपमा विकास गर्ने गरी शिलान्यास गरिएको सडक ७ महिना पुग्नलाग्दा समेत कामको सुरसार नहुँदा आयोजना समयमै सम्पन्न हुनेमा आंशका शुरू भइसकेको छ । 

सडक शिलान्यास भएपछि स्थानीय उद्योगी, व्यवसायी र सर्वसाधारण उत्साहित भएका थिए तर हालसम्म पनि काम शुरू नहुँदा निराश भएका छन् । 

साढे ३ वर्षमा सम्पन्न गर्ने गरी सम्झौता भएको आयोजनामा यतिधेरै समय काम नहुँदा निर्धारित मितिमै सकिएला भन्नेमा ढुक्क हुने ठाउँ देखिँदैन ।

ठेकेदारले अझै पनि कार्यस्थलमा निर्माण सामग्री र उपकरण ल्याइसकेको छैन । निर्माणका उपकरण पाकिस्तानबाट नेपाल ल्याउने प्रक्रिया बल्ल शुरू भएको आयोजना बताउँछ । निर्माण सामग्री आउन अझै १ महिना लाग्ने बताइएको छ । 

सडक विभाग आयोजना निर्देशनालयका उपआयोजना निर्देशक सागर पौडेलले दशैंतिहारपछि मात्र भौतिक निर्माणको काम शुरू हुने बताए । ‘हामी अन्य कामको प्रक्रियामा छौं,’ पौडेलले भने, ‘ठूला आयोजना शिलान्यास भएको भोलिपल्टैबाट डोजरले खन्न शुरू गर्न सकिँदैन,’ उनले भने, ‘रूख कटानको लागि वन मन्त्रालयमा प्रक्रिया अगाडि बढेको छ । सडकको दायाँबायाँ रहेका विद्युतीय पोल हटाउन विद्युत् प्राधिकरणसँग छलफल भइरहेको छ । भौतिक निर्माण काम मनसुन बसेपछि सम्भवतः दशैंतिहारपछि शुरू होला ।’

सडक निर्माणको पूर्व तयारी पूरा नहुँदै शिलान्यास गर्न मात्रै हतार भएको देखिएको छ । आयोजना हालसम्म सडक निर्माण पूर्वका तयारीमै अल्झिएको छ । ११४ किलोमिटर सडक २ भागमा विभाजन गरी काम गर्ने भनिएको छ । गैडाकोटदेखि दाउन्ने र दाउन्नेदेखि बुटवलसम्म कामलाई २ भागमा विभाजन गरिएको छ । एउटै प्याकेजमा काम गर्दा निर्माण कार्य ढिलो हुने भन्दै २ वटा खण्ड बनाएको छ तर काम शुरू गर्न नै ढिलाइ भइरहेको छ ।

पूर्वी खण्डको कार्यालय नवलपुर जिल्लाको रजहरमा छ भने पश्चिमी खण्डको कार्यालय पश्चिम नवलपरासीको भूमहीमा छ । सडक गण्डकी र ५ नम्बर प्रदेशको मुख्य राजमार्गमा पर्ने महत्त्वपूर्ण सडक हो ।

रूख गणना गर्न नै लाग्यो साढे ४ महिना

सडक विस्तार गर्ने क्षेत्रमा बस्ती र घना जंगल पनि छ । सडक विस्तार गर्दा काट्नुपर्ने रूख गणना गर्न नै आयोजनाले साढे ४ महिना लगाइदियो । गएको बैशाखबाट रुख गणना थालिएको थियो ।

आयोजनाका डेपुटी टीम लिडर इन्जिनियर अयोध्याप्रसाद श्रेष्ठले सडक विस्तार गर्ने क्षेत्रका रूख गणना गर्न नै झण्डै साढे ४ महिना खर्चिनुपरेको बताए । इन्जिनियर श्रेष्ठले भने, ‘हामी बल्ल रूख गणना गरेर सकेका छौं । यहाँ झण्डै ५४ हजार रूख कटान गर्नुपर्ने अवस्थामा देखिए । अब वन विभागबाट स्वीकृत आएपछि रूख काट्न शुरू गर्छाैं । रूख कटान सकेपछि हामीहरू विद्युत्का पोल हटाउँछौं ।’ 

२०१८ सालमा राजा महेन्द्रले शिलान्यास गरेको सडक ५७ वर्षपछि बस्तीमा ४ र जंगलमा ‘सिक्स लेन’ ४ लेनमा विस्तार गर्न शुरू गरिएको थियो । यो सडक २८ किलोमिटर ‘सिक्स लेन’ बन्नेछ भने बाँकी ‘फोर लेन’ ।

हाल सडक २ लेनको छ । पूर्वपश्चिम राजमार्गको १ हजार २७ किलोमिटर सडकखण्ड मध्येमा पर्छ । सडक एसियाली विकास बैंकको ऋण सहयोगमा बन्न लागेको हो । सडकको ठेक्का चाइना स्टेट कन्सट्रक्सनले पाएको छ । 

नारायणगढ–दाउन्ने ६५ किलोमिटर र दोस्रो प्याकेज दाउन्ने–बुटवल ४९ किलोमिटरमा बन्नेछ । सडक निर्माणको पहल नेकपा महासचिव तथा पूर्व अर्थमन्त्री विष्णु पौडेलको पहलमा भएको हो । सरकारले पूर्वपश्चिम राजमार्गलाई ४ लेनमा विस्तार गर्ने बताएको छ । बढ्दो सवारीसाधनको चापसँगै सडक पनि साघुरो हुँदै गएको थियो ।

१५ अर्ब रूपैयाँ लागत

सडक आयोजनाको कूल लागत १५ अर्ब रूपैयाँ रहेको छ । जसमध्ये एडीबीले ८५ प्रतिशत रकम ऋण उपलब्ध गराउने छ । बाँकी थप रकम नेपाल सरकारकै हुनेछ । एडीबीले नेपाल सरकारलाई १.५ प्रतिशत ब्याजदरमा ऋण उपलब्ध गराएको आयोजनाको भनाइ छ । 

निर्माण सम्पन्न भएपछि पनि ४ वर्षसम्म सडकको मर्मत सम्भारको काम चाइना स्टेट कन्सट्रक्सनले नै गर्नुपर्ने सम्झौतामा उल्लेख छ । 

समयमै सम्पन्न हुनेमा आशंका

सडक पनि देशका अन्य महत्त्वपूर्ण आयोजना निर्माणमा भएको ढिलाइजस्तै समयमा सम्पन्न नहुने देखिन्छ । शिलान्यास भएको मितिले साढे ३ वर्षमा सम्पन्न गर्ने सम्झौतामा उल्लेख छ । २०८० साउन २२ गतेसम्म निर्माण सकिसक्नुपर्ने सम्झौतामा उल्लेख छ । आयोजनाको ठेक्का गत वर्ष पुस ४ गते भएको थियो । 

सडक नवलपरासीको दाउन्नेको पहाडमा ३ लेनको हुनेछ । बर्दघाटको प्रतिक्षालयदेखि दुम्कीबाससम्म १४ किलोमिटरको सडक अप्ठ्यारो ठाउँ भएकाले त्यहाँ ३ लेनको हुने पौडेलले बताए । पहाड चढ्ने गाडीले २ लेन प्रयोग गर्छन् । झर्ने गाडीले १ लेन प्रयोग गरेर झर्छन् । ४ लेन बनाउँदा लागत पनि बढी लाग्ने र बनाउन पनि जोखिम भएकाले ३ लेनको बनाइने आयोजनाको भनाइ छ ।

२१ वटा पुल पनि बन्ने

सडक खण्ड विस्तारसँगै २१ वटा नयाँ पुल पनि बन्ने भएका छन् । हाल पुल भएको ठाउँमा दायाँबायाँ गरी २१ वटा साना ठूला पुल पनि बनाउनुपर्ने छ । जसले यात्रुलाई मात्रै सहज हुने छैन, राजमार्ग क्षेत्रमा शहरी सौन्दर्य पनि बढ्नेछ । यसअनुसार बस्ती क्षेत्रमा सडक २७ मिटरसम्म फराकिलो हुनेछ । अन्य क्षेत्रमा भने २२ मिटर ओगट्ने छ । सडकका दायाँबायाँ १.५/१.५ मिटरको सोल्जर पनि बनाइने छ ।

सडकले ३ जिल्ला छुनेछ । रूपन्देही, पश्चिम नवलपरासी र नवलपुरमा पर्छ । नेपालका तत्कालीन राजा महेन्द्र वीर विक्रम शाह २०१८ सालमा नवलपरासीको गैंडाकोटमा उनले ‘महेन्द्र राजमार्ग’ शिलान्यास गरेका थिए ।

भदौ २०, २०७६ मा प्रकाशित

प्रकाश आचार्य

प्रकाश आचार्य लोकान्तरका लागि ५ नम्बर प्रदेशका प्रतिनिधि हुन् ।

लेखकबाट थप...

प्रतिक्रिया दिनुहोस

ताजा समाचार