×

X
Dabur
Nic Asia
Marvel

प्राकृतिक सुन्दरता

धो–तराप : विकटताभित्रको सुन्दरताको उच्चतम नमूना [फोटो कथा]

डोल्पा | असार २२, २०७९

TVS INSIDE

माथिल्लो डोल्पाको डोल्पोबुद्ध गाउँपालिकास्थित धो–तराप नेपालकै सबैभन्दा उचाइमा रहेको मानव बस्ती हो । प्राकृतिक सुन्दरताले भरीपूर्ण बस्तीलाई चारैतिरबाट अग्ला पाटनहरूले घेरेको हुनाले यसलाई ‘धो उपत्यका’ पनि भन्ने गरिन्छ ।

IME BANK INNEWS
morang Auto yamaha

सडक सञ्जालबाट टाढै रहेको धो–तराप डोल्पा सदरमुकाम दुनैबाट ३ दिनको हिँडाइमा पुग्न सकिन्छ । आजको फोटो कथामा धो–तरापलाई विभिन्न ठाउँबाट क्यामेरामा कैद गरेको दृश्य प्रस्तुत गरेको छु ।


Advertisment
NMB BANK
RMC TANSEN
Saurya island

धो–तरापको पाटनमा यार्सागुम्बा पाइन्छ । जेठको पहिलो हप्तातिर स्थानीय धेरै मानिस घरमा ताल्चा ठोकेर यार्सा टिप्न जाने गर्छन् । यो समयमा गाउँघरमा बुढापाका मात्र भेटिन्छन् । यार्सा संकलन स्थानीयको आम्दानीको मुख्य स्रोत हो । यहाँ गुच्ची च्याउ पनि पाइन्छ । गुच्ची च्याउ औषधीय गुण भएको एक महत्त्वपूर्ण जडीबुटी हो । 

Vianet communication
Maruti inside

भौगोलिक विकटताको वर्णन गरी साध्य नहुने यो ठाउँमा प्राकृतिक सुन्दरतासँगै धर्म, संस्कृतिमा आफ्नै खालको मौलिकता छ । डोल्पो समुदायको बसोबास रहेको धो–तरापका स्थानीय आफ्नो परम्परा, कला, संस्कृतिको जगेर्ना र प्रचारप्रसार गर्न लागिपरेका छन् ।

भौगोलिक विकटताका कारण यो ठाउँ राज्यको उपस्थितिभन्दा धेरै पर छ ।

अन्नबालीका रूपमा उवा र आलु मात्र फल्छ । स्थानीयले उवा काट्ने काम लामा गुरुले साइत जुराएपछि मात्र शुरू गर्छन् । उवा काट्ने सन्दर्भमा रोचक कुरा के छ भने उवा काट्न शुरू गर्नुभन्दा पहिले खेतको आलीका सबै घाँस काटिसक्नुपर्छ । उचाइमा फल्ने उवालाई स्थानीयले चम्बा (सातु) र ढिँडोको रूपमा खाने गर्छन् ।  

उवा र आलु मुख्य अन्नबाली भए पनि उत्पादित उवा र आलुले वर्ष दिन खान पुग्दैन । स्थानीयहरू चौरी र खच्चडलाई बोकाएर खाद्यान्न अन्यत्रबाट ल्याउने गर्दछन् । तिब्बतको सीमा भएर धो–तरापसम्म सडक आइपुगेको छ ।

उच्च हिमाली भेगको धो–तरापमा हिउँदयाममा हिमपात र अत्यधिक जाडो हुने गर्छ । जाडोका कारण मानिसहरू धो–तरापमा ६ महिना मात्र बस्छन् । जाडो छल्नका लागि काठमाडौं र सदरमुकाम दुनै आसपासका क्षेत्रमा झर्ने गर्छन् । 

एक पटक गएपछि फेरि जाउँ–जाउँ लाग्ने, वरिपरिका यार्सा फल्ने पाटन, बस्तीको छेवैबाट बगेको धो र ताक्सी खोलालाई जति हेरे पनि धित मर्दैन । उवा झुल्ने फाँटमा भुल्ने मन, पुगिसकेपछि फर्कनै मान्दैन । धो–तरापले मोहनी लगाउँछ । ३ दिनको हिँडाइका क्रममा पाइएको पीडा र दुःखलाई पूरै मल्हम लगाई सञ्चो बनाउँछ धो–तरापले ।

स्थानीयको आँखामा झल्कने निर्दोषपन र सरलपनले मानव सभ्यताको विश्व सञ्जालमा फिँजिएको जालझेललाई भुसुक्कै बिर्साइदिएर बन्धुत्वको भाव झल्काउँछ ।

दैनिक परम्परागत भेषभूषामा झल्कने स्थानीय महिला र पुरुषहरूले लगाएको गरगहना, मौलिक शैलीको कपाल आदिले पर्यटकलाई अचम्मित पार्दै नौलो अनुभूति दिलाउँछ । विश्व जगतलाई एन्ड्रोइड तथा कम्प्युटरले देखाएको र चिनाएकोभन्दा फरक मौलिकपनले आश्चर्यचकित तुल्याउने गर्दछ । त्यसैले पर्यावरणको पारिस्थितिकीय प्रणालीलाई यक्ष राख्न स्थानीय विश्वमै नमनयोग्य छन् जस्तो लाग्छ ।


  
गाउँमा शताब्दिऔं पुराना रिबो बुम्पा गोम्पा र जुम्पा गुम्पा गुम्बा रहेका छन् । घोडा दौड र तीरन्दाजी (तीर हान्ने) प्रतियोगिता, परम्परागत सांस्कृतिक भेषभुषामा महिला/पुरुषहरूले नाच्ने नाच नाच्दै पुरुषहरूले बजाउने परम्परागत बाजाहरू धो–तरापको मुख्य सांस्कृतिक पहिचान हुन् । यी संस्कृतिले मानव बसोबासको उच्च उचाइ मात्रा होइन, कला र संस्कृतिको जगेर्नामा पनि उच्च महत्त्व पाएको कुरा प्रस्ट हुन्छ ।

यी सबैलाई सही तरिकाले प्रचारप्रसार गर्न सके नेपाललाई विश्वमा चिनाउन र चिन्न चाहनेहरूले धो–तरापलाई खोजीखोजी आउने वातावरण बनाउन आवश्यक छ । यसबाट नेपालको पर्यटकीय प्रवद्र्धनमा टेवा पुग्ने निश्चित छ ।

डोल्पो क्षेत्र अथाह पर्यटकीय सम्भावना बोकेको छ । डोल्पो क्षेत्रमै रहेको धो–तरापको उचित प्रचारप्रसार गरी विश्व पर्यटन गन्तव्यको रूपमा अगाडि बढाउन सके देश र दुनियाँले देख्ने थिए नेपालको प्राकृतिक सामर्थ्य । अनि ओइरो लाग्ने थिए आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको । 

सदरमुकाम दुनैसँग सडक सञ्जालमा नजोडिएको यो गाउँमा पछिल्ला केही वर्षयता मोटरसाइकल घरघरै पुगेका छन् । यहाँ अधिकांश मानिसहरू मोटरसाइकल चढ्ने गर्दछन् । उत्तरी सिमाना तिब्बतबाट ल्याइएको मोटरसाइकल सबैको घरमा छ तर पनि यहाँको मुख्य यातायातको साधन भनेको खच्चड र घोडा नै हुन् ।

४ हजार २०० मिटरको उचाइमा रहेको धो–तराप । सुन्दा र पुग्दा जति विकट छ, त्योभन्दा धेरै सुन्दर छ । एक पटक पुग्नैपर्छ अनि थाहा हुन्छ विकटता भित्रको सुन्दरता, देशको वास्तविकता, जीवन बाँच्ने फरकपनको मौलिकता ।

यो सुन्दर दृश्यहरू राज्यको दृष्टिमा अहिलेसम्म पर्न सकेको छैन । सडक सञ्जालले छुन नसकेकै कारण यहाँका अथाह पर्यटकीय, जडीबुटी, कला र सांस्कृतिक सम्भावनाहरू ओझेलमा परेका छन् । सडक सञ्जालले मात्र जोड्ने हो भने यस ठाउँलाई राज्यले केही दिनुपर्दैन, बरु राज्यलाई धेरै कुरा दिन सक्ने सामर्थ्य राख्छ गाउँले ।

(यो फोटो कथामा प्रयोग भएका सम्पूर्ण तस्वीरहरू गएको भदौ महिनाको मध्यतिर खिचिएको हो ।) 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

TATA Below
NLIC
साउन १९, २०७९

पाँच वर्ष अघिसम्म ड्रागन फल आमनेपालीका लागि नौलो थियो । विदेश घुमेका र शहरमा बस्ने उच्च वर्गले मात्र यो फलको बारेमा जानकारी पाएका थिए ।  आमजनतालाई यो फलबारे न जानकारी थियो, न किन्ने पहुँच । जब एकजन...

साउन २१, २०७९

रूपन्देहीको देवदहकी सरू अधिकारीको बुटवलमा १४६ सदस्यीय परिवार छ । अविवाहित सरू वृद्धवृद्धादेखि साना बालबालिकाकी अभिभावक/अभियान्ता हुन् । मानव सेवा आश्रम लुम्बिनी प्रदेश संयोजक अधिकारी सडकबाट उद्धार गरेर आश्...

साउन २८, २०७९

कोरोना महामारीका कारण सबैभन्दा बढी प्रभावित क्षेत्रमध्ये पर्ने नेपाली कपडा उद्योग यतिखेर बिस्तारै चलायमान हुन थालेको छ ।   महामारीका कारण ठप्प रहेको कपडा उद्योग बिस्तारै चलायमान हुँदा बजारमा नेपाली कप...

साउन २६, २०७९

विद्युत् वितरण तथा प्रसारणका लागि महत्त्वपूर्ण मानिएको प्रसारण लाइन निर्माणमा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले प्रगति गरेको छ । प्राधिकरणले आर्थिक वर्ष २०७८/७९ मा कूल ७५३ सर्किट किलोमिटर प्रसारण लाइनको निर्माण सम्पन्न गर...

साउन २०, २०७९

काठमाडौंका अधिकांश पुलहरू डम्पिङ साइटमा परिणत भएका छन् । सिसडोल क्षेत्रमा निर्माणाधीन सडक तथा स्थानीयको अवरोधका कारण बञ्चरेडाँडामा फोहोर लैजान नसकेको बहानामा करीब ३ महिनादेखि पुलमुनि फोहोर थुपार्न थालिए...

साउन २८, २०७९

सवारीसाधन चलाउने चालकको काम संवेदनशील हुन्छ । त्यसमा पनि विशिष्ट पदधारण गरेका व्यक्तित्व सवार हुने सवारीसाधन चलाउने चालकका लागि विशेष अनुशासन र संवेदनशीलता हुन्छन् । १ नम्बर प्रदेशमा भीआईपी मध्येकै पद मुख्य...

नेपाली अर्थतन्त्रमा जरो गाडेको पैतृक पूँजीवाद र हाम्रो भविष्य

नेपाली अर्थतन्त्रमा जरो गाडेको पैतृक पूँजीवाद र हाम्रो भविष्य

साउन २९, २०७९

‘हामी फेरि पैतृक पूँजीवादको बाटोमा फर्किरहेका छौं । जहाँ अर्थव्यवस्थाको लगाम केवल सम्पत्तिवालाहरूको हातमा मात्र होइन, बरू विरासतमा प्राप्त सम्पत्तिका मालिकहरूको हातमा हुनेछ । जहाँ तपाईंको जन्म, तपाईंको म...

३०० वर्षको इतिहासमा बेलायतका ५७ प्रधानमन्त्री– वालपोलदेखि जोनसनसम्म

३०० वर्षको इतिहासमा बेलायतका ५७ प्रधानमन्त्री– वालपोलदेखि जोनसनसम्म

साउन २६, २०७९

बेलायतको आधुनिक राजनीतिक इतिहासमा धेरै नेताहरू लामो समयसम्म प्रधानमन्त्री वा पार्टीको नेता भएको देखिँदैन । सत्तापक्ष मात्रै होइन, कुनै पनि पार्टीको प्रमुखबाट एकपटक हटेपछि वा असफल भएपछि पुनः त्यहीँ पदका लागि उ...

अत्यावश्यक ६ सुधार जसले न्यूनीकरण गर्नसक्छ सहकारीमा व्याप्त विकृति

अत्यावश्यक ६ सुधार जसले न्यूनीकरण गर्नसक्छ सहकारीमा व्याप्त विकृति

साउन २३, २०७९

नेपालको आर्थिक विकासमा सार्वजनिक, निजी र सहकारी ३ खम्बे नीतिलाई अवलम्बन गरिएको छ । संविधानमा समाजवादको परिकल्पनासहित सार्वजनिक, निजी र सहकारी क्षेत्रको प्रवर्द्धन गरी तीब्र दीगो आर्थिक विकासको मार्गनिर्देशन भएको ...

ad
x