×

X
Nic Asia
Dabur
Khukuri

औसतमा नेपालको तापमान वृद्धिदर अधिक छ, हामी जोखिम क्षेत्रमा छौं– विज्ञ डा. धर्मराज उप्रेती

काठमाडाैं | असार २०, २०७९

NTC
Argakhanchi Cement
Premier Steels
TVS INSIDE

‘विगत ३० वर्षको अवधिमा काठमाडौंको तापमान औसत १.६ डिग्रीले बढेको छ भने साउथ एसियामा औसत १.८६ डिग्रीले तापमान बढेको छ,’ लोकान्तरसँगको कुराकानीमा जलवायु परिवर्तन तथा विपद् विज्ञ डा. धर्मराज उप्रेतीले भने ।

LAxmi BAnk
nabil BANK inside

जबकि सन् २०२१/२२ को रेकर्ड अनुसार विश्व तापमान औसतमा १.१ डिग्रीले मात्र बढेको छ । ‘यसरी हेर्दा विश्व तापमानभन्दा काठमाडौंको तापमान बढी देखिन्छ,’ उनले गुनासो पोखे ।


Advertisment
RMC TANSEN
cg elex island
NIC ISLAND BOX

‘हाम्रो औद्योगिक क्षेत्रबाट उत्सर्जन हुने कार्बनलगायत अन्य हरितगृह ग्यासहरूको कारणले गर्दा वायुमण्डलमा कार्बन उत्सर्जन हुन्छ, यसले समग्र वायुमण्डलको तापक्रममा असर पार्छ जुन जलवायु परिवर्तन हो,’ डा. उप्रेतीले भने । 

उनका अनुसार सन् २०२१/२२ को रेकर्डअनुसार समग्र विश्व तापमान औसत १.१ डिग्रीले बढेको छ भने विगत ३० वर्षको अवधिमा काठमाडौंको तापमान १.६ डिग्रीले बढेको छ ।


Advertisment
Saurya island

त्यस्तै साउथ एसियामा १.८६ तापमान बढेको छ । ‘यसरी हेर्दा विश्वमा औसत १.१ डिग्रीले बढ्दा काठमाडौंमा त्यो भन्दा बढी १.६ डिग्रीले बढेको छ । त्यही भएर यसले पार्ने असर पनि हाम्रो देशमा बढी पार्ने सम्भावना देखियो, यसले हामी धेरै जोखिममा रहेको देखाउँछ,’ उनले निष्कर्ष निकाल्दै लोकान्तरको टिमलाई सुनाए ।

डा. उप्रेतीका अनुसार अस्ट्रेलिया र इन्डोनेसियामा समुन्द्रको तापक्रम कस्तो रहन्छ, त्यसले साउथ एसियाको तापक्रमलाई प्रतिनिधित्व गर्छ । त्यसैले हाम्रो वरिपरिको तापक्रमले मात्र हामीलाई असर गर्छ भन्ने मात्र पनि होइन विश्वमा जसरी जलवायुमा परिवर्तन हुन्छ, त्यसले पनि हाम्रो देशमा असर गर्छ । जसको असर आज–भोलि हाम्रो हिमाली क्षेत्रमा पहिलेको भन्दा धेरै पानी परेर शुरू भएको छ ।

Vianet communication
IME BANK INNEWS

डा. उप्रेतीले प्रष्ट पार्दै भने, ‘यसले गर्दा बिना मनसुन पनि वर्षा भएको छ । पोहोर सालको कात्तिकमा सुदूरपश्चिममा धेरै ठूलो वर्षा भयो । किसानले काट्न लागेको धान बाली नष्ट गर्यो । त्यसैगरी मेलम्चीमा बाढी आयो जसले गर्दा बीसौँ वर्षदेखिको मेलम्ची आयोजना क्षणभरमै ध्वस्त बनाइदियो ।’

उनी भन्छन्, ‘यसरी भन्नुको अर्थ जलवायु परिवर्तनको असरहरू देखिएका छन् । यसले समग्र हाम्रो पानी पर्ने प्रणाली, हावाको प्रणाली, चट्याङ पर्ने प्रणाली समग्र विपदका घटनाहरू बढेका छन् ।’

कार्बन सोस्ने तत्त्वहरूकै विनाश हुनु, जस्तो वनजंगल मासिनु, शहरीकरण बढ्नु, जनसंख्या वृद्धि हुनु, औद्योगीकरण बढ्नुले गर्दा कार्बनको उत्सर्जन बढेको छ । वन वातावरण, समुन्द्रजस्ता प्राकृतिक तत्वले कार्बन जति सोस्नु पर्ने हो, त्यति मात्रामा सोस्न नसक्दा कार्बन उत्सर्जन बढेको छ । यसले गर्दा जलवायु परिवर्तनको असर छिटो–छिटो देखिने गरेको भन्दै उनी थप्छन्, ‘जलवायु परिवर्तनका दृष्टिले नेपालमा अझ जोखिम क्षेत्रमा पर्छ ।’

यसरी कम गर्न सकिन्छ जलवायु परिवर्तनको असर

डा. उप्रेती भन्छन्, ‘जलवायु परिवर्तनको असर देखिन लागेका छन् । हाम्रो अगाडि यसले निम्त्याउने प्रकोप निश्चितरूपमा आइसकेको अवस्था छ । यसलाई रोक्न बनेका योजना नीति तथा कानून बनेका छन्, त्यसलाई थन्काएर राख्ने होइन कार्यान्वयनमा ल्याउनुपर्छ ।’

नेपाल सरकारले सन् २०३० र २०५० सम्मको योजना बनाइसकेको छ अब त्यसलाई स्टेप बाई स्टेप अगाडि बढाउनुपर्ने समय आइसकेको उनको भनाइ छ ।

त्यस्तै, ७५३ वटै स्थानीय पालिकालाई अधिकारसम्पन्न बनाएर विपदका नियन्त्रणको धेरै अधिकार दिन सके प्रकृतिको क्षयीकरण रोक्न सकिने उनले बताए । 

अर्को भनेको काठमाडौंबाट विस्तारै पेट्रोलियम पदार्थलाई न्यूनीकरण गर्दै विद्युतीय सामग्रीको प्रबद्र्धन गर्ने हो ।

यसले गर्दा अन्तर्राष्ट्रियस्तरमा काठमाडौंलाई स्वच्छ ऊर्जामा आधारित यातायात सञ्चालन गरेर नमूना शहरको रूपमा देखाउन सकिन्छ । 

‘यसो गर्ने हो भने तापक्रमलाई सन् २०५० सम्म १.५ डिग्रीभन्दा बढ्न नदिने भन्ने अहिले जुन विश्वको रोडम्याप छ, त्यसमा हामीले शुरुआत नगरी सम्भव नै छैन । सरकारले बनाएको योजनालाई तदारुकताका साथ कार्यान्वयन गर्ने हो भने मात्र पनि आधा विपद अहिले नै घट्छ सक्ने छ,’ उनले भने ।

भिडियो :

Maruti inside
Mega
NLIC
TATA Below
ncc inside
कात्तिक ७, २०७९

महेन्द्र सुवेदीले ३० वर्षअघि काठमाडौंमा रोजगारी खोज्ने सिलसिलामा नर्सरी पेशा अँगाले । विक्रम संवत् २०५० सालको कुरा हो । भर्खरै एसएलसी पास गरेर भोजपुरबाट काठमाडौं आएका बेला भिनाजुको भाइमार्फत नर्सरी पेशामा...

मंसिर १२, २०७९

थापाथलीस्थित सुकुम्वासी बस्तीमा काठमाडौं महानगरले डोजर चलाउने क्रममा अवरोध भएको छ ।    महानगरपालिकाले अनधिकृत रूपमा बनाइएका भौतिक संरचना हटाउने अभियानअन्तर्गत सोमवार दिउँसो डोजर चलाउन शुरू गर...

असोज २८, २०७९

सडकमा सानो व्यवसाय गरेर जीविका चलाइरहेका गरीब र सर्वसाधारणमाथि काठमाडौं महानगरले गरिरहेको दमन र अत्याचारले गर्दा गरीबको उठिबास लागेको छ । फूटपाथ खाली गर्ने नाममा महानगरले विकल्प नदिई सानो लगानीका...

कात्तिक ४, २०७९

काठमाडौंको केन्द्रमा रहेको सुन्धारा, रत्नपार्क, जमल आसपासका क्षेत्रमा हिजोआज एक युवक चुनावी सचेतना जगाउन नयाँ शैलीको अभियानमा भेटिन्छन् । 'भोटको सही सदुपयोग गर्नुहोला धन्यवाद' लेखिएको कागजको टोपी उ...

असोज ६, २०७९

भक्तपुर नगरपालिका वडा नम्बर– ५ को त्रिपुरासुन्दरी टोलमा बुधबार विहान वडाध्यक्ष योगेन्द्रमान बिजुक्छे आफै‌ं स्थानीयको स्वास्थ्य परीक्षण गरिरहेका थिए । त्यसदिन मात्रै उनले स्थानीयको स्वास्थ्य जाँच गरेका हो...

असोज २७, २०७९

थापाथलीको ट्राफिक जाममा रोकिएका बेला कलंकी जाने शुभकामना यातायातको एउटा मिनी बसमा मेरो नजर पर्‍यो । एकजना महिला ढोकामा उभिएर सानो आवाजमा त्रिपुरेश्वर, कालिमाटी, कलंकी भनेर यात्रु बोलाउँदै थिइन् । ...

संसदीय अग्निपरीक्षामा नयाँ अनुहार : सिंहदरबार पुगेर परीक्षण हुन दिऔं

संसदीय अग्निपरीक्षामा नयाँ अनुहार : सिंहदरबार पुगेर परीक्षण हुन दिऔं

मंसिर २१, २०७९

यसपटकको निर्वाचनले आश्चार्यचकित पार्ने गरी मतपरिणाम ल्याएको छ । पूर्व पञ्चहरूको पार्टी राप्रपालाई मत परिणामले राजनीतिक पुनर्जीवनको आश्रयका लागि हौसला प्रदान गरेको छ । जसका कारण जमिन, धर्म र पुरातन संस्कारको &lsq...

माननीय तोसिमाजी, अहिलेलाई यत्ति गर्नुस्, बाँकी पछि है !

माननीय तोसिमाजी, अहिलेलाई यत्ति गर्नुस्, बाँकी पछि है !

मंसिर २०, २०७९

तोसिमा कार्कीजी, नमस्कार ! सांसद हुनु भएकोमा सबैभन्दा पहिला तपाईंलाई बधाई र शुभकामना । तपाईंसँग मेरो प्रत्यक्ष भेटघाट र कुराकानी भएको छैन । खासमा चुनावअघि नै मेरो छिमेकका साथीहरूले तपाईंलाई टोलमा...

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मधेशमा सीके राउतको उदय भयो भनिहाल्नु हतारो हुन्छ : सीके लाल [कुराकानी]

मंसिर ९, २०७९

मधेश आन्दोलनबाट उदाएका राजनीतिक दलहरूको अहिले भएको हार स्वाभाविक नै हो । केही दिनपछि मान्छेमा वितृष्णा आउनु स्वाभाविक नै हो । मधेश आन्दोलनको आक्रोश मत्थर भएको छ । सबै आ-आफ्नै कामधन्दामा लागेका छन् । नुन, तेल,...

ad
x