करिब १०० किलो सुन प्रकरणको अनुसन्धान प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआईबी)लाई दिने तयारी गरेको सरकारले अहिलेसम्म औपचारिक जानकारी दिएको छैन । चौतर्फी दबाबपछि सरकारले सुन प्रकरणको अनुसन्धान २० दिनपछि सीआईबीलाई दिने तयारी गरेको छ । गत बिहीवार नै अनुसन्धानको जिम्मा सीआईबीलाई दिने तयारी गरेको सरकारले  आज (आइतवार)सम्म औपचारिक पत्र पठाएको छैन । 

नेपाल प्रहरीले सरकारको पत्र कुरिरहेको जनाएको छ । औपचारिक पत्र आएपछि मात्रै अनुससन्धान शुरू हुने प्रहरी प्रधान कार्यालका प्रवक्ता प्रहरी नायब महानिरीक्षक (डीआईजी) कुवेर कडायतले बताए । ‘हामीलाई पत्र आइपुगेको छैन, पत्रसँगै अन्य सबै कुरा आउने भएकाले त्यसपछि मात्र हामीले अनुसन्धान शुरू गर्छौं,’ डीआईजी कडायतले भने । 

गत बिहीवार प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहालले गृहमन्त्रीसहित सीआईबी प्रमुखसँगको छलफलमा सुन प्रकरणको अनुसन्धानका लागि तयार रहन निर्देशन दिएका थिए । 

यता राजस्व अनुसन्धान विभागले भने सुन बरामद प्रकरणको अनुसन्धान सीआईबीलाई दिने विषयमा कानूनी जटिलता उत्पन्न भएको जनाएको छ । कानूनी निकास खोजेर मात्रै सुन प्रकरणको अनुसन्धान सीआईबीलाई हस्तान्तरण गरिने राजश्व अनुसन्धान विभागले जनाएको छ । 
 
सुन प्रकरणको अनुसन्धान गरिरहेका राजश्वका अनुसन्धान अधिकृत विनोद लामिछानेले चिठीपत्रका आधारमा मात्रै सीआईबीलाई अनुसन्धान सुम्पिन नसकिने बताए । ‘यो जटिल विषय हो । पत्रकै आधारमा मात्रै बुझाउने भन्ने हुँदैन,' उनले भने, 'यसको कानूनी निकास खोजेर मात्रै हस्तान्तरण हुन्छ,’ लामिछानेले लोकान्तरसँग भने । 

विभागले महान्यायाधीवक्ताको कार्यालयमार्फत् निर्णय गराएर बुझाउने भन्ने विषयमा अध्ययन र छलफल गरिरहेको जनाएको छ । यसमा विभिन्न कार्यालयहरूको संलग्नता, पक्राउ परेका अभियुक्त, समय सीमा, बरामद भएका दसीलगायतका विषयहरू हस्तान्तरण गर्नु पर्ने भएकाले जटिल भएको विभागको दाबी छ ।

विभागले असार २ गते त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलबाट करिब १०० केजी सुन बरामद गरेको थियो । विभागले प्रकरणमा जोडिएका १८ जनालाई पक्राउ गरेर अनुसन्धान गरिरहेका छ । विभागको अनुसन्धानमा अहिलेसम्म हङकङबाट सुन आएको देखिएको छ। तर त्यसका मुख्य अभियुक्तसम्म पुग्न सकेको छैन ।

अहिलेसम्म के भयो ?

राजस्व अनुसन्धान विभागले सशस्त्र प्रहरी बलको सहयोगमा करिब सय किलो सुन (आधिकारिक तौल लिन बाँकी) साउन २ गते बरामद गर्‍यो । त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको भन्सारबाट ‘जाँचपास’ भइसकेपछि ट्याक्सीमा लैजाँदै गर्दा सिनामंगलबाट सुन बरामद भएको थियो ।

विभागले तत्कालै ट्याक्सी चालक अशोक लामा र भन्सार एजेन्ट राजेन्द्र राईलाई पक्राउ समेत ग‍र्‍यो । त्यसपछि विभागले हङकङबाट स्कुटरको ब्रेक शुको रूपमा नेपालमा सुन ल्याउने रेडी ट्रेडका (कागजी) सञ्चालक दिलिप भुजेल, उनका मामा रामकुमार भुजेल, हर्कराज राई र तिब्बती मूलका भारतीय नागरिक थाप्तेन छिरिङलाई पक्राउ ग‍र्‍यो । विभागले साउन ४ गते चिनियाँ नागरिक जिक्वान लिन र सामानको भन्सार छुटाउने कार्गो सञ्चालकहरू कृष्णकुमार श्रेष्ठ, पुष्कर भट्ट तथा राजन श्रेष्ठलाई पक्राउ ग‍र्‍यो । 

सय किलो सुन बरामद गरेर हौसिएको विभागले साउन ७ गते कर्मचारीको त्रुटि देखिएको भन्सार अधिकृत सन्तोष चन्द, खरिदार कुमार ढकाल, एक्सरेमा खटिएका सरोज श्रेष्ठलाई पक्राउ गरेको थियो । त्यही दिन भन्सार एजेन्टहरू यादवशंकर पराजुली, सुदर्शन गौतम र रुक्मिना सुब्बा पनि पक्राउ परे । विभागले साउन १० गते सोह्रखुट्टेस्थित एउटा घरमा छापा हानेर सुन गाल्ने मशिनसहित ६६ कार्टुन ब्रेक शु बरामद गर्‍यो । गोदामका लागि स्थान मिलाइदिएको आरोपमा सुरेन्द्र तामाङलाई पनि पक्राउ गरियो । त्यसरी बरामद ब्रेक शुबाट सुन निकालिसकेको पाइएको अनुसन्धान अधिकारीहरू बताउँछन् । साउन १३ गते ठमेलमा रहेको भियाना होटलमा छापा मारी तिब्बती मूलका बेल्जियन नागरिक दावा छिरिङलाई समेत पक्राउ गरिएको छ ।

विभागले सुन प्रकरणमा शंकास्पद लागेको भन्दै राकेशकुमार अडुकियाको घरमा छापा हान्यो, तर केही पनि बरामद गरेन, न त उनलाई पक्राउ गर्न नै सक्यो ।

विभागले छापा हान्नुभन्दा अगाडि नै त्रिभुवन विमानस्थल हुँदै अडुकिया फरार भइसकेका थिए । घटनाक्रम हेर्दा संगठित अपराधमा अनुसन्धान गरेर सुन ल्याउने व्यक्ति र सुनमा लगानी गर्ने व्यक्तिसम्म पुग्नुपर्ने आवश्यकता देखिन्छ । तर, अनुसन्धानमा भइरहेको विलम्ब र अनुसन्धान गर्ने निकायको सीमितताका कारण मुख्य तस्करहरू यत्तिकै उम्कने चिन्ता सर्वत्र व्यक्त भइरहेको छ ।

विभागले विभिन्न ठाउँमा गोदाम रहेको दाबी गर्दै छापा हानिरहेको छ र भरियाहरू पक्राउ गर्नमा मात्रै समय खर्चिएको छ । पछिल्लो समय भियाना होटलका सञ्चालक दावा छिरिङलाई पक्राउ गरेपछि राजनीतिक पाटोलाई लिएर पनि चर्चा भइरहेको छ, तर त्यसतर्फ अनुसन्धान अगाडि बढ्न सकेको छैन ।