
बालरोग विशेषज्ञ डा. नवराज केसीको दोस्रो गैरआख्यान कृति ‘स्वस्पर्श’ काठमाडौंमा लोकार्पण गरिएको छ ।
शनिबार नेपाल प्रज्ञा प्रतिष्ठानको डबलीमा आयोजित विशेष कार्यक्रममा लेखक एवं वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. भगवान कोइराला, आख्यानकार एवं प्राज्ञ अमर न्यौपाने र लेखक डा. केसीले संयुक्त रूपमा पुस्तक लोकार्पण गरे ।
कार्यक्रममा आख्यानकार अमर न्यौपानेले पुस्तक ‘स्वस्पर्श’ मानिसको मनोवैज्ञानिक उपचारका लागि ओखतीका रूपमा आएको बताए । ‘स्वस्पर्श’ पुस्तक प्रेरणादायी मात्र नभएर प्रत्येक मानिसले पढ्नुपर्ने पुस्तक रहेको उनको भनाइ छ ।
‘डाक्टरसँग भेट भएपछि नै मानिसको आधाआधी रोग निको हुन्छ,’ उनले भने, ‘त्यसमाथि डा. नवराज कथा सुनाएर उपचार गराउने व्यक्ति । कथा थेरापीमार्फत् रोग निको पार्ने व्यक्ति । उहाँको यो पुस्तकले हामीलाई त्यस्तै उपचारको थेरापी गराउँछ । र, मानसिक रूपमा निरोगी बनाउँछ ।’
सरल भाषामा सुललित ढंगले लेखिएको पुस्तक ‘स्वस्पर्श’ सबै पाठकलाई रुचिकर लाग्ने उनको भनाइ छ । ‘पुस्तक पढ्दै गर्दा म थुप्रै ठाउँमा भावुक बनेको छु,’ उनले भने, ‘पुस्तकमा प्रयुक्त पात्रहरू जंगबहादुर, गर्बे दाइ, एक जोडी बाआमाको कोरोनाकालको कथा र ध्यारगाउँकी बच्चीको कथाले जो कोहीलाई भावुक बनाउँछन् ।’
अर्का वक्ता लेखक एवं वरिष्ठ मुटुरोग विशेषज्ञ डा. भगवान कोइरालाले पुस्तक सबैका लागि उपयोगी रहेको बताए । ‘मलाई त्यति धेरै साहित्यिक पुस्तक अध्ययन गर्न समय पुग्दैन,’ उनले भने, ‘पुस्तक ‘स्वस्पर्श’ मैले पढेँ । मेरा लागि यो पुस्तक असाध्यै उपयोगी लाग्यो । तपाईंहरू पनि यसको अध्ययन गरिहाल्नुहोस् । हामीले काठमाडौंमा बनाइरहेको काठमाडौं इन्स्टिच्युट अफ चाइल्ड हेल्थ (किओच) मा पनि यो पुस्तक राख्छौं । बालबालिका र बिरामीहरूका लागि यो अति उपयोगी छ ।’
मनोवैज्ञानिक रूपमा विक्षिप्तहरूका लागि झनै विशेष रहेको उनले जनाए ।

कार्यक्रममा लेखक डा. केसीले ‘स्वस्पर्श’ आशा, प्रेरणा र खुशीका कथा समेटिएको पुस्तक भएको बताए । जीवनमा आफूले थुप्रै राम्रा पुस्तक पढेको र नेपाली समाजलाई उपयोगी पुस्तक दिने मनसाय भएर आफ्नै जन्मस्थान कर्णालीको कथा आफूले लेखेको उनले जनाए ।
यो पुस्तक हरेक मानिसका लागि स्वयुद्धबाट स्वस्पर्शसम्मको एउटा यात्रा रहेको उनको भनाइ छ । स्वस्पर्श सबै पुस्ता र सबै उमेर समूहका मान्छेको आफ्नै किताब भएको उनले बताए ।
पुस्तकमा के छ ?
पुस्तकभित्र कर्णालीका कथा र व्यथा मात्र छैनन्, जंगबहादुर र दु:खचाल्नोको कथा, गर्बे दाइको दोषी चस्मा, मन्दिरे बीउखसीको कथा, ध्यारगाउँले, माया बाँड्ने जागिर, रिटायर्ड आमा, कर्म मम्मीजस्ता पात्रको कथा समावेश भएका छन् । यी सबै कथा र पात्रहरूको आ‐आफ्नै विशेषता र महत्त्व बोकेका छन् ।
उतारचढावको समय तपाईं आफूसँग छटपट–छटपट स्वयुद्धमा बिताउनुहुन्छ वा आफूले आफैंलाई सम्हाल्न सक्ने न्यानो आलिङ्गनको स्वस्पर्शमा ? यो पुस्तक हरेक मानिसका लागि त्यही स्वयुद्धबाट स्वस्पर्शसम्मको एउटा यात्रा हो, जसका सहयात्री छन्, प्रेरणादायी केही भुइँमान्छे ।
यी भुइँमान्छेका कथा पढ्दै गर्दा दु:खमा अल्झिएकाहरूले दु:खपारिसम्म पुग्ने जीवनमार्ग भेट्छन् । खुशी खोजिरहेकाहरूले पनि खुशीको वास्तविक शीतल चौतारी भेट्छन् ।
को हुन् डा. नवराज केसी ?
पैसाको पछि नलागेस्; पढाइ सकेर घर फर्केस्; आमाको ख्याल राखेस् ।
निधन हुनुअघि बुबाले दिएको यही निर्देशन पालना गर्दै आफ्नो गाउँ फर्किएका बालरोगविशेषज्ञ डा. नवराज केसी करिब एक दशकदेखि कर्णाली प्रदेशमै सेवारत छन् ।
कर्णालीका सबै जिल्ला पुगेर बारम्बार नि:शुल्क स्वास्थ्य शिविर चलाउँदै आएका उनी लेखनमा पनि उत्तिकै सक्रिय छन् । आमा अर्थतन्त्र हाम्रो समाज विकासको बीउ हो भन्ने मूल सन्देश बोकेको पुस्तक ‘शून्यको मूल्य’ उनको पहिलो कृति हो ।
बारम्बार सऔसाना बालबालिका र युवाको आत्महत्याका घटनाले द्रवित डा. केसीले फेरि यस्तो देख्नु नपरोस् भनी अध्ययनअनुसन्धान र बुद्ध अनि विज्ञानसहितका कथाले भरिएको ‘स्वस्पर्श’ लेखेका हुन् ।