नेपालसँगको सम्बन्धमा सुधार आइरहेको भारतका विदेशमन्त्रीको दाबी

भारतका विदेशमन्त्री एस जयशंकरले भारत र नेपालको सम्बन्धमा सुधार आइरहेको बताएका छन् । 

द हिन्दु पत्रिकाका लागि सुहासिनी हैदरसँगको अन्तर्वार्तामा जयशंकरले उक्त कुरा बताएका हुन् । 
 


Advertisement

जयशंकरको नयाँ पुस्तक द इन्डिया वेको विषयमा कुरा गर्ने क्रममा हैदरले सोधिन्, ‘छिमेकी मुलुकको कुरा गर्दा लचिलोपना र कठोरता साथसाथै देखाउनुपर्छ भनी तपाईंले पुस्तकमा लेख्नुभएको छ । 

नेपालको संविधानका विषयमा भारतको असन्तुष्टि छ । यसै वर्ष नेपालले भारतीय भूमिलाई आफ्नो नक्सामा देखाएको छ र भारतले यसमा आपत्ति जनाएको छ । तर अहिले भारतीय अधिकारीहरू काठमाडौं गइरहेका छन् तैपनि नेपालले टसमस गरेको छैन । यस्तो अवस्थामा कठोरतालाई तपाईं कसरी मूल्यांकन गर्नुहुन्छ ?’
 


Advertisement

जयशंकरको उत्तर छ, ‘म एउटा घटनालाई मूल्यांकनको अन्तिम मापदण्ड मान्दिनँ । समस्याहरू देखापर्छन् । दुई छिमेकीबीच समस्या नभएको मलाई देखाउनुहोस् त ।’

हाम्रा लगभग सबैजसो छिमेकीहरू लोकतान्त्रिक मुलुक हुन् । उनीहरूको आफ्नो राजनीति छ, हाम्रो आफ्नै राजनीति छ । कसरी व्यवस्थापन गर्ने भन्ने प्रश्न हो । साझा विन्दु कहाँ फेला पार्ने, असमझदारी कसरी घटाउने ?’

‘अन्ततोगत्वा एक, दुई वा तीन वर्षमा समस्या हराउँछ अनि सोध्नुपर्छ, म अगाडि बढें त ?’

‘छिमेकमा हेर्दा निकै ठूलो परिवर्तन भएको पाउँछु । तपाईंले नेपालको विषयमा केन्द्रित भएर प्रश्न गर्नुभएको छ । विगत केही सातादेखि भारत र नेपालले अघि बढ्ने निर्णय लिएको हामी स्पष्ट देख्छौं र यो पारस्परिक कुरा हो ।’
हैदरको अर्को प्रश्न छ :

‘भारत यस क्षेत्रका अन्य शक्तिहरूप्रति चाहिँ लचिलो छ । उदाहरणका लागि अमेरिकाले माल्दिभ्ससँग सैन्य संवाद गर्दा वा सम्बन्ध बनाएको छ । अनि अमेरिकाले नेपाल वा श्रीलंकामा मिलेनियम च्यालेन्जेज प्रोग्रामको सन्दर्भमा योजना बनाउँदा भारतले आपत्ति गर्दैन । भारतले यसलाई आफ्नो हितमै योगदान हुने रूपमा हेर्छ । यस क्षेत्रमा चीन ठूलो शक्ति भएको तथ्यको प्रतिक्रियाका रूपमा त्यसलाई हेर्न मिल्छ ?’
 

जयशंकरको उत्तर छ : 

‘हैन, अमेरिकासँग हाम्रो सम्बन्ध कस्तो छ भन्ने कुरा यसबाट प्रतिबिम्बित भएको हो । मैले पुस्तकमा लेखेको छु, भारतका लागि विगतमा अमेरिका शत्रु शक्ति थियो । अमेरिका, चीन र पाकिस्तान सँगै हुँदा हामीले ठूलो रणनीतिक चुनौतीको सामना गर्नुपरेको थियो ।’

‘अमेरिका रणनीतिक रूपमा नकारात्मक भयो भने मेरो निश्चित प्रतिक्रिया हुन्छ । तर अमेरिका रणनीतिक रूपमा नकारात्मक रहेन भने मेरो मूल्यांकन फरक हुनेछ ।’
 

एजेन्सी
एजेन्सी

लेखकबाट थप...

कमेन्ट गर्नुहोस्